18 Ocak 2011 Salı

Struggles to Stop Small Scale Hydroelectric Power Plants (HES) in Turkey


This paper has been presented at the Interdisciplinary Center for the Study of Global Change (ICGC), International Research Workshop on Struggling for water: Dams, pipes and urban-rural transformations in the global South at the University of Minnesota, November 13-14, 2010



Water Flows, Turk Watches:
Struggles to Stop Small Scale Hydroelectric Power Plants (HES) in Turkey

by
Dr. Uygar Özesmi


Today I am reporting to you from a zone of struggle… I choose these words not to reproduce violence by saying a battle front. But may be I should not have refrained, because there is violence, there is violence most and foremost against nature. It is not a surprise that what the Turkish Government is allowing and facilitating to happen in the country is called “The Genocide of Streams.” Every wild stream once flowing over and around giant boulders with a constant loud sound of joy is being strangled and killed by hydro-power stations. So this is the story of the calamity of streams and the struggle of people who don’t want to loose their sleep because they can’t hear the river anymore! This is the story of people who do not want to loose a limb. Although my words might sound passionate I am not part of this struggle, the organisation I am from Greenpeace Mediterranean is also not engaged in this campaign because of its own global priorities and simply because there are people at local and national level, who are trying to save their streams. So I speak today from a privileged detachment where I believe what I say is not part of any of the many different and passionate voices of this struggle, but rather observations of one who surely cares about those streams and their people.

The title of the paper starts with “Su akar, Türk bakar” which means “Water flows, Turk watches.” It is a proverb that has been primarily used by bureaucrats in Turkey to argue for the construction of dams for both electricity generation and irrigation. It found its sound especially from 1950s onwards in the rapid development of rivers and river basins where more than 555 reservoirs (dams higher than 15 m) and irrigation pojects were constructed in the Turkey as of today, and more added every passing day as there are another 140 in construction. As the former General Director of State Hydraulic Works, which was modeled after the Bureau of Reclamation in the US, the former prime minister and president of Turkey Süleyman Demirel has been a driving force behind construction of dams hydro-power stations and irrigation projects. This throughout the years has caused hundreds of thousands of people to loose their land and be resettled or simply disappear into the urban slums, it has caused major destruction of ecosystems and even local climate regimes, and loss of knowledge and subsistence systems replaced by cash-crops, intensive agriculture resulting in drop of fertility of soil due to chemical overload and salinization. The catastrophe these developmentalist projects have caused, became most apparent when all the lakes in Central Anatolia dried out in 2008. Since 2000, these lakes were drying out one by one. The condition still continues at a lower level since we are experiencing wet years, however the dams and irrigation projects have created a completely different hydrological cycle that has marginalized environmental flows, the water that ecosystems need. Today another catastrophe of the same making is unfolding, the run-of-the-river hydro-power stations in all the wild steep streams of all the regions, but especially concentrating in the North East Black Sea region of Turkey.

The struggle against run-of-the-river hydro-power stations goes some years back, however today the struggles have reached a totally different point in which the dialogue is as much about what constitutes development. On 26th of June 1998 the groundbreaking of the first run-of-the-river hydro-power station in Rize, Çamlıhemşin, Fırtına Valley was done, that day Prime Minister Mesut Yılmaz in his own birth-place was protested by locals. But before the groundbreaking it would be good to highlight that the engineers sitting at their desks in the General Directorate of State Hydraulic Works Ankara in 1960 were thinking that the water was flowing in the North and that they were watching. So they decided to do something “useful” with the water. So in 1965 in the watershed of Fırtına Valley they planned 21 power generating facilities consisting of 6 hydraulic regulators, 5 dam lakes and 10 run-of-the-river hydro-power station. The plans stayed in the shelves until BM Engineering applied for the Dilek-Güroluk hydro-power station. Luckily the area was declared on 19th May 1998 a natural protection area (SIT) and Zilkale and the surrounding of Kale-i Bala an archeological protection area (SIT). However the company despite the protection status hastened its efforts.  Despite the local protests and declared protection status the Ministry of Environment approved the Environmental Impact Assessment on 25th June 1998. The next day Mesut Yilmaz was protested in his home town trying to do “good.” The next day a law-suit was filed against the government by locals, supported by national organizations such as the Society for the Protection of Nature (DHKD). On March 1999 Trabzon Administrative Court decided by expert opinion that 16% water would not be enough for wildlife and because 68 thousand trees will be felled and stopped the project. Finally in 2001 the State Council approved the decision of the administrative court to revoke the Environmental Impact Assessment. Ironically hydro-power projects continued to pushed and built in the valley with a continued legal and activist struggle.

Hence the villagers in Muğla Köyceğiz were quite cautious when they won their struggle against AKFEN Holding, which cut hundreds of years old sycamore trees to built a hydro-power station. The villagers started their sit in at the site to protect their trees and stream on 12 December 2009 and continued with the participation with many prominent people until AKFEN retreated from the project and declared publicly that they much rather not do the project if the local people are against it 5 months later. Ironically the company said we had 20 hydro-power stations planned now we have 19. The villagers continued with their sit in until they saw full retreat and are still alarmed in case the plans re-emerge as they usually do.

In the meanwhile the legal and activist struggles continued in the North West after Fırtına Valley struggle. The Sisterhood/Brotherhood of Streams (Derelerin Kardeşliği) Platform was founded at the end of 2007 by Remzi Kazmaz and his friends. They organized in every valley around the region and prevented any hydro-power development enter the valley by guarding them day and night. The sisterhood provided legal support against hydro-power development and organized in new valleys and organized the first largest demonstration with thousands of people in Çayeli in June 2008 against hydro-power. As the platform entered an internal crises in 2009 they stepped out of it by the formation of the The Water Council/Parliament of Turkey (Türkiye Su Meclisi) in January 2010. The Council brought together both local and national more than 55 NGOs in a structured way to work towards “to guarantee nature’s right under the constitution, in a policy that assures for the public to own water and to correct the wrong implementations related to water.” It had a more national perspective and despite different political fractions and critiques it was effective and also revitalized the Sisterhood of Streams. They produced a series of very useful reports and continued to organize the movement and were able to get the message out at the national level. But most important in this struggle was may be the legal part. There were about 10 lawyers assisting in the legal struggle. Of these 10 lawyers 3 were in the executive committee of the Water Council. The lawyers managed to open 70 court cases out of which they have won 40 already and 30 more are continuing, and new court cases added as the struggle unfolds. However there is also a recognition of the complexity of the legal struggle as with every step the companies re configure their strategies and treat it only as a matter of time.

One of the very interesting acts of this unfolding or reconfiguring came when the government was ready to undermine the whole nature protection legislation for hydro-power development. In October 22nd 2010 the Trabzon Council for the Protection of Cultural and Natural Heritage after expert investigations declared the İkizdere Valley a Natural Protection Area (SIT). This decision stopped the 22 Hydro-power station plans in the valley. This was a historic decision at the location where also the Water Council of Turkey was formed and one of the strongholds of the Sisterhood of the Streams.

Within the week, a new Nature Conservation Law was sent to the parliament that was abolishing all protection areas (SIT) and putting their declaration under the control of a government controlled committee instead of the independent Council for the Protection of Cultural and Natural Heritage. This new development is now confronted by another formation of 70 national and local NGOs which formed “The Nature Protection Law Monitor Initiative.” Which I am proud to say that Greenpeace has also joined in supporting as it relates to Marine Reserves that Greenpeace Mediterranean would like to see declared and conserved. The initiative was able to effectively mobilize NGOs and expose the effort of bypassing the existing law to enable further hydro-power and other pipelined development. The initiative made contacts with European Union bureaucrats and were able to influence the 2010 Turkey Progress Report towards union, where it stated that “No progress can be reported on nature protection. The draft law on nature protection and biodiversity, submitted to the Turkish parliament, raises concerns, in particular as regards the abolition of the current protection status of many sites that would be a useful contribution to the Turkish Natura 2000 network.” In the meanwhile through an article in the amendment of the renewable energy law the government passed an article which allows areas of every kind of protection to be opened up for renewable energy projects.

Once, I wanted to turn the “Water Flows, Turk Watches” proverb on its head once, so I said “Su akar, Turk bakmaz, baksa nereye aktığını görür” meaning if the Turk realy watched, he would see where it goes, talking about environmental flows. But I was outwitted by the prime minister Recep Tayyip Erdoğan who said “Su akar, Türk yapar” which means “Water flows, Turk builds” talking abut hydro-power stations.

After hearing about the declaration of İkizdere Valley as a protection area which stopped all hydro-power development Environment Minister Eroğlu and Prime Minister Erdoğan – the surnames meaning son of a soldier and born soldier – talking about environmental struggles, sorry - in this case battles, responded immediately. Prime Minister Erdoğan, talking from the opening of a greenhouse gas emitting gas power station: “For years we have approached water in this country with a logic of water flows, Turk watches, but from now on we would like to watch differently. We say water flows but Turk built, but they block us.” Environment Minister Eroğlu, accused the environmental struggle for getting finance from those who are trying to get a piece from the energy cake and said “To be against hydro-power is insanity.”

The world is going into insanity that is for sure, not only in terms of water, but on all fronts pushing anything that is wild into corners and controlling and using everything that is left, whether it be a valley to harness the water, or an arid slope to plow and plant. Anyone who is not doing that or resisting is called insane. The insanity of the dominant socio-economic paradigm has made everyone who does not adhere insane.

Through that insanity while some groups get radicalized and even drop out of the mainstream environmental struggle or even joint platforms, others are trying to strike a balance of still development and environment, as a coping and delaying mechanism. On the other hand the recent developments show that Turkish NGOs both local and national are able to move much more together, thereby increasing their strength and transformative capacity.

The target of the struggle goth on the legal and on the activist side is still the government, however that has partly changed in the struggle against hydro-power where companies were also targeted, and some retreated as in the case of AKFEN. However at the same time we should note that the private sector has been encouraged to invest in constructing hydro-power plants on rivers throughout Turkey, through a ‘right of usage for the national good’. It is the government policies and incentive structures that at the end make the change, those very policies and incentives which are shaped by the companies.

Environment Minister Eroğlu talking from a groundbreaking ceremony from a hydro-power plant that is going to be constructed on the Sakarya River said: “This hydro-power station will produce 49 to 50 million kilowatt hour energy every year. We are not environmentalists by words but by essence, this is our difference. When we say environmentalism now, we are the ones who know environmentalism.”

The famous pop-star Tarkan on the other hand going over his line of duty as a singer at a concert in the black sea region of Turkey addressed the crowd saying:
"We will continue to struggle against hydro-power, will we not? I heard they stopped the hydro-power, struggle till the end. I will also be with you. Our grandfathers left this land to us. We will not let them destroy it… they say 'water flows for nothing'. Can something like this be true? Then is the sun and the air also for nothing. My dear landspeople, we will struggle till the end!

Some resources:
Esra Basak, 2009. Kackar Daglari Surdurulebilir Orman Kullanimi ve Koruma Projesi - Ekosistem Degerleri Araştirmasi, TEMA Vakfi, November 2009 Istanbul.
Çağrı B. Muluk, 2009. Hydroelectric Power Plants Expert Report, Kackar Mountains Sustainable Forest Use & Conservation Project, TEMA Foundation, August 2009 Istanbul

Simulacra II adlı hypertext makalem Bahtiyar Kurt'un blogunda yayinlandi

Dünya’nın evrimleri konusunda ilk düşüncelerimi “Simulacra” isimli makalede ele almıştım (1). Burada insanlığa bir üst ölçekten bakarak, insan olmanın ne demek olduğu konusundaki bitmez tükenmez kaygılarımızın bizi nasıl yaratılan ile yaradan arasında sıkıştırdığı ve ne yaparsak yapalım varoluş kibrimizden kurtulmayı başaramayacağımızı düşünmüştüm. Her ne kadar Simulacra I’in pekçok değişik okuması varsa da, bir okumaya göre bir yüzyıl sonra insanlık, tarif edilen mekanik veya organik yeniden yapılanmanın herhangi bir evresinde olabilir… devamı

11 Kasım 2010 Perşembe

EKOIQ: Greenpeace Arctic Sunrise Gemisi BP Felaketinin Sonuçlarını Gün Yüzüne Çıkardı


Peki Bu Kimin Eseri?
EKOIQ’nun 6. sayısı çıktı!

• İMKB Sürdürülebilirlik Endeksi Kapıda. İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Genel Sekreteri Engin Güvenç, müjdeyi veriyor: İMKB Sürdürülebilirlik Endeksinin 2012’de işlemde olacak.
• Petrol Kumardır… BP felaketi sonrasında Meksika Körfezi’nde çekilen fotoğraflar felaketin vahametini ortaya koyuyor. Felaketin gerçek bilançosu ise hâlâ bir sır.
• Biyoyakıt Karın Doyurur mu? Altına hücum Bush döneminde başladı. Tartışmalar hâlâ devam ediyor. Yoksa biyoyakıtlar küresel bir gıda krizini mi tetikliyor?
• Yeşil Üniversite Nasıl Olur? Üniversite kampusları da yeşilleniyor. Peki, Türkiye bu konuda neler yapıyor?
• Sürdürülebilir Ulaşım Mümkün! Sürdürülebilir Ulaşım Merkezi-Türkiye Direktörü Sibel Bülay, İstanbul, Antalya, Adapazarı ve Kocaeli’de yürüttükleri projeleri EKOIQ dergisiyle paylaştı. .
• Ekstremofilik Mikroorganizmalar ve Global Enerji Dengeleri. Mikroskobik organizmalar küresel enerji sorununu nasıl çözer? Marmara Üniversitesi Endüstriyel Biyoteknoloji ve Sistem Biyolojisi Bölümünden Ebru Toksoy ve ekibi anlatıyor.

Türkiye’deki en güncel sürdürülebilirlik ve çevre yatırımları da gene EKOIQ sayfalarında yer alıyor. İstanbul, Ankara, Adapazarı ve Kocaeli’de yürütülen sürdürülebilir ulaşım projeleri, Marmara Üniversitesi Biyoteknoloji ve Sistem Biyolojisi Bölümü tarafından yürütülen Ekstermofilik mikroorganizmalardan enerji üretme çalışmaları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kadın Koordinasyon Merkezi tarafından yürütülen Geri Dönüşüm Atölyesi ve kampuslarını yeşilleştiren Türk üniversiteleri EKOIQ sayfalarında yer alıyor.

Büyük kitap zincirlerinde, gazete ve dergi bayilerinde satışa sunulan EKOIQ, ayrıca internette, www.idefix.com , www.kitapyurdu.com ve www.hepsiburada.com adreslerinden de temin edilebiliyor.

Abonelik için:
Neslihan Öztürk
Tel: (0216) 412 72 13 /111-112

İÇİNDEKİLER

İMKB Sürdürülebilirlik Endeksi Kapıda
İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği Genel Sekreteri Engin Güvenç, İMKB Sürdürülebilirlik Endeksinin 2012’de işlemde olacağının müjdesini verdi.

Dosya: Biyoyakıt Karın Doyurur mu?
Biyoyakıtlar ilk olarak Bush döneminde gündeme geldi. Altına hücum başlamıştı ama tartışmalar bitmedi. Ya biyoyakıtlar küresel bir gıda krizinin fitilini ateşliyorsa?

Yeşil Üniversite Nasıl Olur?
Her şeyin yeşili olur da üniversitelerin olmaz mı? Peki, ülkemizin üniversiteleri bu konuda neler yapıyor? İstanbul Bilgi, Bahçeşehir, Ege ve Özyeğin Üniversitesi EKOIQ’nun sorularını yanıtladı.

“Global Compact, Uzun Bir Seyahat”
BM Kalkınma Programı Yöneticisi Hansın Doğan, Global Compact Sözleşmesini imzalayan şirketlerin ciddi bir taahhüt altına girdiğini söylüyor.

Biyoçeşitlilik Ormanları Nasıl Etkiler?
Ormanlar dünyanın en büyük karbon tutakları. Durumun gayet farkında olan UPM, Global Biyoçeşitlilik Programıyla ormanlardaki biyoçeşitliliği korumayı ve arttırmayı hedefliyor.

“Sürdürülebilir Ulaşım Mümkün”
Sürdürülebilir Ulaşım Merkezi-Türkiye Direktörü Sibel Bülay, İstanbul, Antalya, Adapazarı ve Kocaeli’de yürüttükleri projeleri EKOIQ’ya anlattı.

Timberland’ın 65 bin Kızgın Çevreciyle Dansı
1 Haziran 2010 günü Timberland CEO’su Jeff Swartz’ın mailleri durmak bilmedi. Peki Swartz, 65 bin kızgın Greenpeace eylemcisine karşı ne yaptı? Harvard Business Review’den aktarıyoruz…

Eşitlikçi Toplumlar Daha mı Çevreci?
Optimist Yayınlarından çıkan “Su Terazisi” kitabı, eşitlikçi toplumların çevre koruma konusunda da başarılı olduğunu iddia ediyor.

Ekstremofilik Mikroorganizmalar ve Küresel Enerji Dengeleri
Mikroskobik organizmalar dünyanın enerji sorununa çözüm olabilir mi? Marmara Üniversitesi Endüstriyel Biyoteknoloji ve Sistem Biyolojisi Bölümünde çalışan yetkin bir ekip “Mümkün” diyor.

Petrol Kumardır
Bu fotoğraşar Meksika Körfezindeki felaketten sonra çekildi. BP’nin sondaj kuyusunda meydana gelen patlamanın yarattığı gerçek yıkımsa hâlâ tam olarak gün yüzüne çıkmadı.

Elektrikli Araçların Geleceği
Bilimkurgu değil, gerçek: Elektrikli araçlar sokaklara ısınıyor. Peki, elektrikli araçların yaygınlaşmasını engelleyen önyargılı zihniyet nasıl aşılacak?

İBB Geridönüşüm Atölyesinde Hayal Gücüne Sınır Yok
Gaz bidonundan oturma grubu, kadın çorabından masa lambası, klasörden abiye kadın çantası olur mu? Olur, eğer inanmıyorsanız İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kadın Koordinasyon Merkezinin Geri Dönüşüm Atölyesini acilen ziyaret edin.

Taş Devri Neden Sona Erdi?
Türkçede karbon sorunu üzerine kaleme alınmış ilk kitabın yazarı Dr. Rıza Kadılar 150 milyar dolarlık karbon piyasasını mercek altına alıyor.

Çevre Deyince: Prof. Dr. Kriton Curi
Bundan 14 yıl önce kaybettiğimiz Prof. Dr. Kriton Curi çevre ve atık konularına dikkat çeken ilk bilim adamıydı. Kendisini saygıyla anıyor; sözü mesai arkadaşları, dostları ve öğrencilerine bırakıyoruz.

İZAYDAŞ Yüzde Yüz Kapasiteye Ulaştı
İZAYDAŞ Genel Müdürü Muhammet Saraç, 14 yıllık geçmişi olan kurumun, katı atıkların bertarafında önemli bir yol kaydettiğini söylüyor.

Sürdürülebilir Başarı Öyküleri
Birleşmiş Milletler Çevre Programı Yeşil Ekonomi Raporu, sürdürülebilir başarı öykülerini aktarıyor.

İnternet “Çevremizi” de Değiştirecek
Atmosfer ve okyanus bilimci Gulio Boccaletti, internetin çevre sorunlarını ele alış biçimlerimizi nasıl değiştirdiğini tartışıyor.

Ganj Nehrini Kim Arındıracak?
EKOIQ dostlarından amatör gezgin Doktor Cüneyt Başbuğu gittiği memleketlere bir de ekolojik açıdan bakıyor. İlk ziyaretgâh, Hinduların kutsal Ganj Nehri…

II. Yeşil Tesisler Konferansı
Odak Kurumsal tarafından Türkiye’de sürdürülebilirlik ve çevre bilincinin artması için düzenlenen II. Yeşil Tesisler Konferansına katılım yoğundu.

Haberler
Almanya yenilenebilir enerjide istihdam rekoru kırıyor. YEK taslağı nihayet gün ışığına çıkıyor.

Emil Edip Öymen
Oscar’ın Yeşili, Ağacımız Bildiriyor…

Yeşil Fuarlar Listesi

Kitaplar
“Ekotopya,” “Cassandra’ya İnanmak,” “Penguenlerin Buzları Erimesin,”
“Ağaçlar Yok Olmasın” ve “Yunuslar Yaşasın”

17 Ekim 2010 Pazar

Deniz Postaci'dan Yasak Meyve:Cehennemden Cikis Kitabina Dair

Uygar'a "Yasak Meyve"yi yazdigi ve bizlerle paylastigi icin cok tesekkurler!

Istanbul Universitesi'nde Amerikan Kültürü/Edebiyati ve İngiliz Dili/Edebiyati okudugum 1989-1994 yillari arasinda mitolojiye ek olarak Eski Ahit ve Yeni Ahiti defalarca okumus ve derslerde edebiyat ve toplumsal ve kulturel gelismeler acisindan ele alip, yine defalarca tartismistik. Tabii, hocalarimiz konulari cogunlukla "feminist elestiri" acisindan ele almislar; okudugumuz yazarlarin etkisi ile bu beni ve bircok arkadasimi "ecofeminist elestiri" noktasina tasimisti. Kitabindaki uslup ve icerigin, halen hasretle andigim bu yillari bana hatirlatti.

Bir de o yillarda yani 1996'da yazdigim ve Londra'da Minerva Press tarafindan basilmak istenen fakat ekonomik sebeblerle basilamayan, "Yasak Meyve" baglaminda bu siirimi paylasmak istiyorum.

Ode to Gaia

“April is the cruelest month”*
in which aridness prevails
“Thunder without rain”*
flashes in the cave*
Invisible womb begets a star
A star begets some light
And
some light gave birth to the eyes
Then, the “tree of knowledge”* would be
full of eyes, the most venerable fruit so utile
where the cobweb of chakras* die
stealing an “eye” from the branch of lie.
A voice whispers, then:
“Eye am the son of light!”
I the sun burns the light into night.
However, the night bore the child, a mother* killer “consumingly”* murders the night
Over be night, Over be dreaming
A voice continues and says:
“Paradise Lost”* at the dawn of vicious sun!

1996

Footnotes:
*- “April is…” refers to Waste Land by T. S. Eliot.
*- “Thunder…” refers to Waste Land by T. S. Eliot.
*- “cave” refers to Platon’s cave allegory.
*- “tree of knowledge” refers to Genesis of The Old Testament.
*- “chakras” refers to the energy spots on body believed by Hindu people.
*-”mother” refers to Gaia the Mother Earth.
*- “consumingly” refers to The Old Testament and the Cabbalistic connotation of Zoharian truth. It also refers to Prometheus's fire...
*- “Paradise Lost” refers to “Paradise Lost” by John Milton.

Deniz Postaci

7 Ekim 2010 Perşembe

Lütfen dostlarınızı barınaklardan sahiplenin

“ Sıradan ” bir gün bir ömür kadar uzun, bir düş kadar çabuk geçer bazen...
 
Türkiye’de ilk kez geçtiğimiz sene sokak hayvanları için hazırlanan ödüllü kısa film Ezber’in yönetmeni Tolga Öztorun, Yedikule Hayvan Barınağı’nın bir gününü içeren    “ Sıradan ” bir gün isimli yeni bir belgesel çekti.
 
İzleyenlere siz hiç barınak gördünüz mü? diye soran belgeselin görüntü yönetmenliğini Efe Balkan yaptı.
 
4 Ekim Dünya Hayvan Hakları haftası sebebi ile çekilen belgeselin çekimleri Yedikule Hayvan Barınağında 3 gün sürdü izleyenlerin düşlerini biraz zorlayan belgeselde sokak köpeklerinin yaşamları konu edildi.
 
Barınakta yaşamak zordur. Barınaklar köpekler için bir son durak değil, yeni yaşamlarına gidecekleri bir ara istasyondur. Lütfen dostlarınızı barınaklardan sahiplenin.
 
" Sıradan " bir gün
http://vimeo.com/15590357
 
TOLGA OZTORUN
YEDIKULE HAYVAN BARINAGI
GONULLU MUHABIRI
www.yedikulehayvanbarinagi.com

1 Ekim 2010 Cuma


Yerel Doğa Koruma Projelerine 1.001 kişi aranıyor!

WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı), ülkemizdeki biyolojik çeşitlilik konusunda farkındalık yaratmak ve doğa koruma çalışmalarını ülke geneline yaymak amacıyla, “Türkiye’nin Canı Kampanyası”nı başlatıyor. Kampanya kapsamında 1.001 kişiden toplanacak bağışlar ile bir fon oluşturulacak ve WWF-Türkiye’nin doğa koruma projelerinin yanı sıra yerel sivil toplum kuruluşlarının çalışmalarını destekleyecek bir hibe programı başlatılacak.

WWF-Türkiye, 35 yıllık doğa koruma deneyiminin ve uzmanlığının ışığında, Anadolu’da tehlike altında olan ya da kaybolmaya yüz tutmuş canlı türlerinin korunmasına yönelik yeni bir kampanya başlatıyor. “Türkiye’nin Canı” kampanyasıyla ülkemizdeki biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik projelerin geliştirilmesi, uygulanması, somut sonuçlara ulaşması ve kalıcı çözümler oluşturması hedefleniyor. Ayrıca, Anadolu’da geleneksel yaşam biçimleriyle iç içe geçen, ancak kaybolmaya yüz tutan doğal değerlerin korunması ve özellikle kırsal bölgelerde yaşayanların doğadan sürdürülebilir yararlanma biçimlerini benimseyerek yaşam standartlarını iyileştirmesi amaçlanıyor.
Kampanya hakkında açıklama yapan WWF-Türkiye Genel Müdürü Tolga Baştak “Türkiye’nin Canı Kampanyası ile ülkemizin biyolojik çeşitliliğin korunmasını amaçlayan projelerin desteklenmesine yönelik bir fon oluşturucağız. İlk aşamada ülkemizdeki doğal mirasa sahip çıkmak için kampanyaya destekleyen kişilerden 1.001 TL bağış alırken, ülkemizde nesli tehlike altında olan türler hakkında bilgilendirme çalışmaları yapacağız. İkinci aşamada ise  biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik projeleri olan ve projelerine finansal destek arayan yerel sivil toplum kuruluşlarına yönelik bir hibe çağrısında bulunacağız.” dedi.
WWF-Türkiye hibe çağrısından sonra kendisine ulaşan tüm projeleri değerlendirilmek üzere Seçici Kurul’a gönderecek. Başvurular öncelikli olarak ihtiyaç, katılımcılık, uygulanabilirlik, sürdürülebilirlik ve kalıcılık gibi kriterler doğrultusunda değerlendirilecek. Seçici Kurul’dan geçen proje sahipleri, finansal destek görüşmeleri için İstanbul’a davet edilecek. Seçim sürecinin ardından finale kalan projelere yönelik bir günlük çalıştay düzenlenecek. Çalıştayın adından seçim süreci tamamlanacak ve proje sahipleri çalışmaya başlamak üzere alanlara dönecekler. Projelerin yürütme aşaması, WWF-Türkiye tarafından düzenli olarak izlenip değerlendirilecek ve kampanya katılımcılarına destek oldukları projeler hakkında raporlar gönderilecek. 2010 Biyolojik Çeşitlilik yılı vesilesiyle yürütülecek olan Türkiye’nin Canı Kampanyası kapsamında oluşturulacak fon ile gerçekleştirilecek hibe programı 2011 Mayıs ayında başlayacak.
WWF-Türkiye Genel Müdürü Tolga Baştak; “Uygarlıkların beşiği olan Anadolu’nun bereket fışkıran topraklarında yaşıyoruz. Gurur duyulacak bir doğal zenginliğe sahibiz ancak ülkemizin doğası tehdit altında. Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) 2008 Kırmızı Listesi’nde; Türkiye’de küresel ölçekte tehlike altındaki tür ve alttür sayısı 134. Son 30-40 yılda, Türkiye’deki pek çok habitat çeşidi, geri dönülemez biçimde tahrip edildi. Kalan doğal mirasımı korumak bizim elimizde. Bunun için 35 yıllık doğa koruma geçmişimizi ve deneyimimizi, alanın ihtiyaçlarını en doğru biçimde belirleyen ve en etkin şekilde çözümler üreten yerel sivil toplum kuruluşlarının gelişmesi için kullanacağız” dedi.
Kampanya hakkında detaylı bilgi almak ve kampanyaya katılmak için www.turkiyenincani.org  adresini ziyaret edebilirsiniz.

5 Eylül 2010 Pazar

Sessizce sulakalanlarin kuyusu kaziliyor

Nilufer Belediyesi Kent Konseyi Uyesi Sayin Mehmet Kartal'in bu yazisini sizlerle paylasmayi borc biliyorum... ve Doga Dernegi, Kus Arastirmalari Dernegi, IcDoga, KarDoga, WWF-Turkiye'yi Ve TURCEK, TEMA'yi bu konuda tepki vermeye cagiriyorum... Uygar Ozesmi

Cevre Bakanlığı tarafından 26 Ağustos 2010 tarihinde yapılan Sulakalanların Korunması Yönetmeliği ile ilgili değerlendirme : 


Ba’de Harab-ül Basra*

Sulakalanlar Yönetmeliğinin iptalini istiyoruz.

 

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı 26 Ağustos 2010 tarihinde sessiz sedasız biçimde Sulakalanların Korunması Yönetmeliği’ni değiştirerek T.C. Resmi Gazete’de yayınlatarak yürürlüğe soktu. Eski yönetmelikle yayınlanan yönetmelik incelendiğinde doğa ve çevre açısından önemli kayıpların olduğunu söylemek olanaklıdır. 

Yönetmelikteki ilk önemli değişiklik Tanımlar başlıklı 4. Maddede gerçekleştirilmiştir. Tampon alan ile ilgili tanımlamada eski yönetmelikte en az 2500 metre olan koruma bandı bu yönetmelik ile en çok 2500 metre haline getirilmektedir. Bu yönetmelik çerçevesindeki en önemli kayıplardan bir tanesidir. Hatırlanacağı gibi önceki değişiklik ile bu mesafe 5000 metreden 2500 metreye indirilmişti. Şimdi ise 2500 metrenin de altına indirilebilmesinin yolu açılmaktadır.

Yönetmeliğin aynı maddesinde önceki yönetmelikte yer almayan  Akarsu Koruma Bandı, Daimi Akarsu, Mevsimsel Akarsu ve Kuru Dere ile ilgili olarak yeni tanımlar getirilmektedir. Ülkemizde ve özellikle Karadeniz bölgesindeki HES çalışmaları dikkate alındığında akarsularla ilgili ayrıntılı tanımlamalar dikkat çekmektedir. Akarsular önceki yönetmelikte sulakalan tanımı içinde 2500 metrelik tampon alan üzerinden değerlendirilirken yeni yönetmelik ile bu mesafe tanımı kaldırılmış olmaktadır. Özellikle HES’ler ile ilgili yasal sorun oluşturacağı düşünülen eski yönetmelik bu biçimiyle düzenlenerek yasal bir boşluk oluşturulmak istenmiştir. Tanımların bilimsel nitelikleri ise ayrıca tartışmaya değerdir. Örneğin Kuru Dere diye bir tanım getirilmiştir ve bu tanım başlı başına manidardır. 

Doldurma ve Kurutma başlıklı madde de  ise doğa, çevre ve biyoçeşitlilik açısından bir kazanım sağlandığı görülmektedir. Daha önce 8 hektardan küçük alanların doldurulması ve kurutulması bakanlık iznine tabi iken şimdi tamamen yasaklanmaktadır. Ancak Yönetmeliğe aykırı davranışın ve suçun cezası olarak tanımlanan “Bu hükme aykırı olarak arazi kazanılması halinde söz konusu alan faaliyet sahibince eski haline getirilir.” Bölümünde liberal hukuk anlayışının bir türevi olarak yasak bir faaliyet tazmin ile cezalandırılmaktadır. Yönetmeliğin bütününe hakim olan liberal bu anlayıştan tümüyle uzaklaşmak gereklidir.

Saz Kesimi işlerini tarif eden 10. Maddede yazım faklılığı dışında hükmi bir değişikliğe gidilmemiş ancak daha önce açık olan ve buna karşın Bakanlık tarafından sağlanan iznin Bakanlık kontrolünde olduğu hükmü getirilmiştir.

Yapay Sulakalanların Kullanımını düzenleyen 16. Maddede ciddi bir kayıp söz konusu olmaktadır. Yönetmeliği hazırlayanlar Anayasaya göre yasa hükmünü taşıyan uluslararası sözleşmelerden gelen zorunluluklarla karşı karşıya kalmamak için Uluslar arası öneme sahip yapay sulakalanlar için koruma tarifinde bulunurken, ülkemizdeki diğer yapay sulakalanları koruma uygulaması dışında tutmuşlardır.  Sulakalan o bölgede yaşayan tüm canlı türleri, bitkileri, böcekleri, çiçekleri, kuşları, balıkları ve sucul canlıları ile bir ekosistem oluşturmakta ve biyoçeşitlilik açısından bölgeye yaşam verdiği gibi ayrıca gerek iklim üzerinde ve gerekse bölgedeki yaşam üzerinde çok önemli etkiler yapmaktadır. Uluslar arası açıdan önemli sayılması için çeşitli teknik ve bilimsel olmayan çoğu idari kriterleri yerine getiremediği için önemsizmiş gibi görünen bu alanlar ülkemizin geleceği açısından son derece önemlidir.

Yönetmeliğin tanımlar maddesinde akarsuların neden tanım içine dahil edildiğini Yönetmeliğin 17. Maddesinin değişiminde görmek ve anlamak olanaklıdır. Yönetmelik, mevsimsel ve daimi akarsular hariç diyerek daha önce tümüyle koruma altında bulunan tüm sulakalanları tasnif etmek suretiyle koruma statüsü dışında bırakmış olmaktadır. Yeni yönetmelikteki en önemli kayıplardan birisi budur. Yönetmelik müellifleri tanımlar maddesindeki tasnif amaçlarını 17. Maddedeki değişim ile tamamına erdirmekte ve ülkemiz akarsularını tümüyle koruma statüsü dışına çıkararak kendi kaderlerine terk etmiş olmaktadırlar. Son dönemde ülke düzeyinde sayısı binlerle ifade edilen ve Başbakan’ın bile yargı sürecini beklemeden açılışını yaptığı HES’ler ile ilgili olarak söz konusu akarsuların koruma alanları ortadan kalkmakta, yasal olarak korumasız alanlar haline dönüşmektedirler. HES’lerle ilgili olarak sık sık çevrecilerle karşı karşıya geleceğini öngören idare yönetmelikteki bu değişiklik ile geleceğe dair önlem almaya ve akarsuların rahatlıkla yok edilmesinin önünü açmaya vesile olmaktadır.

Yönetmeliğin 23. Maddesindeki değişiklikler için aslında eski DSİ Genel Müdürü olan şimdiki Çevre Bakanı’nın öngörüleri üzerinden şekillendirilmiş demek yanlış olmayacaktır. Bir yandan mevcut sulakalanlarımız ile akarsularımızın “su kullanım hakkını” devreden devlet ve hükümet diğer yandan kentlerin son dönemde de sık sık sorun haline gelen su sorununa çözümler aramakta ve bu çözümü de mevcut sulakalanlar ile akarsuların koruma alanı dışında tutulması ile gerçekleşeceğini öngörmüştür. EK-1 ve EK-2 listedeki değişiklikler ile birlikte akarsuların koruma statüsü dışına çıkışı ve yetkinin yerel idarelere devri ile tamamen korumasız hale getirilmektedir. Öte yandan bu alanlarda faaliyet göstermek isteyenler için EK-1 ve EK-2 listeler ÇED Yönetmeliği ek listeleri ile uyumlu hale getirildiği için büyük ölçüde ÇED kapsamı dışına da çıkarılmış olacağından isteyen istediği herhangi bir akarsu üzerinde ilgili yerlerden izinleri almak suretiyle, bölgede yaşayanların hiç haberi olmaksızın, yerel ve bölgesel koşullar hiç değerlendirilmeksizin faaliyetlerini yürütmek kolaylaştırılmış olmaktadır. Ve bu madde ile ilgili son olarak  “kuru derelerde bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.” İbaresi ile tanımlar maddesinde sulak alanların neden tasnif edilmiş olduklarını da net olarak anlamış oluyoruz. Ancak aynı yönetmelik ve düzenlemeler herhangi bir sulakalanın veya akarsuyun kuru dere olduğuna kimin karar vereceğini belirtmeyerek bu noktayı da açıkta ve korumasız bırakmıştır.

Yönetmeliğin 27. Maddesi Ulusal Sulakalan Komisyonu’nun(USAK) oluşumunu tarif etmektedir.  Yeni düzenleme ile USAK’a  T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdür dahil edilmiştir. Komisyon gerek eski yönetmelikte ve gerekse bu yönetmelikte yer aldığı haliyle zaten kamu kurumlarının ağır ve yoğun denetim altında çalışmakta iken Komisyona Çevre Yönetimi Genel Müdürü’nün dahil edilmesi idarenin ağırlığını arttırmış olacağı gibi aynı zamanda görev süresinin 3 yıldan 2 yıla düşürülmüş olması ile ihtiyaca göre komisyonun yenilenmesinin hesaplandığı görülmektedir. 28. Madde ile USAK çalışma usul ve esaslarında komisyona gözlemci olarak davet edilenlerin kendileri ile ilgili konularda kararlara katılmasının önü kesilmiş ve oylamaya katılamayacakları hükmü tesis edilmiştir.

Yönetmeliğin 31. Maddesi ile Yerel Sulakalan Komisyonlarının(YSAK) tüm illerde kurulması ileri bir adımdır. Yerel Komisyonlar bu yönetmeliğe kadar sadece Yönetim Planı hazırlanan veya hazırlanmakta olan sulakalanları kapsamakta iken şimdi tüm ülkeye teşmil edilmiş olması ileri bir adım olmakla, Yönetmeliğin 33. Maddesinde komisyonun çalışma usul ve esaslarını belirleyen bölümde tıpkı USAK’ta olduğu gibi  komisyona gözlemci olarak davet edilenlerin kendileri ile ilgili konularda kararlara katılmasının önü kesilmiş ve oylamaya katılamayacakları hükmü tesis edilmiştir. Hem USAK hem de YSAK için konulan bu hükümlerin iptali istenmelidir.

Yönetmeliğin 36. Maddesinde önemli bir düzenleme yoktur. Yönetmeliğe eklenen GEÇİCİ 2 madde söz konusu olup her iki geçici madde de iptali istenmesi gereken maddelerdir. GECİÇİ 1. Madde ile önceki yönetmelikte 31.12.2006 tarihine dek verilen istisna izni bu yönetmelik ile bu süre 31.12.2012 tarihine dek istisna tesis edilmiştir. Bu üstü örtülü af anlamına gelmektedir.

Geçici 2. Madde ise tam bir af niteliği taşımakta mevcut sulakalanlar içinde yer alan eski tarihte yapılmış sanayi kuruluşları bu hüküm ile affedilmiş olmaktadır. Bu işletmelerin mevcut işletmeleri yanında kapasite artışı vb. adlarla yapılacak düzenlemelerde af  niteliği altında legalize edilmekte ve yasal hale getirilmektedir.

Yönetmeliğin 17. Maddesi eki olarak yapılan düzenlemelerde ise tam bir facia niteliğindedir. Yürürlükten kalkan yönetmelikte yapılması yasak olan ve yapılması Bakanlık iznine bağlı faaliyetlerin kendi çilerinde tasnifi ve düzenlenmesi gerekir ve yönetmeliğin çıktığı günden itibaren gelen başvurular ve taleplerin incelenerek bölgenin korunması esası üzerinden değerlendirme yapılması gerekirken bunun yerine ÇED Yönetmeliğinin ekinde yer alan tasnif hemen hemen aynen yönetmeliğe ek olarak geçirilmiş olmaktadır. Bu aynı zamanda neden USAK bünyesine Çevre Yönetimi Genel Müdürü’nün alındığının da açıklaması anlamına gelmektedir. Yapılması gereken mevcut Ek-1 ve Ek-2 listelerinin güncellenmesi ve düzenlenerek sektörel olarak düzenlenmesinin yapılması iken Yönetmelik ÇED Yönetmeliği ekinde yer alan ek listelere adapte edildiğinden önemli olabilecek bazı iş ve sektörler kapsamı dışında kalmış gibi görünmektedir. Bunların başında Seramik ve porselen fabrikaları, blok mermer işleme tesisleri, galeri veya kuyu açarak veya patlayıcı kullanarak işletilen her türlü taş ve maden ocakları ile gemi söküm tamir ve inşa tesisleri vb. bir takım tesisler kapsam dışına çıkarılmış görünmektedir.   

Sonuç olarak T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 17/05/2005 tarihinde 25818 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Sulakalanların Korunması Yönetmeliği’ni değiştiren 26 Ağustos 2010 tarih ve 27684 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik bir bütün olarak doğa ve doğal yaşamın korunması, çevrenin tahribatı, biyoçeşitlilik, Uluslar arası koruma sözleşmeleri çerçevesinde önemli bir restorasyon sağlamakta ve kalıcı kayıplar yaratmaktadır.  Yönetmelik bir bütün olarak af ilan eden mevcut tesislerin legalize edilmesine dayalı hükümleri içermekte, ülkemizin AB süreci ile demokratik gelişmesine tezat teşkil etmektedir. Ülkemizde doğanın ve doğal çevrenin korunması ve biyoçeşitliliğin korunması için yapılan çalışmalarda elde edilen kazanımlar bu yönetmelik hükümleri ile ortadan kaldırılmak istenmektedir. Bakanlık çoğu zaman olduğu gibi kapıları dışarıya kapalı olarak yönetmeliği revize etmiş ve ülkenin ve halkın gereksinimlerine sırtını dönerek, sermayenin önündeki engelleri temizlemek üzere Yönetmeliği revize etmiştir. Benzeri durumu ÇED yönetmeliği örneğinde de gördüğümüz bu durumla ülkemizdeki sanayi yatırımları için hiçbir kural kalmaması, var olan kuralların ortadan kaldırılması, kaldırılamıyorsa yasaya karşı hile yapılması, bir çok konunun koruma statüsü dışına çıkarılması gibi değişikliklerle ülkemizin yerüstü ve yer altı zenginliklerinin bir planlama ve düzenlemeye bağlı olmadan sermaye lehine kaynak olarak sunulması sürecini sağlamlaştırmaya çalışmışlardır. Bu biçimde ortaya çıkan yönetmeliğin tümünün iptalini istemekten başkaca bir çıkar yol yoktur.  Doğaseverler, doğa korumacılar, çevreciler, bilim insanları olarak bu gelişmeye dur demek hem dünya insanı olmanın hem de ülkesini ve yurdunu seven bir insan olmanın sorumluluğudur.


Mehmet KARTAL

Nilüfer Kent Konseyi Genel Sekreteri

Bursa Yerel Sulak Alan Komisyonu Üyesi

Uluabat Gölü Yönetim Planı Yürütme Kurulu Üyesi

(*  ) Basra Harap olduktan sonra

12 Temmuz 2010 Pazartesi

İSTANBUL S.O.S - İstanbul UNESCO Miras Listesinden çıkarılabilir

http://istanbulsos.wordpress.com/

Yukarıdaki bağlantı İSTANBUL S.O.S kampanyasının sayfasıdır. İçinde imza bölümü bulunur.

İstanbul UNESCO Miras Listesinden çıkarılsın isteniyor. Çünkü UNESCO'ya taahhüt edilen hiçbir şey yapılmıyor.

25 Temmuz'da Brezilya'da UNESCO Kültürel Miras Komitesi, İstanbul'u da görüşecek. İstanbul'u "Tehlike altındakiler miras listesine" indirecek büyük ihtimalle. Tamamen de çıkarabilir. Tehlike altında listesine girerse, bir yıl daha süremiz var. Bu kampanyanın amacı, İstanbul Belediyesini, Kültür Bakanlığını ve hükümeti baskı altında tutmak ve İstanbul'un tarihi mirasını korumaya zorlamak.
En önemli engellerden biri, Süleymaniye Camii'nin önünde geçmesi planan, Haliç üzerindeki metro köprüsü. Daha doğrusu bu köprünün her biri 70 metreye yakın olan iki boynuzu. Bu boynuzlar, Mimar Sinan'ın eserini örtüyor.
Metro köprüsünün mimarı da, tasarımcısı da, yapıcısı da, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Mimar Kadir Topbaş.

İmza at. İmzaya yolla. İmzasız bırakma. İmza iste. İmzala. İmzalat.

Az zaman kaldı.

3 Haziran 2010 Perşembe

Alem FM'de Yasak meyve

05 Haziran 2010 Cumartesi günü Tolga Öztorun ile DOST Muhabbeti'nin konuğu:
Dr. Uygar Özesmi.
Yeni kitabı Yasak Meyve: Cehennemden çıkış ve yeşil yaşam üzerine yapacağımız bu sohbeti kaçırmayın. Tolga Öztorun ile DOST Muhabbeti her cumartesi saat 13:00 de Alem FM 89.3 de...