Uygar Özesmi on Environment / Çevreye Dair

Blogumda ben de internet özgürlüğü için eylemdeyim #SOPA @Greenpeace_Med

2012-01-18T14:18:00.000+02:00

Okumadıysanız tavsiye ederim - Ekolojik Anayasa Kitabı

2012-01-16T22:00:00.002+02:00

İnsan her şeyinölçüsü mü? Hayır değil!

İnsanın yegâne hak öznesi mi? Hayır değil!

Gelenekselhukuk anlayışı artık bu çağa uygun değil!

İnsanın doğada varoluşunun giderek doğaya hükmetme ve kendini doğanın efendisi gibigörme noktasına gelmesini kabul etmiyoruz. İnsanın doğanın bir parçası olduğunuve kendi varlığını sürdürebilmesinin ancak bu kabulle mümkün olabileceğini düşünüyoruz. Yeni bir paradigmaya ihtiyaç var.

Bu anlayıştan yolaçıkarak Ekolojik Anayasa konusunu tartışmaya başladık. Doğanın da bir haköznesi olduğu inancından hareket ederek doğanın da vazgeçilmez, devredilmezhaklarının anayasal güvence altına alınmasını talep ediyoruz.

Girişimcilerinden biri olarak Ekolojik Anayasa'nın bir hayal değil bir gerçek olduğunu görmek umuduyla sizlere bu kitabı tanıtmak istiyorum - Uygar Özesmi

Ekolojik Anayasa

Editör:Mahmut Boynudelik

YükselSelek-Ömer Madra-Burcu Akyüz-Ayşe Bilge Dicleli-Ayşen Candaş-YücelSayman-Mehmet Horuş-Ayhan Bilgen-Yakup Okumuşoğlu-Levent Korkut- Serkan Köybaşı

ISBN: 978-605-5895-25-9

Fiyat: 6 TL

Barcod: 9786055895259

Ebat: 13,5X21

Sayfa Sayısı: 120

www.yeniinsanyayinevi.com

YALOVA: Yerel çevre mücadelesinde örnek yerlerden biri

2012-01-11T10:12:00.001+02:00

YALOVA: Yerel çevre mücadelesindeörnek yerlerden biri

Dr. Uygar Özesmi

Beni son derece mutlueden gelişmelerden bir tanesi yerel hareketlerin güçlenerek kendi illerine,ilçelerine, köylerine sahip çıkması. Yalova Çevre Platformu da 2011’de yoğun veetkili bir şekilde kendi çevresine ve doğasına sahip çıktı. Başlattıklarısosyal hareketle çevre mücadelesinin nasıl olması gerektiği konusunda çok güzelörnek oluyorlar.

2011yılı içinde , Yalova'da doğayı koruma amacı güden Yalova Çevre Platformu gönüllüleriÇED toplantılarında, düzenledikleri mitinglerde, protestolarda, davalı veyadavacı oldukları mahkemelerde nerdeyse nefes almadan mücadele ettiler.

Yalova Çevre Platformu (YAÇEP) gönüllüleri,2011 boyunca iki ÇED toplantısına, 5 mitinge, kendilerine açılan davalardatoplam 7 celseye katıldı, çok sayıda raporu kamuoyuna duyurdu, ünlüsanatçıların yer aldığı termiksantral ve kimyasal depolama karşıtı üçüncü videosunu yayınladı, 20 binYalovalının imzalarını bakanlıklara gönderdi, 3 çevre konulu tiyatro oyununadestek verdi ve Yalova’nın çevre sorunlarını elde ettiği raporlarla mümkünolduğunca çok insana duyurmaya çalıştı.

Yalova halkının, STK’ların, siyasilerin dezaman zaman katıldığı bu mücadelede sonuç olarak, termik santral şu andadoğalgazlı olarak çalıştırılmakla birlikte, kömür tehlikesi engellenebilmişdeğil, Vopak kimyasal depolama terminali için ÇED süreci geçici olarakdurduruldu. Yeni kimyasal üretim tesisleri için izinler isteniyor, karbon elyafüretimi için ise ABD’nin kimya devi Dow Chemical ile anlaşma sağlandığıduyuruldu. Yalova, hala kimya sanayinin iştahını kabartıyor, termik santraltehlikesi ise hala sona erdirilmiş değil.

2012’nin Yalovalılara, doğayla içiçe, yeşil,ekolojik bir kent için olumlu adımlar atıldığı, çevre için mücadele edenlere uygulananhaksız baskıların sona erdirildiği, Yalovalıların her şeyiyle birlik olarak,bağımsız bir ekonominin bağımsız ve doğa dostu üretimlerle gerçekleşebileceği biryıl olmasını diliyorum.

2011’de Çevre Mücadelesi Yalova’da Böyle Geçti…

3 Ocak 2011 Meclislere sanayi alanlarıyla ilgili baskı sürüyor

Bir yıl önce, yerel meclislerin Yalova Çevre Düzeni Planında alacağıkararların önemini vurgulayan Yaçep, meclislerden sanayi alanlarını ve termiksantrali işlememesini istiyor, bunu sık sık yerel basına açıklamalar yoluyla vemeclis toplantılarını kent konseyi üyelerinin katılımıyla izleyerek baskıoluşturmayı amaçlıyordu.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=153

14 Ocak 2011 Termiksantral ÇED iptal davasında Danıştay’ın kararı kamuoyuna duyuruldu

Yalova’da 645 MWlik Kömürlü TermikSantral inşaatı sürerken, CHPli Bahar Doğan, Özcan Özel ve Vefa Salmantarafından açılan ÇED iptal davasında Danıştay 6.Dairesince bilirkişi raporununyeniden düzenlenmesi gerektiğine karar verildi.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=180

6Ocak 2011 Kısıtlayıcı plan notları kararlarının alınması

Yalova Belediye Meclisi ve İl Genel Meclisi’nde, imar planlarına kömüryakıtlı termik santrallerin ve ticari depolama amaçlı kimyasal terminallerinkurulamayacağına dair bir “plan notu” eklenmesi kararı alındı. Kararlarsevinçle karşılandı.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=158

25 Ocak 2011 20 bin termik karşıtı imza Ankara’ya gönderildi

Yaçep üyeleri Özlem Akyüz Bayrı, Ayşe Aydemir, Cafer Akbaba, KemalBayrı, Şenay Metan, Özgür Yükcan, Merthan Özcan, Semra Habiboğlu, termiksantrale karşı toplanan 20 bin imza ve termik santral dosyalarını,Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Genelkurmay Başkanlığına kargo ile gönderdi.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=191

31 Ocak 2011 Körfez Köprüsü çed toplantısında itirazlarımızı dilegetirdik

6 kentte yapılan Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu’nun Yalova’daki ayağınakatılan Yaçep üyeleri Kemal Bayrı, Merthan Özcan ve Şenay Metan, itirazlarınıgerekçeli olarak dile getirerek, yer seçiminin 1999 depremine rağmen, depremöncesinde belirlenen köprü güzergahının değişmediğine, depremselliğe, köprününHersek Lagün Gölü ekosistemini tehdit edeceğine, otoyolların neden olduğu çevretahribatına dikkat çekti.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=206

1 Şubat 2011 Aksa Müdürü görevden alındı

Hakkında ruhsatsız termik santral inşaatından dava açılmış olan (vedavacılar mahkemeyi takip etmediği için davası düşmüş olan) Mustafa Yılmaz,Aksa Müdürlüğü görevinden alınarak, Akkök Holding İcra Kurulu üyesi yapıldı.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=201

22 Şubat 2011Orhangazide YAÇEP’e çevre ödülü

Orhangazi 3. Göz Gazetesinindüzenlediği Av. Cihan Eren Çevre Ödüllerinde Marmara Bölgesi’nde 2010 yılındaen fazla ses getiren çevre örgütü olarak ödül alan YAÇEP’in ödülünü, YalovaÇevre Platformu üyesi Avukat Ayşe Aydemir aldı. YAÇEP üyesi Özgür Yükcan’a dagıyabında ödül verildi.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=223

25 Şubat 2011 Karbon elyaf kapasite artış Çed’ine katılarak SKB’yedikkat çektik

Aksa’nın karbon elyaf kapasite artışı ÇED’ine katıldık. Aksa’nınpoliakrilonitril hammaddeli yeni ürünü karbon elyaf için kapasite arttırımıistediğini, ancak fabrikanın sağlık koruma bandı sorunu nedeniyle red verilmesigerektiğini Çed toplantısında söyledik.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=228

4 Mart 2011 termik video davasında ödüllü programlar delil oldu

Azra Akın ve 3 sanatçının daha yer aldığı ve yayından kaldırılmış olantermik santrale hayır videosundan dolayı Aksa’nın açtığı davada İstanbul’dayargılanan 5 yalovalının davasında, Ntv ve Cnntürk’te yayınlanan Yalovalılarıntermik santrale tepkilerini gösteren yayınlar delil olarak gösterildi. Davada,Yaçep Sözcüsü Özlem Akyüz Bayrı’nın yanı sıra 2 gazeteci de yargılananlararasında.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=237

9 Mart 2011 Anadoluyu Vermeyeceğiz buluşmasına Ankara’da katıldık

YAÇEP üyeleri Merthan Özcan ve Kemal Bayrı, Ankara STGM’de gerçekleşenbuluşmada, İzmir, Foça, Adana, İskenderun, Sinop, Bartın, İstanbul’dan gelendiğer çevre platformlarının temsilcileriyle bir araya gelerek süreçlerle vemücadele yöntemleriyle ilgili görüş alışverişinde bulundu. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=241

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=250

17 Mart 2011 Yalovanın termokimyasal riskle karşı karşıya olduğuuyarısını yaptık

Fukuşima Felaketinin ardından duyarlı hale gelen kamuoyuna, nükleeri deyalovaya kurun çağrısıyla, aslında fay hattı üzerine bir termik santralkurulmasının engellenmemesinin, hemen yanındaki kimyasal tesislerle birliktebüyük risk oluşturacağını dile getirdik.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=257

25 Mart 2011 20 bin TL tazminat davasında japon nükleer felaketi YAÇEPsavunması oldu

Termik tazminat davasının yeni celsesinde, Fukuşima felaketindenörnekler veren Avukat Ayşe Aydemir, oluşan riskin nelere mal olabileceğini dilegetirdi. Dava delillerin toplanmasının sürmesi nedeniyle ertelendi.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=261

15 Nisan 2011 Termik santrale geçit verenler yargı önünde

Yalovada bu kez termiksantrale hayır diyen YAÇEP üyeleri değil, kaçak başlanan termik santralinşaatıyla ilgili yıkım işlemini yapmayarak görevi kötüye kullandıklarıiddiasıyla ilgili belde belediye başkanı ve belediye meclis üyeleriyargılanıyor

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=285

18 Nisan 2011 Greenpeace Akdeniz Direktörü Uygar Özesmi Yalova’ya geldi

Uygar Özesmi, Yaçep ve Genç Tema üyeleriyle bir araya geldiği Yalova ziyaretinde,son durum hakkında bilgi aldı. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=286

3 Mayıs 2011 Termik santraller için GençTiya’nın tiyatrolu protestosunadestek verdik

Yalovalı GençTiya Tiyatro Grubu, termik santral mücadelesini vetepkilere rağmen termik santral yapan bir belediye başkanını hicveden oyununakamera ve fotoğraf desteği vererek, basın bülteni ile yayılmasına katkısağladık. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=293

18 Mayıs 2011 Yaçep gönüllüleri Ankara Tmmob mitingine katıldı

Yaçep gönüllüleri Cafer Akbaba, Oya Erkan ve Lütfü Lüleci, TMMOBbileşenlerinin yer aldığı Ankara mitingine katılarak termik santrale vekimyasal depolamalara hayır dediklerini belirtti.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=298

23 Mayıs 2011 Taşköprü Belediyesi Başkanı ve üyelerin kaçak santraldavasını duyurduk

Ruhsatsız termik santrale izin vermekten açılan soruşturma sonrasındayargılanan Taşköprü Belediye Başkanı ve belde meclis üyelerinin davasınıizledik ve kamuoyuna duyurduk.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=300

28 Mayıs 2011 Banu Avar da, YAÇEP’in mücadelesine videolu destek verdi

Yalova’ya gelen ünlü gazeteci ve tv yapımcısı Banu Avar’a Aksa’nıntermik santralini sorduk, o da yıllar önce Aksa’da yaptığı bir röportajlailgili izlenimlerini anlatarak video kaydımıza destek verdi. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=302

6 Haziran 2011 Santralsiz yalova videosu davası 1.yılında Aksa 5.kezsüre istedi

Azra Akın ve 3 sanatçının daha katkı verdiği termik santrale karşıyayınlanan videonun kaldırılmasıyla ilgili davada 5 kişinin yargılanmasınadevam edildi, davayı açan Aksa tarafı, bir kez daha kendisi süre isteyerekamacın haklılığı ispattan çok karşı tarafı rencide etmek olduğunu gösterdi. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=310

11 Haziran 2011 Taşköprü fayında koruma bandını gereksiz bulan raporuyayınladık

Taşköprü Belediyesinin hazırlattığı 2009 jeolojik-jeoteknik etüdraporunu, 17 Ağustos depremi sonrasında AJE kapsamındaki önlemli alanlarınsınıfını değiştiren raporları kamuoyuna sunduk. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=315

16 Haziran 2011 Yaçep üyelerine Aksa’nın 20 bin tl davasında 3.celsegörüldü

İstanbul’da görülen mahkeme delillerin toplanması için Kasım ayınaertelendi.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=316

28 Haziran 2011 Aksa’da solvent tanklarındaki patlamayı kamuoyunaduyurduk

Kimyasal tankların olduğu yerde yaşanan yangın ve patlama sonrasında 5kişi yaralanırken, yaralılardan durumu ağır olan bir kişi Bursa'ya sevkedildi. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=321

28 Haziran 2011 Laledere Deltasının sanayileşmeye kapatılmasıgerektiğini raporlarla açıkladık

Taşköprü Laledere Deltası üzerinde Royal VOPAKın 150 adet kimyasal tankdepolama terminali kurmak için imar planlarının yapılmasının KAF zonununkıyısında yer alan Yalova için büyük bir afete davetiye çıkarmak olduğu ifadeettik.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=322

5 Temmuz 2011 1999 depreminde yaşanan kimyasal sızıntıyı Yalovakamuoyuna hatırlattık

YAÇEP Sözcüsü Özlem Akyüz Bayrı, Taşköprüde Laledere Deltasında 1999depreminde yaşanan sızıntının bu bölgede ağır sanayi, kimyasal sanayiningeliştirilmesinin Yalova halkı, bölgedeki canlı yaşamı, hava, su, çevre içinölümcül olabilecek riskler içerdiğini gösterdiğini belirtti ve “Termik santrale‘evet’, VOPAK’a ‘hayır’ olmaz” dedi.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=327

14 Temmuz Vopak imar değişikliklerine itiraz süresi devam ediyor

Hollandalı Royal VOPAKın Taşköprüde kurmak istediği 150 adet kimyasal,petrol türevi ve yağ depolama tanklarıyla ilgili ‘plan açıklama raporunu’kamuoyu ile paylaşıyoruz. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=336

20 Temmuz 2011 Kent Konseyi’nin Vopak ve termik santral protestoyürüyüşüne katıldık

Yalova Kent Konseyi’nin düzenlediği “Yalova Yeşil Kalsın” Yürüyüşü,yürüyüşe getirilen kısıtlamalar ve duyuruların yeterli bir şekilde halkayapılmaması nedeniyle istenilen etkiden uzak kaldı. Yaçep üyeleri, termiksantral pankartlarına izin verilmemesi nedeniyle, ‘yaşamı koru, doğayı sev’yazılı bir pankart taşıdı. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=339

1 Ağustos 2011 Traktörlü Yürüyüş Ziraat Odası

Yalova Ziraat Odasının Taşköprü’de yaptığı yürüyüş ve traktörlü eylemebir önceki yürüyüşte yaşananlar nedeniyle katılmadık.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=411

1 Ağustos 2011 Yalova’nın çevre mücadelesine sanatçılardan videoludestek

Meclislerin alacağı kararda termik santrale ve Vopak'a kısıtlamagetirmeleri amacıyla Ece Uslu, Saadet Işıl Aksoy, Oya İnci, Somer Karvan, SuzanAksoy’un destek verdiği 3’üncü videoyu 1 yıllık bir aradan sonra yayınladık.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=412

6 Ağustos 2011 Vopak Türkiye gündeminde

YAÇEP üyeleri olarak çeşitli kanalların canlı yayınlarında görüşlerimizibelirttik. Iki gün sonragelen Çevre bakanlığının açıklamasına karşın, Yaçep, çelişkileri ortaya koymasıaçısından verdiği yanıtı sitesinden yayınladı.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=423

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=421

9 Ağustos 2011 Termik videoya 19 ay sonra soruşturma açılma kararıulaştı

Aksa’nın açtığı ve İstanbul’da süren ‘termik video’ davasıyla ilgiliYalova C.Savcılığının verdiği izinle aynı 5 kişiye kamu davası açıldı. SPK’yıihlal ederek Aksa’nın borsada değer kaybetmesine neden olunduğu iddiasıylaaçılan bu dava, Aralık ayında dava görülecek.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=429

17 Ağustos 2011 MAG yürüyüşünde termik santral ve vopak protestosugerçekleştirdik

17 Ağustos depreminin 12’inci yılında, Mahalle Afet Gönüllüleri’nindüzenlediği meşaleli yürüyüşe katılan Yaçep üyeleri, fay hattı üzerinde kirlisanayiye, termik santral ve kimyasal depolamalara hayır dedi. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=438

25 Ağustos 2011 Vopak’ın 1081 sayfalık ayrıntılı çed raporunu duyurduk

Vopak’ın Çevre Bakanlığı’na sunduğu ayrıntılı ÇED raporunun varlığınıYalova kamuoyuna duyurduk. Böylece durumun ciddiyetini ortaya koymaya çalıştık.http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=448

10 Eylül 2011 Taşköprü bölgesinde 2 endemik bulunduğunu duyurduk

Uludağ Ünv. Prof. Gönül Kaynak’ın çalışmasıyla bölgede 2 endemikbulunduğunu duyurduk.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=467

10 Eylül 2011 yerel mecliste termik skandalı duyurduk

İl Genel Meclisinde termik skandal başlığı ile meclis üyelerinin sanayialanlarıyla ilgili kararı kabul edip, plan notlarından da kömür yakıtlı santrallerikısıtlayıcı cümleyi kısaltmalarını duyurduk, yerel basında konuya dikkatçekilmesini sağladık.http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=468

17 Eylül 2011 Yalova’da Elele platformunun organize ettiği kimyasalprotestoya katıldık

Eyleme katılan Yaçep üyeleri termik santrale de tepkilerini ortayakoydu.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=471

27 Eylül 2011 Tiyatrocuların bu kez Vopak’a hayır dediğini duyurduk

GençTiya tiyatro grubunun bu kez kimyasal depolamalara hayır dediğioyunda Yaçep üyesi Ayşe Aydemir de yer aldı. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=497

5 Ekim 2011 Ziraat Odası’nın ‘Vopak’a hayır açlık grevi’ eylemine destekverdik

Yaçep üyeleri, açlık grevi çadırını ziyaret etti, eylemin hem Vopak vehem termik santrale karşı olması gerektiğini belirtti. Yaçep, aynı zamanda 1081sayfalık Çed raporuna dair eleştirilerini de madde madde yacep.org’dayayınladı.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=507

7 Ekim 2011 İl Genel Meclisinin kısıtlayıcı plan notunu yeniden alması

İl Genel Meclisi, kısıtlayıcı plan notunda yapılan ‘sehven’ hatanındüzeltilmesi için kararı ‘oyçokluğu’ ile aldı. Böylece Ocak 2011’de alınan plannotu kararının alındığı şekliyle Çevre Düzeni Planına işlenmesi onaylandı.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=508

11 Ekim 2011Vopak ÇED İnceleme Değerlendirme Toplantısı Yapıldı

Ankara’da yapılan ÇED İncelemeDeğerlendirme Toplantısına katılan Yalova heyeti, Elele Platformu'nunkampanyasında toplanılan ve Yalovalıların itirazlarını içeren 15 bin imza ile,itiraz gerekçelerini belirten dosyaları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı heyetineteslim etti.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=511

18 Ekim 2011 Taşköprü Belediye Başkanı vemeclis üyelerinin santral davası görüldü

Taşköprü Belediye Başkanı ve AKP limeclis üyeleri hakkında Kömür Yakıtlı Termik Santral ile ilgili “görevi kötüyekullanmaktan” açılan davanın 3’üncü celsesi Yalova 2. Asliye Ceza Mahkemesindegörüldü. Şaban Ertan ve Meclis Üyelerinin katılmadığı ve avukatlarınca temsiledildiği davada Bilirkişi raporu gelmediğinden dolayı erteleme kararı çıktı.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=513

01 Kasım 2011 Yeşiller Partisi üyeleriYalova’yı ziyaret etti

Avrupa Yeşiller Partisinin kardeşpartisi olan Türkiye Yeşiller Partisi temsilcileri Yalovaya gelerek aralarındaYAÇEP gönüllülerinin de bulunduğu bazı STKlarla çevre sorunlarıyla ilgilitemaslarda bulundu. 50 sayfadan oluşan bir raporu Yeşiller Heyetine veren YAÇEPgönüllüleri, Yalova’daki genel durumu da özetledi.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=538

04 Kasım 2011 AKSA Medya Kralındakigörüntüleri delil diye sundu

Geçen yıl Greenpeace ofisinde yapılanbasın açıklamasının ardından AKSA Akrilik AŞ tarafından 10'ar bin TL'lik manevitazminat davası açılan Bayrı çiftinin yargılandıkları davada 4'üncü celsegörüldü. Yalovalı çevrecilerin gönüllü avukatı Ayşe Aydemir, davanın AKSA’nınYalovalılara uyguladığı baskının bir göstergesi olduğunu ve anayasal haklarınınkullanılmasını kısıtladığını söyledi. Dava, 3 Kasım 2010’dan bu yana sürüyor.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=541

10 Kasım 2011 Yalova tiyatrocularının HEStiyatrosunu duyurduk

Yalovalı genç tiyatrocular, HESmücadelesi için ineğini satan Rizeli İmam Kazım Delal'in gerçek öyküsünütiyatro sahnesine taşıdı. Yalova Çevre Platformu'nun desteklediği GençTiyaFikir ve Sanat Atölyesi oyuncuları, 'Halk Düşmanlarının Anatomisi' adlı oyundaHES'le ineğini satarak mücadele eden Delal'e ve ülkedeki çevre mücadelecilerinetiyatro ile destek verdi.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=543

14 Kasım 2011 VOPAK Sağlık Koruma Bandıiçin başvurdu

Ankara’da geçtiğimiz ay yapılan ÇEDİnceleme Değerlendirme Toplantısı’ndan istediği sonucu alamayan VOPAK, tesisinkurulmasındaki en büyük engellerden birisi olan “Sağlık Koruma Bandı”nınmesafesinin belirlenmesi için Yalova İl Özel İdaresi Ruhsat ve DenetimMüdürlüğü’ne müracaatta bulundu. Yacep.org’da GSM komisyonunun 6 sayfalıkgörüşünü içeren raporunu yayınladık.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=544

03 Aralık 2011 TMMOB VOPAK imarplanlarına iptal davası açtı

TMMOB’a bağlı Yalova İnşaatMühendisleri Odası, Yalova Mimarlar Odası ve Bursa Şehir Plancıları Odası,VOPAK Kimyasal Depolama Terminali’nin işlendiği imar planlarının iptali içinyargıya gitti. Dava dosyalarını yacep.org’dan yayınladık.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=575

03 Aralık 2011 Aksa’nın davasıyla 50Binlik Körfez Planı iptal edildi

Danıştay 6.Dairesi, 50 Bin Ölçekliİzmit Körfezi Bütünsel Planı'nın iptali yönünde karar verdi. Planın Yalova'yıilgilendiren 9.Bölge ile ilgili olarak AKSA Akrilik Kimya AŞ’nin açtığı,yürütmeyi durdurma ve iptal davasının sonuçlandığını ve iptal davasındabilirkişinin, Yalova'daki sanayi alanlarının yerinin yanlış belirlendiği,mevcut planlarla bunun sürdürüldüğü yönündeki raporunu yayınladık.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=576

14 Aralık 2011 YAÇEP, Çinekop denetimleriiçin uyarıda bulundu

Çinekop, yani lüfer yavrusunun satışı,lüferin denizlerimizdeki neslinin tükenme tehlikesi nedeniyle yasaklandı. Yenisezonda Bursa, İstanbul, Çanakkale’den yasa dışı çinekop satan balıkçılarayapılan denetim haberleri ardı ardına gelirken, Yalova’da ise balık pazarıbaşta olmak üzere bazı balık satıcıları 10 cm’lik çinekopları kilosu 7-15 TLden satışa sunuyor. İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Su Ürünleri KontrolŞubesi ekipleri Yalova’da hiçbir denetime imza atmadı.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=582

20 Aralık 2011 Termik video davası 2012'yeuzadı

Çağlayana taşınan İstanbul AdliyeSarayında 8.Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen 2010/198 Esas nolu davanın 7incicelsesi, birkaç dakika sürdü. Termik santralle ilgili AKSA tarafından davaedilen 3,5 dakikalık video ile ilgili bilirkişi raporunun,6 aydır mahkemeyeulaşmadığı anlaşılarak, dosyanın ve raporun hazırlanarak sunulması içinbilirkişiye muhtıra çıkarılmasına ve davanın 6 Mart 2012, saat 11.30’abırakılmasına karar verildi.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=609

20 Aralık 2011 AKSA Limanı Dolgusuna 'ÇED GerekliDeğil' kararı

Çevre ve Şehircilik İl MüdürüSelahattin Bilyay’ın görevden alınması ile yeni müdür Osman Ulukaya’nın görevebaşlaması arasında vekaleten müdürlük yapan Tayfur Kutlay’ın, Aksa limanıdolgusu için Çed gerekli değildir kararını onayladığını duyurduk.

http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=611

21 Aralık 2011 Dow Chemical, Yalova’yabir ayağını AKSA ile attı

Karbon elyafı ülkenin kalkınması içinüretmekle övünen Akkök Grubu, Amerikan Dow Chemicalin Avrupa iştiraki olan DowEuropeye karbon elyaf hisselerinin yüzde 50sini satma kararı aldığını açıkladı.Dow’la ilgili bilinenler ve bilinmeyenler için,http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=616

22 Aralık 2011 Ceza Davasında ilk celse :‘AKSA hisseleri düşmüş mü öğrenin’

Yalova Çevre Platformu gönüllüleritarafından, termik santrale karşı 2010 yılında başlatılan 'SanatçılarSantralsiz Yalova diyor' adlı video bülten kampanyası için AKSA'nın suçduyurusu sonrası savcılığın açtırdığı dava Yalova’da başladı. AKSA’nın hissesenetlerinin videonun yayınlanmasıyla değer kaybedip kaybetmediğininbelirlenmesi için SPK’dan bilgi istenmesine karar verilerek duruşma 30 Nisan2012’ye ertelendi. http://www.yacep.org/haber/haber_detay.asp?haberID=617

Daha fazla bilgi için:

yalovacevreplatformu@gmail.com

www.yacep.org

2010 Gezegenin Geleceği Almanağı - İklim Değişikliği Haberleri - Banu Koç

2012-01-05T01:12:00.001+02:00

Gezegenin Geleceği Programından Sınıflandıran Banu Koç

OCAK

Erdoğan’ın katılmadığı bu yılki Davos Dünya Ekonomik Forumu’nda Sarkozy, çevre için uluslarüstü bir kuruluş talebini yineledi. Sarkozy, uluslararası düzenlemelerde çevre standartlarını, en az ticaret standartları kadar netleştirecek bir devrim istediğini açıkladı. Bunun için de Dünya Ticaret Örgütü kadar güçlü bir Dünya Çevre Örgütü kurulması çağrısında bulundu. Örgütün asıl amacı iklim değişikliğiyle mücadele olacak.

İki farklı çalışma, gezegenimizin insanın mevcut ekonomik örgütlenme biçimini ve yerküreyi sömürme seviyesini kaldırmadığını bir kez daha ortaya koydu. İnsanların uyanması ve harekete geçmesi için daha ne kadar ve kaç kez ortaya konması gerektiğini, doğrusu merak ediyorum. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Kurulu NOAA’nın geliştirdiği bir bilgisayar modeline göre, ciddi kasırgaların sayısında ve gücünde artış yaşanacak. Model, 2050’ye dek sera gazı salımlarında azaltım gerçekleşmezse ne olacağını hesaplamak için geliştirildi. Buna göre, 2050’de küresel ortalama sıcaklık, yaklaşık 4.5 derece daha fazla olacak. Özellikle ABD’nin Güneydoğusu’yla Bahamalar, kasırgalardan çok etkilenecek. Çalışmaya göre, bu artışın asıl nedeni ısınan deniz yüzeyi sıcaklıkları ve değişen rüzgar döngüleri. Bu değişimler, tüm dünyada en güçlü, yani 5 seviyesindeki kasırgaların sayısını tam iki katına çıkarabilir. Araştırmayı gerçekleştiren NOAA’da çalışan meteorolojist Morris Bender, bu kadar artışı kendilerinin de tahmin etmediklerini açıkladı. Peki bu konuda bugün siz ne yapacaksınız? Evinize sera gazı salarak arabalarda gidip, konvansyonel tarımdan ve et endüstrisinden gelen gıdalarla beslenmeyi sürdürüp, küresel ısınma konusunda hiçbirşey yapmayan bu hükümeti savunmaya devam mi edeceksiniz?
Yeni Ekonomiler Vakfı NEF’in araştırması ise, şu anki ekonomik büyüme hızıyla devam edersek, ortalama sıcaklık artışını 2 derecenin altında tutmamızın imkansız olduğunu ortaya koydu. NEF, bu nedenle ekonominin artık çevresel koşullara uygun olması gerektiğini söyledi. Rapora göre, büyüme hızının %3’e düşebilmesi için, küresel ekonominin karbon yoğunluğunun 2050’ye kadar 2002 seviyesinin %95 altına düşmesi gerekiyor. Bu da yıllık %6.5’luk bir azaltım anlamına geliyor. Ekonomik kriz yüzünden hepimiz karalar bağlamamış mıydık. Mevcut ekonomik örgütlenme biçimini sorgulamak ve değiştirmek üzere hanginiz yarın işe gittiğinde birşey yapacak?
Zamanımızın hızla azaldığı son derece açık. Buna rağmen, Avustralya, dünya liderleri iklim değişikliğine karşı harekete geçene dek sera gazı salım azaltımı hedeflerini %5’in üstüne çıkarmayacağını açıkladı. Avustralya İklim Değişikliği Bakanı Penny Wong, daha ciddi azaltım hedeflerini ancak Çin ve Hindistan’ın da bu konuda istekli davranması halinde düşüneceklerini açıkladı. Avustralya’da kişi başına sera gazı salımı 20 ton. Yani iklim değişikliğini hızlandıran ülkelerin başında geliyor. Bencil hükümetlerin önünde kim duracak, bu gidişatın önöne geçecek hangi küresel çevre örgütüne destek oluyorsunuz?
Bu arada Japonya da, 2020’ye dek sera gazı salımlarını %25’ten daha fazla azaltmayacağını açıkladı. Yine de %25’i, 1990 yılı seviyesine göre kararlaştırmış olması iyi bir karar. Japonya Çevre Bakanı Sakihito Ozawa, kendileri ne yaparlarsa yapsınlar Amerika Birleşik Devletleri ve Çin’in kararlarının gezegenin geleceğini belirleyeceğini söyledi. Bilim insanları, gelişmiş ülkelerin sera gazı salımlarını en az %25-40 oranında azaltmaları gerektiğini söylüyorlar. Gelişmiş ülkeleri buna zorlayacak hangi gelişmekte olan ülke vatandaşısınız? Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı mı?

İtalyan La Stampa gazetesindeki habere göre, Birleşmiş Milletler Tarım ve Gıda Örgütü FAO, küresel ısınmaya karşı mücadelede çayır ve meraların çok önemli olduğunu belirtti. FAO, raporunda, çayır ve meraların, iklim değişikliğine uyum sürecindeki rolleri sayesinde yaklaşık bir milyar kişinin hayatını kurtarabileceği de belirtildi. Çünkü bu alanlardaki otlar, havadaki karbondioksiti emebiliyor, tıpkı ormanlar gibi. Tüm dünyada çayır ve meralar, 3,4 milyar hektarlık bir alanı kaplıyor. Yani yeryüzünün buzullar hariç yaklaşık yüzde 30’unu meralar ve otlaklar oluşturuyor. Eğer et ve süt kullanımı konusunda tüm dünya daha dikkatli olabilirse, çayır ve meralardan karbon depolayan alanlar olarak yararlanmak mümkün olabilir. Peki siz yarın aşırı otlatma nedeniyle yok olan meralardan gelen peynirle mi sabah kahvaltınızı yapacaksınız?

İngiltere’nin, iklim değişikliğiyle mücadele edebilmeleri için gelişmekte olan ülkelere sağlayacağı 1.5 milyar pound’luk fon, ne yazık ki gezegenin geleceği için atılan büyük bir adım değilmiş! İngiliz hükümeti, fonun, denizaşırı ülkelerde sağlık, eğitim ve suya erişimi iyileştirmek için oluşturulan yardım programında bulunan para olduğunu açıkladı. Yani, sağlık, eğitim ve sudan kesip iklime... İngiltere, yardım için yeni bir para koymayacak. İklim için ek kaynak oluşturulmadığı takdirde iklim değişikliğinin yaratacağı adaletsizlik mevcut adaletsizlikleri derinleştirecek. Dünya Gelişim Hareketi WDM, İngiltere’nin bu adaletsizliğe neden olmaması gerektiğini söyledi. Ancak hükümet, konuyla ilgili yeni bir adım atacağıyla ilgili hiçbir işaret vermiyor…
Geçtiğimiz hafta, Uluslararası İklim Değişikliği Paneli IPCC’nin raporunda bulunan ve Himalayalar’daki buzulların 2035’te eriyeceğine dair ifade geri çekilmişti. Tam tarihi tahmin etmenin güç olduğu ancak hızla geri çekildiği buzulların ifade edilmişti. Dünde, Dünya Buzul Takip Servisi WGMS, dünyadaki tüm buzulların bugüne kadar görülmemiş bir hızda eridiğini açıkladı. WGMS’ye göre, eğer bu hızda devam ederse, 2050’de dünyada hiç buzul kalmamış olabilir. Bu açıklamalar, 2009 boyunca dört kıtada, dokuz sıradağda yapılan gözlemlere dayanıyor. 1980’den beri aynı buzulları kaydetmeye devam ediyorlar. WGMS’nin direktörü Prof. Wilfred Haeberli, 2009’da, önceki birkaç yıla göre erimenin azaldığını ancak son 10 yılın, buzulların en hızlı eridiği yıllar olduğunu söyledi. Haeberli’ye göre, birçok buzul, önümüzdeki 10 yıl içinde yok olablir. Bunlar arasında Alpler, Pireneler, Ant Dağları ve Rockies Dağları var.

BASIC ülkeleri olarak anılan Brezilya, Güney Afrika, Hindistan ve Çin, Kopenhag Mutabakatı’nda belirlenen hedeflere uyacaklarını açıkladılar. BASIC Çevre Bakanları toplantısının ardından yapılan açıklamada, Aralık'ta Meksika'da yapılacak toplantının çok önemli olduğu ifade edildi. BASIC ülkeleri, gelişmiş ülkelerin hedeflerini hafifletecek tek bir bağlayıcı anlaşma yapılmasına karşı çıkıyorlar. Brezilya ve Güney Afrika, Kopenhag Mutabakatı’nı imzalamıştı. Hindistan ve Çin'in ise imzalaması bekleniyor. Bildirge, 31 Ocak’a kadar gelişmiş ülkelerin 2020'ye dek sera gazı salım azaltım hedeflerini somut olarak açıklamalarını öngörüyor. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerin de gönüllü olarak karbon salımlarını azaltacak stratejiler geliştirmeleri bekleniyor. Gelişmekte olan en büyük dört ülke olan BASIC ülkelerinin hedefleri, gezegenin geleceği için çok önemli.
Bu arada Sarkozy, Kopenhag'dan alınan derslerin iyi değerlendirilmesi gerektiğini açıkladı. Sarkozy'e göre, 2010'da iklim değişikliğine karşı uluslararası bir başarıya ulaşabilmek için, iki farklı süreç yürütülmesi gerekiyor. Bunların ilki, tüm uluslararası toplumu ifade eden 192 üyeye sahip Birleşmiş Milletler'de yürütülecek olan süreç. Diğeri ise G28 olarak adlandırdığı ülkelerin yürüteceği süreç. Fransa, yıl sonunda Meksika'da düzenlenecek zirveye hazırlanmak için, G28 ülkelerinin Mart'tan itibaren aylık toplantılar düzenlemesini talep etti. Sarkozy ayrıca, iklim değişikliğine karşı kırılgan ülkeler için küresel fon sağlanmasının ve çevre alanında devletlerarası bir kurum kurulmasının Fransa için vazgeçilmez olduğunu ifade etti. Bakalım diğer devletler bu konularda nasıl bir duruş sergileyecekler?

Bu arada küresel ısınma nedeniyle yaşam alanı değişen türler de doğaya zarar vermeye devam ediyor. 57 ülkede yürütülen Küresel Yabancı Türler Programına göre, 542 çeşit hayvan ve bitki, aslında kendi yaşam alanlarının dışında yaşadıkları için, bulundukları yerdeki ekosistemleri tehdit ediyorlar. Yabancı türler listesinde 316 bitki, 101 deniz canlısı, 44 tatlı su balığı, 43 memeli, 23 kuş ve 15 sürüngen bulunuyor. Bilim insanları, yabancı türlerden kaynaklanan tehlikenin gün geçtikçe büyüdüğünü söylüyor. Çünkü bu türler, yerli türlerle besleniyorlar, onların alanında ürüyor, yaşam alanlarına zarar veriyor, hastalık yayıyor. Ayrıca aynı ekosistemde kendilerine yuva edinmeye çalıştıkları için de yerli türlerle çatışabiliyorlar. Yeni Zelanda’da tam 222 yabancı tür bulundu. Uzmanlar, bu nedenle ülkedeki yabani hayatın bitme noktasına gelebileceğini söylüyor.

2009’la biten 10 yılın kaydedilmiş en sıcak 10 yıl olduğunu NASA da doğruladı. Sıcaklıklar 1880’den beri kaydediliyor. O zamandan beri en sıcak yılın 2005, ikinci en sıcak yılın ise 2009 olduğu açıklandı. Dünyanın en önemli iklim uzmanlarından James Hansen, yaptıkları incelemeler sonucunda küresel ısınmanın tartışılmaz biçimde hızla ilerlerdiğini söyledi.
Geçtiğimiz günlerde, küresel ısınmanın kesinliğini ve hızını gösteren bir başka olay daha yaşandı. Kodiak-Kenai Cable adlı şirket, Kuzey Kutbu’nda su altından fiberoptik kablolar geçirerek Tokyo’yu Londra’ya bağlayacak. Daha birkaç yıl önce, kutuplardaki buz kalınlığı nedeniyle böyle bir proje hayal bile edilemezdi. Böyle olaylar, iklim değişikliğine karşı zamanla yarıştığımızı hepimize bir kez daha gösteriyor.

Avrupa Birliği devletleri, 2020’ye kadar sera gazı salımını ortaklaşa %30 oranında azaltmayı reddettiler. Kopenhag’da, tüm gelişmiş devletlerin Ocak ayı sonuna kadar iklim değişikliği hedeflerini açıklamalarına karar verilmişti. Fransa ve Birleşik Krallık, Avrupa Birliği’nin sera gazı salımını 2020’ye kadar 1990 seviyesinin %30 altına çekmesi için uğraştılar. Ancak Polonya ve İtalya, AB’nin kararının %20’de kalması konusunda ısrar etti. Dün, üye devletlerin Çevre Bakanları, konuyla ilgili son toplantıyı yaptılar. Buna göre, AB hedefi %20 azaltım olacak. Ancak diğer gelişmiş ülkeler kendilerine ciddi hedefler koyarlarsa, %30’a kadar çıkmak mümkün olacak. Bazı uzmanlar, bu düşük hedefin, Polonya ve Italya’da en azından eski ve kirli enerjilere bağımlılıktan kaynaklandığını söylüyorlar. Türkiye’de şayet hala kömür ve nükleer’de diretirse aynı durumla karşı karşıya kalacak, bu günden sadece yenilenebilir enerjiye ve enerji verimliliğine yatırım yapmak gerekiyor.

Bolivya Devlet Başkanı Evo Morales, Kopenhag başarısızlığının ardından, alternatif bir küresel iklim toplantısı düzenlemeyi planladığını söyledi. Morales, toplantıyı 20-22 Nisan’da Cocahabamba kentinde yapmayı planlıyor. Morales, bu alternatif toplantıya, yerli halkların, toplumsal hareketlerin, çevrecilerin, bilim adamlarının ve "halkı için çalışmak isteyen hükümetlerin" katılabileceğini ifade etti. Toplantının amacı, sanayileşmiş ülkelere, gelişmemiş ülkelere "iklim borçları" olduğunu kabul ettirmek için baskı yapmak, ayrıca çevre suçlarıyla ilgili uluslararası mahkeme kurulması için çalışmalara başlamak. Bakalım bu büyük adıma hangi devletler destek verecek?
Ülkelerin çoğu sessizliğini ve hareketsizliğini sürdürürken, gezegenin geleceğiyle ilgili üzücü haberler gelmeye devam ediyor. Kırgızistan'da, küresel ısınma sonucu Tanrı Dağlarındaki 8200 buzuldan 2000'nin eridiği bildirildi Kırgızistan Çevre Koruma ve Orman İşleri Kurumu yetkilisi Aytkula Burhanov, Kırgızistan'ın su sıkıntısıyla karşı karşıya kaldığını kaydetti. Kırgızistan, BM Kalkınma Programı uzmanlarıyla birlikte, küresel ısınmanın etkisini azaltmak için ülkede orman fonlarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelik faaliyetlere başladı. Ancak biz bu hızla zarar vermeye devam edersek hiçbir çalışma gezegeni eski dengesine oturtamaz.
Örneğin Kenya’yı ele alalım. Yalnızca gelişmiş ülkeler değil, gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkeler de gezegenin geleceğiyle ilgili sorumsuz davranabiliyorlar. Bunların arasında şüphesiz Türkiye var ancak Stockholm Çevre Enstitüsü’nün raporuna göre, Kenya’nın kalkınma planları, ülkenin karbon salımlarını ikiye katlayacak. Kenya’nın şu anda düşük sera gazı salım oranına sahip olmasının sebebi, elektriğini çoğunlukla yenilenebilir enerjilerden karşılaması. Ülkenin 2030 planı, 2030’da nüfusun ikiye katlanacağı ve yıllık ekonomik büyümenin %10 olacağı üzerine kurulu. Planda, araba kullanımını gerektiren şehirleşme ve termik santraller öncelik taşıyor. Eğer gerçekten plan bu şekilde ilerlerse, 2005’te 42 megaton karbon diyoksit salımına sahip ülkenin salımları, 2030’da 91 megatona ulaşacak. Bunun engellenebilmesi için, düşük karbon salımlı bir kalkınma planı oluşturulması gerekiyor. Yenilenebilir enerjide sürdürülebilirlik sağlandığı takdirde, bu mümkün. Üstelik Kenya’nın Batı’nın kirli teknolojilerine ihtiyacı yok. Kolaylıkla teknoloji atlaması gerçekleştirebilecek konumda. Bu arada Kenya’da ormansızlaştırma da yok. Bu bir hükümet politikası. Hatta tam aksine, birçok alanda geniş ölçekli ormanlar oluşturuyorlar. Ormansızlaştırma karşıtı bir devlet politikasının, tüm hükümetler tarafından örnek alınması gerekiyor. Şimdi aynı ilerici yaklaşımı kalkınmayı karbonsuzlaştırarak gerçekleştirebilir.
Birçok ülke, gezegenin geleceği için çağrıda bulunmaya devam ediyor. Dubai’de gerçekleştirilen World Future Energy Zirvesi’nde konuşan Maldivler Devlet Başkanı Mohammad Nasheed de, iklim değişikliğine karşı ortak hareket için çağrıda bulunan en önemli isimlerden biri. Konuşmasında Nasheed, iklim değişikliği görüşmelerimnin ticaret görüşmeleri gibi yıllarca süremeyeceğine dikkat çekti. Çünkü doğayla müzakere etmenin mümkün olmadığının da altına çizdi.

Gezegenin geleceği için toplu çağrılar yalnızca ülkesel değil, küresel boyutlarda sürmeye devam ediyor. Dünya Saati uygulaması, 3 yıl önce dünya genelinde başlatıldı ve her yıl, daha da çok insan Dünya Saati'ne katılıyor. WWF - Türkiye Genel Müdürü Tolga Baştak, Dünya Saati'nin esas amacının, insan etkinliklerinden kaynaklanan küresel ısınmanın yavaşlatılmasına dikkati çekmek olduğunu söyledi. WWF, bu eylemi 2007 yılında Avustralya'da başlattı. Geçen yıl ise eyleme, 88 ülkeden 4 bin 159 şehirde katılım oldu. Baştak, ışıkları söndürülen yapılar arasında Eyfel Kulesi, Mısır Piramitleri, Çin Olimpiyat Stadyumu, Brezilya İsa Heykeli ve Sidney Opera Binası gibi mekânların da yer aldığını belirtti. Bunların neden aydınlatılması gerektiği ise ayrı bir sosyolojik konu, ama herneyse, bu yıl, eyleme 100'ün üzerinde ülkede 1 milyar kişinin katılması bekleniyor. Bu yılki eylem, 27 Mart Cumartesi günü yerel saatle 20.30'da başlayacak ve her zamanki gibi bir saat sürecek. Hükümetin iklim değişikliğine karşı sessiz ve hareketsiz kaldığı Türkiye'de eyleme katılım, hükümete konuyla ilgili çağrıda bulunmak için çok önemli.

Earth Policy Institute'un son raporuna göre, 21. yüzyılın ilk 10 yılı, sıcaklıkların kaydedilmeye başlandığı 1880'den bu yana geçen en sıcak 10 yıl oldu. 2005, en sıcak yıl olurken, 2007 ve 2009 ikinciliği paylaştı. Gelmiş geçmiş en sıcak 10 yılın 9'u, geçtiğimiz 10 yıl içinde yaşandı, sıcaklık artışı da hızlandı. Şu anda dünya, 1900'lerin başında olduğundan ortalama 0.8 derece daha sıcak. Bu artışın üçte ikisi ise 1970'ten sonra gerçekleşti. Bu kadar küçük sayıların koskoca dünyaya hiçbir şey yapmayacağını düşünenleriniz olabilir ama unutmayın bunlar ortalama değerler... artışlar uç değerlerde çok daha fazla. Gezegenimiz o kadar hassas ki, aslında tepki vermeye çoktan başladı. Buzulların erimesi, hava olaylarının yer değiştirmesi, mevsim döngülerinin değişmesi, bunun en basit göstergeleri.
Sıcaklık artışı, dünyanın her yerinde eşit yaşanmıyor. En çok etkilenen, Kuzey Kutbu. 2007, 2008 ve 2009, Kuzey Kutbu'nda en az buz bulunan yıllar oldu. 2500 bilim insanından oluşan Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli IPCC de, böyle devam edersek 2100'de ortalama sıcaklık artışının 6.4 dereceyi bulabileceğini ve Kuzey Kutbu'nda 10 yıl içinde buzsuz yazların yaşanmaya başlanacağını açıklayan kaynaklar arasında.
Stockholm Çevre Enstitüsü'nün araştırmasına göre, Birleşik Arap Emirlikleri'nde kıyılardaki yerleşim bölgelerinde yaşayanların %90'ı, gelecekte iklim değişikliği nedeniyle evsiz kalabilir. Ayrıca, 2100'e kadar Dubai'nin tamamı sular altında kalabilir. Deniz seviyesinin 3 metre yükselmesi dahi, kıyıların tamamının sular altında kalması anlamına geliyor. Torunlarımızın, bizim bildiğimizden çok daha farklı bir dünyada büyüyeceğini bilirken hala harekete geçmemek mümkün mü?
Bu arada, geç de olsa tehlikenin farkına varanlar oluyor. Amerika'nın İklim Değişikliği Elçisi Todd Stern, bağlayıcı olmayan Kopenhag Mutabakatı’nın yakında bağlayıcı bir anlaşmayla sonuçlanabileceğini söyledi. Ancak bunun için, Birleşmiş Milletler üyesi büyük sanayileşmiş devletlerin, yani büyük güçlerin 2020'ye kadar karbon salımlarını azaltım planı açıklaması gerekiyor. Bunu da Ocak ayı sonuna kadar yapmalılar. Çünkü, bağlayıcı bir anlaşma umudu 29 Kasım-10 Aralık 2010 tarihlerinde Meksika'da yapılacak iklim konferansına kaldı.

Kopenhag başarısızlığının ertesinde devletler, iklim değişikliğiyle ilgili önlemler almak için farklı gruplar halinde harekete geçiyorlar. 31 Ocak günü, Amerika, Çin, Hindistan ve Güney Afrika, küresel ısınmaya karşı neler yapacaklarını resmi olarak açıklayacaklar. Obama yönetimi yetkililerinden Jonathan Pershing, Birleşmis Milletler’in ilerde yapılacak iklim görüşmelerinde ikinci plana atılması gerektiğini düşündüklerini ifade etti. Pershing'e göre, Kopenhag'ın bu kadar kaotik geçmesinin nedeni Birleşmiş Milletler. Bana kalırsa da Danimarka ve ABD’nin dayatmaları. Pershing, 192 ülkeyi bir anlaşmanın her detayını görüşmek üzere bir masaya oturtmanın gerçekçi olmadığını söyledi. Tabi o zaman Rio’daki bir sürü antlaşma ve dünya hukuk sisteminin başarıları hepsi gerçeğe aykırı ve hayal dünyasında mı gerçekleşti diye sormak gerek. Pershing, bu nedenle devletlerin kendi sorumluluklarını bilmeleri gerektiğini, depremle yerle bir olan Haiti'nin ya da Çad'ın iklim değişikliğiyle ilgili ne önlem alacağının çok önemli olmadığını söyledi. Değişiklik yaratacak olan, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin neler yapacağı. Her ülkenin kendi içinde iklim değişikliğiyle mücadele etmekte kararlı olması önemli, ancak gelişmiş ülkeler, verdikleri zarar oranında sorumluluk almak zorundalar. Haiti, Çad ve Tuvalu zaten masada aynı şeyi söylüyorlar. Bu ülkeleri sürecin dışında bırakarak amaç haklarını savunanları ve onlarla hareket eden sivil toplumu dışlamak olmasın diye insan ister istemez düşünüyor.
Bu arada, Brezilya, Güney Afrika, Hindistan ve Çin'in Çevre Bakanları, 24 Ocak günü New Delhi'de toplantı yapacaklar. Bu ülkelerin işbirliği, jeopolitik açıdan gittikçe önem kazanıyor. Ayrıca, bu hızlı gelişen ülkeler Kopenhag'da adil bir anlaşmaya varılması konusund çaba göstermedi. 24 Ocak toplantısı için resmi bir gündem açıklanmadı. Ancak tahminler, dört büyük ülkenin sera gazı salım azaltımlarıyla ve iklim yardımıyla ilgili ortak bir hedef belirleyecekleri yönünde. Hatta, eğer kendi aralarında bir karara varabilirlerse, diğer ülkeleri de Kopenhag Mutabakatı’nı imzalamaya çağıracakları düşünülüyor. Aslında Kopenhag Mutabakatı, hukuken bağlayıcı olmayan ve temennilerden ibaret bir politik açıklama. Herhangi bir somut hedef de içermiyor. Fakat buna rağmen, Kopenhag'a katılan pek çok ülke bu bildiriyi dahi imzalamayı reddetmişlerdi.
The Guardian'ın haberine göre, bilim adamları, Kuzey Kutbu'ndaki metan gazı salımının 5 yıl içinde neredeyse üçte bir oranında arttığını açıkladılar. Sebep olaraksa artan sıcaklıkları gösterdiler. Önceki yıllarda yayınlanan farklı bilimsel raporlar, eski buzulların erimeye başladığını ve metan salıma neden olduklarını belirtmişlerdi. Kuzey Kutbu, milyarlarca ton metan gazını içinde tutan buzullarla kaplı. Metan gazı ise, karbondiyoksitten daha tehlikeli bir sera gazı. Bu nedenle, Kuzey Kutbu buzullarının erimesi, iklim değişikliğini durdurma çabalarını bir anda etkisiz hale getirebilecek kadar tehlikeli.
Bilim adamlarının korktuğu bir konu daha var. Metan gazı salımının artışı nedeniyle artan sıcaklıklar, daha da çok metan gazı salımına sebep olacak. Bu da tüm bölgeyi yıkıcı bir geri beslemeli döngüye sokabilir. Dünyanın ortalama sıcaklık artışıyla ilgili tahminler, şu anda bile bir felaketin eşiğinde olduğumuzu gösteriyor. Eğer bu bahsettiğimiz geri beslemeli döngüye girersek, ortalama sıcaklık artışı şu anda tahmin edilenden çok daha hızlı bir biçimde gerçekleşebilir. Edinburgh Üniversitesi'nden Paul Palmer'a göre, Kuzey Kutbu'nda sıcaklık artışı, tüm dünyadakinden daha hızlı gerçekleşiyor. Bazı yerlerde 2,5 dereceye varan ortalama artış, böyle devam ederse 2100'de tam 10 dereceyi bulabilir. Tabii eğer salımlarımız şu andaki gibi devam ederse...

Geçtiğimiz haftalar, İngiltere başta olmak üzere birçok kuzey ülkesi için dondurucu geçti. Kısmen El Nino’dan kaynaklanan bu son 30 yılın en soğuk havası, doğalgaz talebini rekor seviyeye taşıdı. Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi ise, artık böyle soğuk hava olaylarının gitgide daha az yaşanacağını açıkladı. Bunun sebebi ise, münferit olaylar haricinde ortalama sıcaklığın sürekli yükselmeye devam etmesi. Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi yetkilisi John Hammond, sera gazı salımlarının düşürülmesi için önlem alınmadığı takdirde 2050’de ortalama hava sıcaklığının 4 derece yükseleceği gerçeğini de yineledi. Yani esasında bu aşırı hava olaylarının da iklim değişikliğinin bir parçası olduğunu unutmamak gerek.
İşte geçtiğimiz haftalarda Kuzey Yarımküre’nin çoğu yeri aşırı soğuklarla boğuşurken, Kuzey Kutbu alışılmışın dışında sıcaktı. Amerikalı bilim adamlarının araştırmalarına göre, bu sıcaklık, Kuzey Kutbu’ndaki buzulların erimesine sebep olarak küresel ısınmaya katkıda bulunabilir. Çünkü buzullar, renkleri nedeniyle güneş ışığını yansıtıyorlar. Ancak onlar eriyince meydana çıkan su, koyu rengi nedeniyle güneş ışığını emiyor. Şu anda Kuzey Kutbu’nda hava 5.6 ile 8.4 derece arasında değişiyor. Bilim adamları, Aralık sonunda Kuzey Kutbu’nda buzullarla kaplı alanın 920 bin kilometrekare olduğunu söylediler. Bu sayı, 1979-2000 ortalamasının çok altında kalıyor. Kuzey Kutbu, hızla erimeye devam ediyor…
Worldwatch Institute adlı çevre araştırmaları enstitüsünün araştırması, iklim değişikliğiyle bireysel tüketim alışkanlıklarımız arasındaki bağı bir kez daha gözler önüne serdi. Rapora göre, sanayileşmiş ülkelerde gayrisafi milli hasılanın %70’i tüketim harcamalarına gidiyor. Bu nedenle bu ülkelerde kültürün tüketim üstünden gelişmesine artık dur demek gerekiyor. Yani bireysel tüketim alışkanlıklarının değişmesi şart. Örneğin 2006’da hizmet ve mal almak için tüm dünya 30 trilyon dolardan fazla para harcadı. Yani 1996’dakinden tam %28 oranında daha fazla. Bu aşırı tüketim alışkanlığı, ham madde ve enerji ihtiyacını daha da arttırdı. Şu anda ortalama bir Amerikan vatandaşı, günde 88 kilo muhtelif mal tüketiyor. Eğer hepimiz böyle tüketiyor olsaydık, gezegenimiz yalnızca 1,4 milyar insanın karnını doyurabilirdi. Raporda, en zengin 500 milyon kişinin dünya sera gazı salımının %50’sinden sorumlu oldukları da belirtilmiş. Fakirlikle baş etmeye çalışan 3 milyar insan ise, salımın yalnızca %6’sından sorumlu. Worldwatch Enstitüsü, bu adaletsizliğin bir an once sonlanması gerektiğine de dikkat çekiyor.

Haftabaşında, dünyanın en ünlü ekonomistlerinden Profesör Lord Nicholas Stern’in Karbon Saydamlık Projesi kapsamında Türkiye’ye geldiğinden bahsetmiştim. Stern, dünyayla ilgili çok önemli bir o kadar da korkutucu öngörülerde bulundu. Stern’e göre, eğer yüzyılın sonuna kadar tüketim ve enerji kaynakları seçimlerimizle ilgili hiçbir şey değişmezse, Akdeniz’in güneyi Sahara Çölü gibi olacak. Dünyanın güneyi ise sular altında kalacak. Yani dünya haritası, fiziksel olarak değişecek. Stern, ortalama sıcaklık artışının 2 derecenin üstüne çıkması halinde felaket yaşanacağının altını çizdi. Küresel karbon salım hacmi şu anda 50 milyar ton. Stern’e göre, bunun 2050’ye kadar 20 milyar tonun altına çekilmesi gerekiyor. Yani bir enerji devrimi yapılmalı. Çünkü yüksek karbonlu büyüme, aslında ekonominin sonu hazırlıyor. Bu nedenle düşük karbon ekonomisine geçiş yapmak zorundayız. Stern, Türkiye’nin stratejik bir konumda olduğunu ifade etti. Ayrıca rüzgar ve güneş ülkesi olduğu için bu kaynaklardan yararlanmasının çok önemli olduğunu da özellikle belirtti. Stern’in bu sözleri, Greenpeace’in Enerji Devrimi raporunu sonuçları ile tam tamına örtüşüyor.

Uluslararası Sistem Analiz Enstitüsü IIASA ve Hollanda Enerji Araştırma Merkezi’nin ortak araştırmasına göre, dünya liderleri önümüzdeki 40 yıl boyunca olabildiğince çok sera gazı salım azaltım çalışması yapmalılar. Analistler, 2050’deki salım ile 2100’de ortalama sıcaklık artışını 3 derecenin altında tutma şansımız var mı baktılar. Böyle bir araştırma, ilk kez yapıldı. Çalışmanın sonucu ise, bildiğimizi bir kez daha doğruladı. Eğer 2050’ye kadar gerekli sera gazı salım azaltım oranını tutturamazsak, yüzyılın sonunda 3 derecenin dahi altında kalamayız. Bu da iklim felaketi demek olur. Ilk senaryo, 2050’ye dek sera gazı salımını 2000 yılı seviyesinin %20 altına düşürmek. Ikincisi ise, %50 altına düşürmek. Araştırmacılar, bunun şu andaki politikalarla gerçekleşmesinin neredeyse imkansız olduğunu söylüyorlar. Eğer uzun vadeli hedeflere ulaşamak için çaba sarfetmezsek, gezegenin geleceğini kendi elleriyle yok eden ilk ve tabii ki son kuşak olacağız.
Kanada’da yapılan bir anket de, insanların bu durumun farkında olduğunu gösteriyor. Ankete katılanların yarısı iklim değişikliğinin ciddi bir tehdit olduğunu söylerken, yalnızca %25’lik bir kısım terörizm için aynı ifadeyi kullandı. 6 yıl once, Kanadalıların %52’si iklim değişikliğini ciddi bir tehdit olarak görüyordu. Bu yıl oran %49. Ancak terörizmle ilgili endişe duyanların oranı, 6 yıl içinde %49’dan %28’e kadar düştü. Halkı bu kadar endişe duyan bir devlet için, hükümetin harekete geçmemesiyse endişe verici. Gerçi Kanada başbakanı geçenlerde Kanada Meclisi’ni de askıya almıştı. Kanada dünya önünde zor durumda. 1990’dan bu yana Kanada’nın sera gazı salımı %26 oranında arttı. Bu oran, Amerika Birleşik Devletleri’nden %10 daha fazla. Birçok bilim adamı, Kanada’nın bu isteksizliğini katranlı kum endüstrisine bağlıyor. Katranlı kumlar, her yıl tam 40 milyon ton sera gazı salımına neden oluyor.

Dün, ülkemize iklim çok önemli bir ekonomi profesörü, Nicholas Stern, Karbon Saydamlık Projesi’nin açılış konuşmasını yapmak için geldi. Stern, Grantham İklim Değişikliği ve Çevre Enstitüsü Başkanı, ayrıca London School of Economics’te profesörlük yapıyor. 2006’da Brown’ın isteği üzerine iklim değişikliğinin maliyetini araştırmıştı. Konuyla ilgili hazırladığı 700 sayfalık Stern Raporu, tüm dünyada büyük ses getirmişti. Karbon Saydamlık Projesi ise, 2000’den beri, şirketlerin karbon ayak izini görülebilir hale getirmek için dünyanın birçok ülkesinde yürütülüyor. Yani şirketlerin sera gazı salımlarını ve iklim değişikliği ile ilgili politikalarını yatırımcılara açıklamaları sağlanıyor. Türkiye’de projeyi, Akbank ve Sabancı Üniversitesi yürütecek. İlk yıl, İMKB’de işlem göre ve ISE-50 endeksindeki 50 şirket, karbon ayak izlerini açıklamaya davet edilecek. Akbank Yönetim Kurulu Başkanı Suzan Sabancı, 2020’de küresel gayri safi milli hasılanın %20’sinin iklim değişikliğinden kaynaklanan zararların telafi edilmesine ayrılacağını söyledi. Amaç ise, bu kaybı en aza indirmek. Bunun için biran önce enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji şart.

Via Campesina hareketinin genel koordinatörü Henry Saragih, gıdanın endüstriyel üretimi ile sera gazı salımı arasındaki ilişkiye dair önemli uyarılarda bulundu. Endüstriyel tarım ve küresel gıda sistemi, bütün sera gazı salımının %44 ila %57'sini oluşturuyor. Bu oranın %11-15'ini tarım faaliyetleri, %15-18'ini tarla açmak için ormansızlaştırma, %15-20'sini gıda işleme, paketleme ve nakliyesi, %3-4'ünü ise organik atıkların dekompozisyonu oluşturuyor. Tarım sektörü, kendi başına sera gazı salımının yarısından sorumlu, o zaman gıda güvenliği konusunu nasıl çözeceğiz? Dünya’da açlığın en büyük nedenlerinden biri tarımın dev şirketlerin elinde olması. Via Campesina, endüstriyel tarım yerine küçük ölçekli tarım yapıldığında, küresel sera gazı salımının yarıdan fazlasının azaltabileceğini savunuyor. Açıklamaya göre, organik maddeyi toprak içinde yeniden tutabilmek, yerel pazarları gıda sisteminin ortasına oturtmak, ormansızlaştırmayı durdurmak ve et üretimi yoğunluğunu azaltmak, sera gazı salımını büyük oranda azaltabilir. Via Campesina, buna “gıda egemenliği” (food sovereignty) adını vermiş.
Dünyanın en önemli hayvan çiftliği sağlığı kurumu da, Via Campesina'nın açıklamalarını destekleyecek bir araştırma başlatıyor. Dünya Hayvan Sağlığı Organizasyonu, et üretimiyle iklim değişikliğinin ilişkisini inceleyecek. Araştırma, bağımsız bilim adamları tarafından yapılacak ve rapor, yaza hazır olacak. İklim değişikliğiyle et yemenin ilişkisi gitgide daha çok dikkat çekiyor. Çiftlik hayvancılığının sera gazı salımından sorumlu olduğunu biliyoruz. Bunun nedenlerinden biri geviş getiren hayvanların sindirimle metan gazı salımına sebep olmaları. Diğeri ise otlak yaratmak için ormansızlaştırma yapılması. Bilim adamları, 2020'de artan nüfusun protein ihtiyacını karşılamak için et üretiminde %50 artış olacağını öngörüyorlar, halbuki bu ihtiyaç kolaylıkla btkilerden sağlanabilir. Japonya'da 2007'de yapılan bir araştırmaya göre, 1 kiloluk bir bonfile, evde tüm ışıkları açık bırakıp üç saat araba kullanmaktan daha fazla sera gazı salımına ve kirliliğe neden oluyor.

Greenpeace eylemcileri Danimarka’da hapisteydi, 3 hafta süren tutukluluk ve küresel eylemlerden sonra dört iklim eylemcisi sonunda serbest. Bundan sonra tutuksuz yargılanacak iklim eylemcileri, Kopenhag'da Kraliçe'nin devlet başkanları için verdiği galaya 'Doğa Krallığı’nın devlet başkanı, eşi ve koruması olarak girmiş ve 'Politikacılar konuşur, liderler harekete geçer' yazılı bir pankart açmışlardı. Tutukluyken kendilerine destek için Türkiye'de Danimarka konsolosluğunun önünde mumlar yakılarak eylem yapılmıştı. 20 gün boyunca hücrede tutulan ve hakim önüne çıkarılmayan aktivistler, Noel ve Yılbaşı'nı ailelerinden uzakta geçirdikten sonra sonunda yapılan duruşmada serbest bırakıldı. Greenpeace gönüllüleri 4 eylemciyi hapishane çıkışında kırmızı halı sererek karşıladılar.
Earth Institute Policy'nin araştırmasına göre, Amerika'nın araba sevdası azalıyor. Amerika'nın otomobil sektörü, ulaşabileceği en üst noktaya ulaştı ve küçülmeye başladı gibi görünüyor. Amerika'da sektörün büyüklüğü, hurdaya ayrılan arabalarla yeni satın alınan arabaların birbiriyle ilişkisine göre belirleniyor. 2009'da 10 milyon yeni araba satılırken, 14 milyon araba hurdaya ayrıldı. 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez, hurdaya ayrılan araba sayısı yeni araba sayısını aştı. Bu da sektörün 2009'da %2 oranında küçüldüğünü gösteriyor. Sektör, en üst noktasına 2008'de 250 milyon arabayla ulaşmıştı. 2009'da trafikte toplam 246 milyon araba vardı. Öngörüler, küçülmenin 2020'ye kadar devam edebileceği yönünde. Küçülmenin sebebi olaraksa, yalnızca ekonomik kriz gösterilmiyor. Artan şehirleşme, ekonomik belirsizlikler, petroldeki belirsizlikler, artan benzin fiyatları, trafiğe tahammül edememe ve iklim değişikliğiyle ilgili artan endişeler de arabaya olan ilgiyi azalttı. Şu anda her 4 sürücüye 5 araba düşüyor. Bu korkunç araba ve tüketim çılgınlığı, Amerika’da olduğu gibi artık Türkiye'de de şehir yaşamını dayanılmaz hale getiriyor. Türkiye'de de artık kişisel arabaların azalması, toplu taşıma ve bisikletin artması gerekiyor...
İklim mültecileri, nihayet Türkiye'nin de gündemine girmeye başladı. Hürriyet gazetesinin haberine göre, iklim değişikliğinin sebep olduğu felaketler nedeniyle 2050 yılına kadar milyonlarca insan yaşadığı yeri terk etmek zorunda kalacak. Uluslararası Göç Örgütü'nün raporuna göre, kirlilik, susuzluk ve felaketler nedeniyle 1990'da 25 milyon kişi yaşadığı yeri terk etmişti. Bu sayının şu anda 50 milyona ulaştığı tahmin ediliyor. 2050'de ise sayısının 200 milyon olması bekleniyor. Kopenhag'da da iklim değişikliğinin en ciddi sonuçlarından birinin iklim mültecileri olacağı belirtilmişti. Raporda, uluslararası toplumun sorunu tanıması, politikalar üretmesi, araştırmalara hız vermesi ve gelişmekte olan ülkelere yardım etmesi gerektiğini açıklanıyor. Kopenhag'da ne yazık ki bunlarla ilgili bir adım atılmadı. Meksika'da bu konuya artık kesin çözüm bulunması gerekiyor.
Birleşmiş Milletler'in 2010'u Biyoçeşitlilik Yılı ilan ettiğinden daha önce bahsetmiştik. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), 2010 yılının ilk haftasına hükümetlere biyoçeşitlilik için çağrıda bulundu. UNEP, hükümetlerin biyoçeşitliliğin yok olma sürecini tersine döndürmek için çabalarını ikiye katlamalarını talep etti. Genel Direktör Angela Cropper da bir röportajında, biyoçeşitliliğin yok olmasının ekonomi, gelişimi olumsuz yönde etkileyeceğini ve iklim değişikliğinin etkilerini azaltmayı zorlaştıracağını belirtti. Biyoçeşitliliğin bu kadar hızlı azalmasının sebeplerini de gösterdi. Tropik ormanların kereste, ham madde, endüstriyel tarım, soya ve artan biyoyakıt talebi için kesilmesi. UNEP, PUMA ile tüm dünyada biyoçeşitliliği desteklemek ve Afrika'da bu konuda özel projeler geliştirmek için anlaşma yaptı. 2002'de yapılan ve dünya liderlerinin bir araya geldiği Rio +10 Dünya Zirvesi'nde türlerin soylarının yok olma hızının 2010'a dek 'kayda değer düzeyde' azaltılası yönünde karara varılmıştı. Ancak o zamandan bu yana hiçbir adım atılmamış olması, bilim adamlarına göre 'artık geri döndürülemez' bir süreci başlatıyor. Dileriz, UNEP'in 2010 yılını Biyoçeşitlilik Yılı ilan etmesi, sembolik anlamını aşarak gerçekten küresel adımlar atılmasını sağlayabilir.

Bugün Türkiye’den güzel bir haberle başlıyoruz. Kadıköy Belediyesi, Aralık ayında, Plastik Torbaya Hayır! Kampanyası başlatmıştı. Kadıköy Belediye Başkanı Selami Öztürk’ün de katıldığı toplantıda, 1 Mart itibarıyla Kadıköy ilçesi sınırları içinde plastik torba, yani naylon poşet kullanımı yasaklanacağı açıklandı! Kadıköy Belediyesi plastik torbaları çevre kirliliğinin ve küresel ısınmanın nedenlerinden biri olarak gösterdi. Ayrıca bu torbaların, katı atık depolama sahalarının verimliliğinin azalmasına ve petrol türevlerinden yapıldığı için de yenilenemeyen bu hammaddelerin tükenmesine neden olduğuna da değinildi. Kampanyanın hedefinin de, vatandaşların eskiden olduğu gibi alışverişe giderken, çevre dostu file ve bez torbaları yanlarında götürmelerini sağlamak ve çevrenin korunmasına hizmet etmek olduğu belirtildi. Ordu Valiliği’nin ardından Kadıköy Belediysi’nin İstanbul’un önemli ilçelerinden birinde aldığı ve gerçekleştireceği karar için tebrik ediyoruz.
Konuya ilişkin Açık Radyo programcılarından Oya Ayman’ın National Geographic Türkiye Dergisi’nin Ocak sayısında yayınlanan yazısına göre, kağıt torbalar da plastik torbalara çözüm değil ve çok daha fazla enerji ve su harcanmasına neden oluyor. Nitekim biyobozunur polyester poşetler de diğer plastik poşetlerden 2 kat daha fazla sera gazı salıyor. Halbuki pamuklu bez çantalar sera gazı salımında diğer plastik poşetlerle başabaş, fileler ise çok daha az. Ancak bu eşitlik sizi aldatmasın. Çünkü bez torba ve fileleri tekrar tekrar yıllarca kullanmak mümkün. Zaten gerçek sorun “kullan at” alışkanlığında. Hatta bence “kullan at” 90 kuşağının yerleşmiş kültürü. Yapmamız gereken ise tekrar tekrar kullanmak ve plastik torbadan vaz geçmek, sırt veya omuz çantamıza ayrıca bir file, bir bez torba koymak. Herkesi Ordulu ve Kadıköylü vatandaşlara katılmayı ve valiliklerden, belediyelerden plastik torbaları yasaklamalarını istemeye çağırıyorum. Eylem kendi mahallemizde başlar.

Avustralya Meteoroloji Ofisi, 2009’un yaşanan en sıcak ikinci yıl olduğunu açıkladı! Ülkede 1910’dan beri kayıtlar mevcut. 1910 yılından beri en sıcak yıl ise 2005’ti. 2009’un ortalama sıcaklığı, 1961-1990 yılları arasında toplam sıcaklık ortalamasının 0.9 derece üstünde çıktı. 2009’un özellikle ikinci yarısı çok sıcak geçti. Sıcaklıklar Melbourne’da 46.4, Victoria eyaletinde 48.8 dereceyi buldu. Toplam yağmur miktarı da düşen ülkede, sık sık orman yangınları ve fırtınalar yaşandı. İstanbul’da da haftalardır kış için beklenmedik derecede sıcak havalar beni çok endişelendiriyor. İklim değişikliği, her ülkede kendini hissettirmeye devam ediyor.

Dün, Danimarka Başkonsolosluğu önünde bir araya gelen Greenpeace eylemcileri, Kopenhag’ta tutuklanan Greenpeace eylemcilerinin serbest bırakılmasını istedi. Eylemciler, Danimarka Başkonsolosu Keld Mosgaard Christensen’e yazılan ve Danimarka hükümetini iklim eylemcilerini serbest bırakması için harekete geçmeye çağıran bir mektubu konsolosluk görevlisine verdiler. Konsolosluğun önünde mum yakan eylemciler, üzerinde Kopenhag’da liderlere harekete geç çağrısı yüzünden hapiste olan eylemcilere, Türk halkından gelen destek mesajlarının yazılı olduğu Danimarka bayrağı şeklindeki pankartı da konsolosluk görevlilerine teslim ettiler.
İklim suçluları olan sözde liderler dışardayken, iklim aktivistleri ailelerinden alıkoyulalı neredeyse 3 hafta oldu. İnsan haklarını bu derece ihlal eden Danimarka hükümeti itibarını git gide daha da fazla kaybediyor. Türk halkı Danimarka polisinden, insanlık adına hareket eden iklim eylemcilerine uygulanan bu orantısız ve haksız cezayı durdurmasını istiyor.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı - UNEP, iklim değişikliğiyle mücadele için ekosistemlerin iyileştirilmesi gerektiğini açıkladı. Bunun için de kendine üç öncelik belirledi. Bunlardan ilki mercan resifleri, sulak alanlar ve mangrovlar gibi karbon tutan alanlar. Hatta UNEP'in yakın tarihli bir araştırmasına göre, bu alanlar, küresel taşımacılık sektöründen kaynaklanan yıllık karbon salımının %50'sini emerek atmosfere yayılmasını engelliyorlar. UNEP, bu öncelik kapsamında Irak'a Mezopotamya, Mali'ye Faguibine Gölü'nün diriltilmesi için destek sağlıyor. İkinci öncelik ise ormansızlaştırma ve ormanlara zarar vermeden kaynaklanan sera gazı salımının azaltılması anlamına gelen REDD, yani “Ormansızlaştırmadan Kaynaklanan Salım Azaltımı” programı. UNEP, REDD'in küresel anlamda benimsenmesi için yeni denetleme sistemlerini Kenya, Çin, Nijer ve Nijerya'da denediğini açıkladı. Üçüncü öncelik ise temiz ve yenilenebilir enerji teknolojilerine hazır olunmasını sağlamak. Bu teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması için yapılan çalışmalarla, bir yıl içinde 100 bin kişinin güneş enerjisine eriştiği açıklandı.
UNEP, 2010'u Uluslararası Biyoçeşitlilik Yılı ilan etti. 2010 yılı, farkındalığı arttırma ve dünya liderlerinin kararlarında kamuoyu baskısı oluşturma çalışmalarıyla geçecek. Bilim adamları, türlerin doğal sürece göre insan faaliyetleri yüzünden 1000 kat daha hızlı yok olduklarını söylüyorlar. Yok oluşu önlemeye yönelik Biyolojik Çeşitlilik Antlaşması - CBD, 1993'te yürülüğe giren ve 193 ülkenin taraf olduğu bir anlaşma. Amacı ise, dünyanın ekosistemlerini korumak, havayı ve suyu temiz tutmak, iklime zarar vermemek. Bugüne kadar ne yazık ki bu amaçların birer temenni olarak kaldığı ortada. Umarız, Kopenhag başarısızlığının ardından 2010 yılı ekosistemler ve gezegenimiz için umut verici bir yıl olur. Meksika’da bu sefer güçlü kararlar alınır.

Kenya, geniş ölçekli sıtma tehlikesiyle karşı karşıya. İngiltere Uluslararası Kalkınma Ajansının bir araştırmasına göre, Kenya'nın Merkez Dağlık Bölgesi'nde yaşayan 4 milyon insan, iklim değişikliği nedeniyle sıtma tehdidi altında. Normal koşullar altında Kenya, zaten sıtma hastalığının yaşandığı bir ülke, bu nedenle deniz seviyesine yakın yaşayanların bağışıklıkları var. Ancak artık küresel ısınma nedeniyle hastalığı taşıyan sivrisinekler, daha yüksek rakımlarda da yaşayabiliyorlar. Böylece, dağdaki köylerde yaşayıp hastalığa karşı bağışıklık geliştirmemiş insanlar da sıtmaya yakalanmaya başladılar. Bölgede ortalama sıcaklıklar 1989'da 17 dereceyken, 2009'da, yani yalnızca 20 yıl sonra 19 dereceye yükselmiş durumda. Sıtma hastalığı taşıyan sinekler ise, 18 derecenin üstünde hayatta kalabiliyorlar. Kenya'daki bu ani değişim, yakın gelecekte yaşayabileceklerimizin sadece küçük bir örneği...
Bu arada, Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Margaret Chan da geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, iklim değişikliğiyle sağlık sorunları arasında çok büyük bir bağ olduğunu söyledi. Chan, Kopenhag'ın büyük bir hayal kırıklığı olduğunu söyleyerek başladı sözlerine. Açıklamasına göre, sağlıkla küresel ısınma arasındaki ilişki son derece açık. Dünyanın kimi yerlerinde insanlar susuzluk yaşarken, kimi yerlerinde aşırı yağışlarla boğuşuyorlar. Seller, yalnızca boğulma tehlikesine yol açmıyor. Atıklarla temas eden sel suları, ölümcül ishaleden koleraya kadar birçok tehlike yaratıyor. Susuzlukla baş etmeye çalışan yerler ise, genellikle tarımla geçinen yerler. Ve yetiştirdikleri ürünler, susuzluk nedeniyle artık yetişemiyor. Chan, 20-30 yıl içinde Afrika'da tarımın %50 oranında azalacağını söyledi. Bilim adamları da, sıcaklıkların yavaş yavaş artacağını, ancak fırtına ve sel gibi uç doğa olaylarının daha sık yaşanacağını söylüyorlar. Bu durumun sebep olacağı açlık ve yetersiz beslenmeyle nasıl başa çıkılacak?

ŞUBAT
Geçen hafta BM İklim Değişikliği Dairesi Başkanı Yvo de Boer, istifa kararı aldı. Bu karar, başarısızlıkla sonuçlanan Kopenhag'dan yalnızca iki ay sonra geldi. Yaklaşık dört yıldan beri bu görevde bulunan de Boer'un istifası, 1 Temmuz'dan itibaren geçerlilik kazanacak. De Boer, istifasını şimdiden açıklamasının nedeninin Aralık 2010'da yapılacak Meksika İklim Zirvesi'ne dek yerine yeni bir isim bulunabilmesi olduğunu belirtti. Bakalım De Boer'in yerine geçecek kişi, iklim değişikliğiyle uluslararası mücadeleyi güçlendirmeyi başarabilecek mi? Gezegenin geleceği için bu son derece önemli bir konu.

Kaliforniya Üniversitesi'nin yaptığı araştırmaya göre, Kaliforniya sahilinin en önemli şehirlerinden San Francisco'nun sisi yakında yok olabilir. Bölgedeki sis, Kaliforniya kıyılarındaki serin deniz ile sıcak karasal kesimler arasındaki sıcaklık farkı sonucunda oluşuyor. Kaliforniya Üniversitesi'nde yapılan araştırmaya göre 1901 yılından beri sis oranı yüzde 56’dan yüzde 42'ye düştü. Bu da bir gündeki sis süresinin 3 saat azalmasına denk geliyor. Amerikan Ulusal Bilim Akademisi Dergisi'nde yayımlanan sonuçlar, kıyı bölgesindeki havaalanlarında yapılan ölçümler sonucunda bir araya getirilen bulgulara dayanıyor. Küresel ısınma nedeniyle aradaki sıcaklık farkının azalması ise sisin etkisini azaltarak soğutucu özelliğine sekte vuruyor. Bu ise bölgenin en güzel ve yüzbinlerce yıllık Redwood Ormanı'nı ciddi şekilde tehdit ediyor. Araştırmaya göre, bölgedeki sis, Redwood Ormanı'ndaki su varlığının korunması için son derece önemli. Düzenli ortaya çıkan sisin kaybolması durumunda ormanın yok olabileceğini öngörmek çok da zor değil.

Avustralya, dünyanın en büyük uranyum rezervlerine sahip ülkesi. Avustralya Başbakanı Kevin Rudd ise, bunun bile nükleer tuzağına düşmek için bir sebep olamayacağını gösteren bir kararı açıkladı. Avustralya, düşük karbon salımına sahip diğer enerji seçeneklerini değerlendirecek. Ancak ne yazık ki nükleer karşıtı bu tavır, yenilenebilir enerjilerin kullanılacağını göstermiyor. Avustralya, sözde 'temiz' kömür ve karbon depolama yöntemlerinden yararlanacağını söyledi. Oysa ki karbon depolama, gelecek kuşaklar için bir saatli bomba. Çünkü depolanan karbonun 'sonsuza kadar' yer altında kalacağını kanıtlayan hiçbir araştırma yok. Bu da bu teknolojinin sürdürülebilirliği konusunda ciddi endişelere neden oluyor. Avustralya, 2020'ye kadar sera gazı salımını %5 oranında düşürecek. Eğer küresel bir iklim anlaşması imzalanabilirse, bu oranı %25'e kadar çıkarabileceğini de ifade etti.
Avustralya, kirli ve eski bir enerji olan kömürü Çin'in de kullanmasını sağlamak üzere anlaşma imzaladı. Anlaşmaya göre Avustralya, önümüzdeki 20 yıl boyunca Çin'e 60 milyar dolar değerinde kömür satacak. Bu da her yıl 30 milyon ton kömür anlamına geliyor. Yani Avustralya, toplam iç sera gazı salımının %20'sine eşit miktarda kömürü Çin'e gönderecek. Uzmanlar, bu durumun Kopenhag Mutabakatı’na aykırı olduğunu söylediler.

Kanada'da Laval Üniversitesi tarafından yapılan araştırmada, küresel ısınmanın somut bir kanıtına daha ulaşıldı. Kanada'da bulunan donmuş toprağın (permafrost) erimeye başladığı ve kuzeye doğru çekildiği açıklandı. Bu değişiklik, on yıllardır süregelen bir bölgesel ısınmaya işaret ediyor. Donmuş topraklar eridiklerinde, çok güçlü bir sera gazı olan metan gazı topraktan çıkarak atmosfere yayılır. Araştırma, bölgedeki ortalama sıcaklık artışın son 20 yılda 2 dereceyi bulduğunu da gösteriyor.

Obama, ABD’de iklim değişikliğiyle ilgili çalışacak ve rapor hazırlayacak yeni bir federal kurum kurulmasına karar Verdi. Kurum, Milli Hava ve Okyanus Ajansı NOAA ile koordinasyon içinde çalışacak. NOAA yetkilileri, beğensek de beğenmesek de, inansak da inanmasak da iklim değişikliğinin var olduğunu ve çok ciddi bir tehdit olduğunu dile getirdi. NOAA, 2000-2009’un en yüksek sıcaklıkların kaydedildiği yıllar olduğunu açıklamıştı. Türkiye’de de, sivil toplum kuruluşlarından üyelerin, bilim insanları ve akademisyenlerden oluşan bir iklim değişikliği kurulu oluşturulmalı. Enerji planları, bu kurulun önerilerine dayanarak yapılmalı. Şu andaki iklm değişikliği koordinasyon kurulu dişe dokunur hiçbir iş yapmadı ve sonuç üretmek konusunda işe yaramıyor. Bakanlık hâlâ iklim değişikliği ile kaybedeceğimiz ağaçlandırma projeleriyle övünüyor.

Bu arada ABD, Çin başta olmak üzere gelişmekte olan tüm ülkeleri iklim değişikliğiyle mücadele için daha somut hedefler koymaya çağırdı. Kopenhag’ın “ölü doğmuş bir çocuk” gibi olmaması için de herkesin elinden geleni yapması gerektiğini söyledi. Çin, Hindistan, Brezilya ve Güney Afrika, BM’ye somut hedeflerini Ocak ayı sonunda ilettiler. Ancak bunlar gönüllü hedefler. Yani bu hedeflerin herhangi bir bağlayıcılıkları yok. Bakalım gelişmekte olan ülkeler, bu konuda adım atarlarken ABD ve diğerleri ne yapacak? Şu ana kadar açıklanan hedefler yetersiz.

İklim değişikliğinin her geçen gün yeni bir etkisi ortaya çıkıyor. Smithsonian Çevre Araştırma Merkezi’nin araştırmasına göre, Atlantik kıyısındaki ağaçlar geçtiğimiz 22 yıl boyunca gitgide daha hızlı uzamaya başladılar. Bu ilginç durumun, artan karbondioksit miktarının ekosistemlerde meydana getirdiği değişiklikten kaynaklandığını söylüyorlar. Araştırma Hawaii’de gerçekleşti. Araştırmanın sürdüğü 22 yıl boyunca, bölgede atmosferde bulunan karbondioksit miktarının %12 arttığı tespit edildi.

Population Ecology yani Popülasyon Ekolojisi dergisinde yayınlanan başka bir araştırmaya göre ise, iklim değişikliğinin artık ne yazık ki alıştığımız kötü etkilerinden birini gözler önüne seriyor. Araştırmaya göre, ayı sansarı adı verilen bir etobur memeli hayvan, eriyen buzullarla birlikte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Araştırmalar, Kuzey Amerika'da ayı sansarı nüfusunda ciddi bir düşüşe işaret ediyor. Ayı sansarı, İskandinavya, Kuzey Çin, Kuzey Rusya ve Batı Kanada'da yaşıyor. Montana Üniversitesi'nden Jedidah Brodie, iklim değişikliğinin bu tür üstündeki etkilerini inceledi. Araştırma, 1968-2004 yılları arasında Kanada'da buzulların erimesiyle ayı sansarı nüfusunun azalma hızının doğru orantılı olduğunu belirledi.

PEW Çevre Vakfı tarafından desteklenen bir başka çalışma ise, küresel ısınmanın ekonomik boyutu hakkında öngörüler getiriyor. Buna göre, küresel ısınmanın ABD'ye maliyeti 2010'da 61 ila 371 milyar dolar arasında olacak. Küresel ısınma, eğer aynı hızla devam ederse, maliyet 2050 yılında 2.4 trilyon dolar ile 24 trilyon dolar arasında olacak. Yeşil Ekonomi websitesine göre, çalışmada bir noktaya daha değiniliyor. Buna göre, Kuzey Kutup dairesi, sahip olduğu kalın kar ve buz tabakası sayesinde güneş ışığını büyük oranda yansıtarak gezegenimizin ısınmasını engelliyor. Ancak, küresel ısınma nedeni ile bu tabaka eriyecek. Ayrıca donmuş toprak tabakasının altındaki metan gazının yüzeye çıkması da küresel ısınmaya karbon dioksitten 21 kat daha fazla etki yapacak.
BM Su isimli Birleşmiş Milletler Komisyonu, iklim değişikliğinin en büyük etkisinin su üstünde olacağını söyledi. Çölleşme, ani seller, eriyen buzullar, aşırı sıcak hava dalgalar ve kolera gibi sudan kaynaklanan bulaşıcı hastalıklar, iklim değişikliğinin suya bağlı etkilerinden. Tabii su kaynaklarına ulaşmak için çıkacak savaşlar da, milyonlarca insanın hayatını kötü yönde etkileyecek. BM yetkilileri, 2020'ye dek 250 milyon kişinin suya bağlı nedenlerle zarar görebileceğini açıkladı. BM milenyum hedefi ise, 2015'e dek herkesin temiz suya erişim imkanının olmasını sağlamak. Şu anda 2.8 milyar kişi, temiz suya erişimden yoksun. Bu kişilerin çoğu ise Afrika'da yaşıyor.

Öte yandan, ABD'nin de parçası olduğu G-7, iklim değişikliğiyle mücadele edeceğini göstermek için bu haftaki toplantısını Kanada'nın Iqualuit şehrinde gerçekleştirecek. Bu şehir, 10 yıl öncesine kadar yoktu. Şu anda da yalnızca 7000 kişinin yaşadığı bir yer. Bu yeri yaşanabilir kılan ise, iklim değişikliği. Iklim değişikliği nedeniyle eriyen buzullar, Kuzey Kutbu'na çok yakın olan bu yerde yaşanabilir bir alan yarattı. Peki gerçekten iklim değişikliğiyle mücadele edecekler mi? Yoksa yalnızca göstermelik olarak mı bunu yapıyorlar? Bunu şimdiden tahmin etmek güç.

Kopenhag'da gelişmiş ülkelerin gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele için finansal yardım yapması kararlaştırılmıştı. Ancak Endonezya, bu yardımın gerçekliğine inanmadığını söyledi. Çünkü, yardımın ne şekilde yapılacağı, nereden alınıp nereye aktarılacağı gibi konular netleştirilmiyor. Üstelik Kopenhag Mutabakatı, hukuken bağlayıcı olmadığı için, bu konuların netleşmesi, gelişmiş ülkelerin bunun için gönüllü olmasına bağlı.

Kopenhag İklim Zirvesi çıktılarından biri, hukuki bağlayıcılığı olmayan Kopenhag Mutabakatı’ydı. Mutabakata katılan ülkeler ocak ayının sonuna kadar somut sera gazı azaltım hedeflerini açıklayacaktı. Ocak’ın sonunda yalnızca 55 ülke açıklama yaptı. Üstelik sera gazının asıl sorumluları, ciddi hedefler belirlemeyerek herkesi hayal kırıklığına uğrattılar. Hedef açıklamayan ülkelerin arasında Türkiye’de var. Hem çevre kuruluşları, hem BM İklim Değişikliği Genel Sekreteri Yvo de Boer, bu yavaşlığın kabul edilemez olduğunun altını çizdi. Yine de Yvo de Boer, somut hedefler açıklanmasının başarılı bir sonuca ulaşmak için önemli bir ilk adım olduğunu söyledi. Oysa artık yavaş adımlar için vaktimiz yok. Şu anda açıklanan hedefler, küresel sıcaklığı 2050’ye dek 3 derecenin üstüne çıkaracak ve bir iklim felaketi yaşanacak.

İklim suçluları arasında bulunan Kanada da, hedefini açıkladı. Kanada Çevre Bakanı Jim Prentice, ABD’den daha fazla azaltımda bulunmak istemediklerini açıkladı. Yani Kanada, tıpkı ABD gibi, 2020’ye dek sera gazı salımlarını 2005 yılı seviyesinin %17 altına indirecek. ABD ile aynı hedefi benimsemelerinin nedenini ise çevre politikalarını eşdeğer tutmak olarak açıkladı. Prentice, özellikle katranlı kumla mücadele edeceklerini açıkladı. Ayrıca 2011’de arabaların karbon salımıyla ilgili kıtasal düzenlemeler yapılacağını da ekledi. Ancak bunlar sanki sadece politikacı ağzı çünkü Kanada’nın hedefi yeterli değil. Sera gazı salımını 2005 seviyesinin %17 altına çekmek demek, aslında 1990 seviyesinin yalnızca %2.5 altına çekmek anlamına geliyor. Norveç, 1990 seviyesinin %30, Japonya %25 altına düşme sözü verdi. Üstelik, bu ülkelerin bile verdiği söz, küresel ısınmayla mücadele için yeterli değil.
Şu anki hükümetler gezegenin geleceğini düşünmese de, gelecekte hükümetlerin başına gelmek isteyenler gezegenin durumunu önemsiyorlar. Örneğin Tony Abbott, Avustralya Başbakanı seçilmesi halinde, 2.5 milyar dolarlık sera gazı salım azaltım fonu oluşturacağını açıkladı. Abbott, vergi mükelleflerinin iş sahiplerine ve çiftçilere sera gazı salımı için para ödeyeceklerini açıkladı. Yani şu anki hükümetten daha basit, ucuz ve etkili bir politika izleyecek.

Anadolu Üniversitesi Doğa Sporları Kulübü ANADOSK üyesi 7 genç, küresel ısınmaya dikkat çekmek için 5 bin 895 metre yüksekliği ile Afrika Kıtası'nın en yüksek noktası olan Kilimanjaro dağına tırmanacak. Ekibin lideri Rıza Şimşek, seslerini duyurabilmek için iklim değişikliklerinin popüler simgelerinden biri haline gelen Kilimanjaro’yu seçtiklerini belirtti. Ayrıca bir değişiklik olmazsa Ernest Hemingway’in kitabına konu olan ’Kilimanjaro’nun Karları’ nın 2020'de yok olacağını söyledi. Çünkü dağdaki 120 buzuldan geriye yalnızca 30 buzul kaldı. Gençleri hem üniversite yönetimi, hem de aileleri destekliyor. Biz de gezegenin geleceği için harekete geçen aktivist gençleri tebrik ediyoruz.

İngiltere’de Çevre Araştırma Kurumu’nun araştırmasına göre, süpermarketlerdeki derin dondurucuların çevreye verdiği zarar, naylon poşetlerin verdiği zararla eşdeğer. Donduruculardan çıkan kimyasallar, süpermarketlerin doğrudan sera gazı salımlarının %30’unu oluşturuyor. Üstelik süpermarketlerin yalnızca binde beşi daha yeşil teknolojileri benimsemiş durumda. Bu zarar ise, Hidrofluorokarbonun yani HFC gazının soğutucu olarak kullanılmasından kaynaklanıyor. Süpermarketler, Hidrofluorokarbonun gazı salımının en yoğun olduğu yerler. 1990’lardan beri bunun laternatifi olan CFC ve HCFC’ler var. Bu alternatifler önerilse de, pek çok supermarket bunu benimsememekte ısrar ediyor. Benimsememelerinin nedeni ise tabii ki ekonomik. Bu nedenle hükümetlerin bu konuya eğilmeleri ve gerekli dönüşüm için destek sağlamaları gerekiyor.

Avrupa Birliği, Avustralya gibi, bir iklim inadına girişti. Yani ne yazık ki, diğer ülkeler sera gazı salımlarını ciddi anlamda azaltma sözü vermeden AB kendi salımları ile ilgili ciddi bir adım atmayacak. AB, 2020 yılına dek sera gazı salımlarını 1990 seviyesinin %20 altına düşürecek. %30 azaltımı ise ancak ABD ve Çin de büyük adımlar atarsa kabul edecek. Kopenhag’dan ders almayan ülkeler, iklim felaketini önlemek için gerçekten birbirlerini mi bekleyecekler? İşte o zaman çok geç olabilir...
Yeni bilimsel araştırmalar gezegenin fazla zamanı kalmadığını ortaya koymaya devam ediyor. Buzul araştırmacısı Bruce Molnia’nın son araştırmasına göre, Güney Amerika’da dağlar bugüne kadar görülmemiş bir hızda yükseliyorlar, yani boyları uzuyor! Dağların uzunlukları her yıl ortalama 40 milimetre artıyor. Bunun nedeni ise buzulların hızla erimesi. Buzullar eridikçe, dağlar izostatik geri tepme adı verilen mekanizma ile üstlerindeki buzul yükü azalınca yükselmeye başlıyor. Dağların bu tepkisini üstündeki yük kaldırıldığında yükselen bir hamağa benzetmek mümkün. Dağların boyları uzarken bilim adamları onları takibe aldı... ancak bu izleme gezegenin geleceğini kurtarmayacak... Bir başka araştırma da su buharının küresel sıcaklık değişimlerindeki öneminin bugüne kadar gözardı edildiğini ortaya koydu. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Kurumu’ndan Susan Solomon’un yürüttüğü araştırma, 90lardaki sıcaklık artışının üçte birinden, yüksek atmosferdeki su buharının, sorumlu olduğunu ortaya koydu... dolayısıyla buharlaşmayı arttıran uçakların etkisi de sanıldığından fazla, uçmadan önce üç kez düşünün.

Greenpeace, İngiltere’de Heathrow Havaalanı’na altıncı bir terminal inşa edilmesine karşı çıkıyordu. Çünkü havaalanları, uçak trafiğini artırarak küresel ısınmaya, yakınlarında ise çevre ve gürültü kirliliğine neden oluyorlar. Bu da bölgede yaşayan kişilerin taşınmalarını gerektirecek boyutlara ulaşabiliyor. Bu nedenle geçen yıl Greenpeace, terminalin inşa edileceği arsayı satın almıştı. Ardından arsanın mülkiyetini, tüm dünyada 60 bin destekçisine parseller halinde dağıtmıştı. Şimdi ise, Birleşik Krallık’ın en iyi mimarlarıyla bir araya gelerek orada bir “kale” inşa edeceğini açıkladı. Eğer bir gün bir hükümet, havaalanının genişletilmesi için bu arsayı devralmaya çalışırsa, çok büyük bir hukuki zorlukla karşı karşıya kalacak.

Geçtiğimiz hafta Obama, ABD’nin sera gazı salımlarını azaltacağıyla ilgili verilen kararı resmen açıkladı. Bu şekilde, Kopenhag’ın sonundaki hukuken bağlayıcılığı olmayan Kopenhag Bildirgesi’ne de uyacağını gösterdi. ABD iklim değişikliği sorumlusu Todd Stern de, BM’ye gönderdiği mektupta, Amerika’nın 2020’de sera gazı salımını 2005 seviyesinin %17 altına çekeceğini söyledi. Bu azaltım 2030’da %42, 2050’de ise %80’e ulaşabilir. Obama, konuşmasında, tüm Amerikalıları enerji verimliliği konusunda dikkatlı olmaya çağırdı. Ayrıca, iklim değişikliği ve enerji politikalarıyla ilgili ciddi adımlar atacağını açıkladı.

Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi’nin, iklim değişikliğini kanıtlamak için önerdiği ilginç fikir kabul edildi. Dünyanın her köşesinden, geçtiğimiz 150 yılın sıcaklık kayıtları bir araya getirilerek incelemeye alınacak. Bu da milyarlarca veri anlamına geliyor. Amaç ise, küresel ısınmanın varlığını sorgulayanların ellerindeki son şüpheleri de ortadan kaldırmak. Özellikle Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli IPCC’ye gerekesiz ve zarar veren saldırılar, Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi yetkililerini böylesi bir çalışma yapmaya itti. Yetkililer, bu öneriyi, bu hafta başında Antalya’da yapılan Dünya Meteoroloji Konferansı’nda getirdi. Öneri, dünyanın her köşesinden kongreye katılan 150 delege tarafından kabul edildi. Plana göre, önce 1860’tan itibaren 5000 ölçüm istasyonundan elde edilen kayırlar toplanacak. Ardından farklı yöntemlerle çalışan beş bağımsız bilim insanı grubu tarafından incelenecek. İncelemeler, şeffaflık ilkesine uygun biçimde yürütülecek. Projenin, 2013’te sona ermesi bekleniyor. Sonuçların ne göstereceği çok açık... Ancak yine de şüphelere son noktayı koymak adına iyi bir fikir olduğu kesin.

NASA Goddard Uzay Çalışmaları Enstitüsü GISS’in son araştırmasına göre, karayolu taşımacılığı, evde kullanılan biyoyakıtlar ve endüstriyel hayvancılık iklim değişikliğinin en büyük suçluları arasında. Yemek pişirmek için kullanılan biyoyakıtlar gelişmekte olan ülkelerde çok yaygın. Ancak karayolu taşımacılığı derken GISS özellikle bireysel motorlu taşıtlardan bahsediyor. Bu meseleyi çözmek için yeşil arabalar üretilmesi ise içinizi rahatlatmasın. Benzinle çalışmayan araçlar, elektrikle çalışıyor. Ve o elektriği yenilenebilir kaynaklardan elde etmedikleri sürece örneğin kömürlü termik santralden geliyorsa, çevreye hala zarar vermeye devam ediyorlar demektir. Bu nedenle gerçek çözüm, bireysel araba kullanımını devam ettirmek yerine, günlük hayatta gereksiz hale getirmek. Yani günlük hayatımızda, araba kullanmadan da her yere ulaşabilmemizi sağlamak. Bu da ancak toplu taşımaya ağırlık verilmesi, bisiklet gibi doğayla dost ulaşım araçlarının teşvik edilmesi gibi yollarla mümkün olabilir. Kentleşme politikaları anahtar!

Amerika’da soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan bir tür daha, soyunu devam ettirme umutlarını yitirdi. Federal yetkililer sincaba benzeyen bir tür olan pikanın Soyu Tükenme Tehlikesiyle Karşı Karşıya olan Türler Kanunu’na girmesini reddettiler. Oysa pikalar, artan sıcaklıklar nedeniyle yaşam alanları olan dağlarda artık yaşayamıyorlar. Birçokları, daha yüksek yerlere çıkmaya çalışıyor. Tüm ülkede, pika sayısı tehlikeli derecede azalıyor. Geçmişte bulundukları 25 bölgeden 6 sında artık pika yaşamıyor. Soyu tükenmek üzere olan türler hakkındaki yasal düzenlemelerin, çok daha sıkı olması gerek. Çünkü ne yazık ki, geri dönüşü yok, bir giden bir daha geri gelmiyor. Pikalar da gitmesin...

MART
Greenpeace bir başka skandalı açığa çıkardı. Anlaşılan dünyanın en büyük petrol şirketi ExxonMobil, iklim değişikliği karşıtı düşünce kuruluşlarına yardımda bulunuyor. Rapora göre Koch Endüstrisi kendini göstermeden Amerika iklim değişikliği politikasında sessiz ama yıkıcı bir rol oynuyor. İklim değişikliğinin insan yüzünden olduğu görüşünü savunan bilim insanlarına karşı saldırıları destekliyor. Petrol yanlısı ve temiz enerji karşıtı düşüncelerin sosyal ağlar aracılığı ile yayılması hem Amerika hem de uluslararası alanda iklim koruma çalışmalarını baltalıyor. Kamuoyu, Koch şirketi gibi iklim değişikliği karşıtı kampanya yürüten kuruluşların gerçek yüzünü bilmeyi hakediyor. Enerjinizi petrolden mi yoksa rüzgar gülünden mi istersiniz?

Dünyanın tepesi olarak bilinen Tibet’de hava gittikçe ısınıyor ve orada yaşayan insanlar iklim değişikliğini açıkça hissediyor. 83 yaşındaki Hou Fusheng geçtiğimiz bir kaç kışın normalden çok farklı olduğunu ve kışın her yıl daha da sıcak geçtiğini söyledi. Geçtiğimiz kış, 1986 yılından beri normalden daha sıcak geçen 15. kış. Bu son on yılın ortalamasından yaklaşık 2 derece daha yüksek. Bu olaylar gittikçe sıklaşıyor, tehlike kapımıza gelinceye kadar bekleyecek miyiz?

Dünya Doğal Hayatı Koruma Vakfı tarafından küresel iklim değişikliğine dikkati çekmek amacıyla Cumartesi günü düzenlenen dördüncü geleneksel "Dünya Saati" eylemine dünya genelinde 4 binden fazla şehir katıldı. Yeni Zelanda'da başlayan eylem, kentlerin kendi yerel saatlerine göre saat 20.30 ve 21.30 arasında gerçekleşti. Sydney'deki Opera Evi, Paris'teki Eyfel Kulesi, Roma'daki Kolezyum ve New York'taki Empire State Binası gibi pek çok ünlü yapı ışıklarını bir saat boyunca kapattı. Dünyanın en fazla karbon kirliliği yaratan ülkelerinin başında gelen Çin, Yasak Şehir'in ışıklarını söndürerek eylemde yer alırken Mısır piramitlerinin yer aldığı Giza platosunun da kararmasıyla çöl karanlığa gömüldü. İstanbul'da da Boğaziçi Köprüsü ve Sabancı Kuleleri'nin yanı sıra Milliyet'in de bulunduğu Medya Center'da ışıklar söndü. Öte yandan organizasyonun her yerde tam anlamıyla gerçekleştirilmemesi tepki çekti. Bangkok'ta yetkililer güvenlik gerekçesiyle eyleme katılmazken, Eyfel Kulesi'nin sadece beş dakikalığına kararması eleştirilere yol açtı.

Bugün Lüxemburg’a geçmeden önce İsrail, Tel Aviv’den son kez sesleniyorum, Salıdan itibaren yayınımız Lüxemburg’dan devam edecek.
İsrail parlementosu ülkede yaşanan su krizi ile ilgili tespitte bulunması ve çözüm getirilmesi için bir araştırma komisyonu kurdu. Bundan 18 yıl önce Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 1992 yılında Rio de Janerio'da düzenlenen Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı'nda dünyada suyun giderek artan öneminden dolayı her yıl 22 Mart gününün “Dünya Su Günü” olarak kutlanmasına karar vermişti. “Dünya Su Günü” suyu korkutucu derecede az olan Orta Doğu için ayrı bir önem taşımakta. İçlerinde Musevi Ulusal Fonu’unda olduğu bazı kurumlar bu konuyla ilgili harekete geçtiler. Sözü geçen fon günümüze kadar toplamda kapasitesi 66 milyar galonu geçen 205 adet su deposu inşa etti ve Israil’in su arzını %12 arttırmayı başarmıştı. 1993 yılından bu yana her yıl farklı konularda kutlanmakta olan Dünya Su Günü, bu yıl “Sağlıklı Bir Dünya İçin Temiz Su” mesajı ile kutlanmakta. Ancak İsrail başta olmak üzere çoğu güney ülkelerinde kullanılabilir su varlığı git gide azalmakta. Kızıldenizin 50 km kuzeyinde bugün ziyaret ettiğim Arava Enstitüsü’nde Küresel İklim Değişikliği ve Greenpeace konusunda bir seminer verdim. Enstitüde kuraklığa karşı dayanıklı türler araştırması yapan Serdar isimli Türk vatandaşıyla karşılaşmaktan da büyük mutluluk duydum. Serdar kurak iklimlerde hayatta kalmamızı sağlayabilecek önemli araştırmaları çölün ortasında sürdürüyor.

Tam da bu noktada, korkulan gerçekleştiğini gösteren başka bir çalışma yapıldı. Niğde Üniversitesi’nde coğrafya uzmanı Belma Barak'ın hazırladığı çalışma sonucunda İç Anadolu Bölgesi'nde, küresel ısınma sürecinde yağış ve sıcaklıkta olumsuz değişimler gözlenirken, değişim bazı yerlerde iklimsel dönüşümlere yol açtığı belirtildi. Bölgenin 1975-1990 ve 1991-2006 yılları arasındaki değerlerin 14 ildeki 60 meteoroloji istasyondan elde edilen yağış ve sıcaklık verilerinden yararlanılan bilimsel çalışmada, iklim değişikliği gösteren bölgelerin özellikle Ürgüp, Kırıkkale, Develi, Kırşehir olduğunu belirtti... Türkiye ısınıp kuraklığa doğru giderken uluslararası alanda etkinliğimiz nereye gidiyor?

Avusturalya Araştırma Kurulu’nun desteği ile Monash, Melbourne ve Wisconsin Universiteleri tarafından yapılan araştırma sonucunda kelebeklerin iklim değişiklileri nedeniyle kozalarından daha erken çıktıkları açıklandı. Uzmanlar kelebeklerin 65 yıl öncesine göre 10 gün daha erken kozalarından çıktıkları konusunda uyardı. Bulgulara göre ilk somut delil sera gazı ve doğal oluş süresi arasında bir ilişki olduğunu gösteriyor. Ekip, yaygın kahverengi kelebeğin Heteronympha merope geçtiğimiz yüzyılın yarısından itibaren ortalama her on yılda bir 1.6 gün daha erken kozadan çıktığı sonucuna vardı. Melbourne Üniversitesi araştırmacıları bunun aynı zaman diliminde vuku bulan her on yılda bir 0.14 derecelik artan hava sıcaklığı ile örtüştüğünü belirttiler. Bu sıcaklık artışının insanların sebep olduğu da ayrıca eklendi. Araştırmanın başı olan Dr. Michael Kearney, bu bulgunun iklim değişikliğinin, bioçeşitliliğin üstünde ileride yapacağı etkiyi tahmin etmemize yardım edeceğini söyledi. Bu tür mevsimsel yaşam döngü değişiklikleri türleri tehlikeye atıyor. Küresel ısınma yaşamın ayarını gün geçtikçe bozuyor, taa ki saat çalışmaz oluncaya kadar.

Dünya Saati Kampanyası kapsamında 27 Mart'ta Boğaz Köprüsü'nün güvenlik harici aydınlatmaları 1 saatliğine kapatılacak. Doğal Hayatı Koruma Vakfı tarafından küresel ısınmayla mücadele amacıyla bu sene dördüncüsü gerçekleştirilecek olan Dünya Saati (Earth Hour) Kampanyası 27 Mart 2010 Cumartesi günü 20:30-21:30 saatleri arasında yapılacak. Kampanya kapsamında ışıklarını bir saatliğine söndürecek Empire State Binası, Tapei 101 Gökdeleni, Eyfel Kulesi, Buckingham Sarayı gibi dünyaca ünlü yapılara bu sene güvenlik harici aydınlatmaları kapatılacak olan Boğaziçi Köprüsü de ekleniyor. Dünya Saati Kampanyası’na bu yıl tüm dünyadan 6.000 ilçe, şehir ve belediyeden bir milyar insanın katılması bekleniyor. Sizleri de bu kampanyaya katılmaya davet ediyorum.

Bu sabah tüm Avrupa’da yaklaşık 100 aktivist, bazıları orangutan kıyafetleri içinde, Nestle’nin Birleşik Krallık, Almanya ve Hollanda’daki merkez ve fabrikalarında protestolarda bulundular. Bu şekilde Nestle yönetimine ve çalışanlarına, şirketin palmiye yağı kullanmasını durdurmaları için çağrıda bulundular.
Nestle bir çok ürününde palmiye yağı kullanıyor. Buna Kit Kat çikolatası da dahil. Palmiye yağı talebi o kadar arttı ki yağı satan şirketler Endonezya’daki yağmur ormanlarını yıkmaya başladılar. Bizim bu yağmur ormanlarına ihtiyacımız var. İklim üzerinde ve karbondioksit emiliminde ölümcül bir rol oynuyorlar. Yağı satan şirketler dünyamızın ciğerlerini kesmekle kalmayıp, Endonezya’yı Amerika Birleşik Devletler ve Çin’den sonra üçüncü en çok karbon yayan ülke durumuna getirmeye de hizmet ediyorlar. Şaşırtıcı gelebilir ancak ormanlari yok etmek karbon yayılımında bütün arabalardan, kamyonlardan, uçak ve diğer araçların hepsinden daha fazla rol oynuyor. Toplam salımın beşte biri. Ama hepsi bu değil. Ormanları yok etmek aynı zamanda orangutanların doğal ortamlarını yok ediyor. Bu şekilde hali hazırda türü tükenme tehlikesinde olan bu hayvanların sonunu hazırlıyoruz. Bu nedenle bir daha Kit Kat veya başka palm yağı içeren ürünler yemeden önce bir kez daha düşünmeliyiz.

Hazır İsrail’deyken buradan da haber verelim. Çevre Koruma Bakanı Erdan, İsrail’in sera gazı salımını 2020 yılına kadar %20 azaltacaklarını taahüt etti. Bakan Gilad Erdan İsrail’in İklim Değişikliği Kongresine ve Kyoto Protokolü’ne olan bağlılıklarını tekrar belirtti. Ayrıca “İsrail Hükümeti’nin Kopenhag Mütabakatı’na uyumlu olmak arzusunda olduklarını ve bu nedenle İsrail’in müzakereye katılacak ülkeler listesinde yer alması gerektiği açıklamasında bulundu. Bunlara ek olarak Bakan, karbondioksit salımının 2020 yılına kadar %20 azaltılması hedefinin, hükümetin vereceği iki karar ile başarılabileceğini belirtti: Birincisi, hükümetin elektrik üretiminde %10’unun yenilenebilir enerji kaynağından olması, ikincisinin de elektrik tüketiminin %20 azaltılması. İsrail hükümetinin bu sözlerini tutmasını ve Askhelon’daki kirli kömürlü termik santralden vazgeçmesini bekliyoruz.

Çin ve Hindistan, Kopenhag İklim Değişikliği Mutabakatı’nı “koşullu olarak” kabul etti. Yani sera gazı salımını gönüllü biçimde azaltmayı belirli koşulara bağlı olarak kabul etti. Kopenhag İklim Zirvesi, hukuken bağlayıcı bir anlaşmayla bitmemiş, bu nedenle gezegenin geleceğini düşünenler tarafından “başarısızlık” olarak adlandırılmıştı. Zirvenin sonunda ortaya çıkan Mutabakat’a daha önce 100 ülke onay vermişti. Dünyanın en hızlı büyüyen iki ekonomisi olan Çin ve Hindistan’ın cevabının gecikmesi, herkesin endişelerini iyice arttırmıştı. İki ülke de, bildirgeye onay verdi. Ancak bildirgenin “tarafı” olarak anılmak istemediklerini de eklediler. Aralık 2010’da Meksika’da yapılacak iklim zirvesine doğru zaman hızla azalıyor. Büyük ekonomilerin gönüllü azaltımda bile gönülsüz olmalarıysa, gezegenin geleceği için umutları azaltıyor.
Gezegenin zamanının azaldığının bir kanıtı da Kanada’dan geldi. Kanada Meteoroloji Kurumu, Kanada’da, bu kışın en sıcak ve kuru kış olarak kayıtlara geçtiğini açıkladı. Ülkede, 1948’den bu yana ülke çapında sıcaklık kayıtları tutuluyor. Kanada’da bu kış, normalin 4 derece üstünde seyretti. Ayrıca düşen yağmur miktarı da ülke ortalamasının %22 altındaydı. Hatta katranlı kumlarıyla ünlü Alberta’da bu oran %60’a kadar ulaştı. Asya, Avrupa ve ABD’nin neredeyse tamamının aşırı soğuklarla baş etmeye çalıştığı bu kış, Kanada için fazla sıcak geçti. Bu dengesizlikler, iklim değişikliğinin somut göstergeleri arasında sayılıyor.

İklim değişikliğini engellemek için türlü türlü geçici çözümler üretiliyor. Ancak bu çözümler çoğunlukla etkisiz, hatta zaman zaman daha da zarar verici oluyor. Okyanusa demir dökmek de bu zararlı yöntemlerde biri. İngiltere Ulusal Bilim Akademisi, havadaki karbon diyoksit yoğunluğunu azaltmak için okyanusların demirle “gübrelenmesi”nin çok tehlikeli olduğunu açıkladı. Demir, havadaki karbon diyoksiti emen yosunların artmasına neden olduğu için bir iklim değişikliği çözümü gibi yansıtılıyordu. Ancak bu işlemle sayısı artan yosunlar, suda memelileri öldürebilecek bir kimyasalı arttırıyor. Zaten bu yöntemin pozitif etkileri de kanıtlanmış değil. Geçen yıl Güney Okyanusu’na altı ton demir dökülmüştü. Ancak bu demirin atmosferden alarak emdiği CO2 miktarının son derece düşük olduğu belirlenmişti. Havadaki karbon yoğunluğunu azaltmak için, okyanuslardaki yaşamı bitirmek gerçek bir çözüm değil. Aldığımız her iki nefesten biri okyanuslardan geliyor. Bunun değerini bilmek zorundayız.

Earth Policy Institute’un son raporu, güneş enerjisiyle ilgili bir takım verilere değiniyor. İklim değişikliği, fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerjilere yöneldiğimiz yeni bir enerji ekonomisine geçmemize neden oluyor. Güneş öyle bir enerji kaynağı ki, bir saatte dünyaya ulaşan güneş ışığı, tüm dünyanın bir yıllık enerji ihtiyacını karşılamak için yeterli. Güneş enerjisi kaynaklarından fotovoltaik solar panellerle, 2008’de 7000 megavatlık enerji üretildi. Çin, bu alanda en ileri ülke. 2004’te kurulu gücü 40 megavatken, 2008’de bu oran 1848 megavata dek yükseldi. Çin’i Almanya ve Japonya takip ediyor. Çatılara yerleştirilen güneş panellerinin dünyadaki kurulu gücü 120 bin megavat. Bu alanda da yine Çin 80 bin megavatla lider. Yani 27 milyon hane, çatı panelleriyle suyunu ısıtıyor. Bu paneller, güneş ışığını doğrudan ısıya çeviriyor. Çatı panellerinde, Türkiye 7100 megavatla dünya ikincisi. Türkiye’yi Kıbrıs ve İsrail takip ediyor. Güneş enerjisi alanında, yeni teknoloji projeleri de geliştiriliyor.

Avustralya'da sıcaklığın son 50 yılda, 0,7 santigrat derece arttığı tespit edildi. Araştırmayı yapan Ulusal Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Kurumu CSIRO Direktörü Megan Clark, iklim değişikliğine dair belirgin işaretler bulunduğunu belirtti. Ayrıca tüm mevsimler boyunca ısınmanın bütün ülkeyi ilgilendirdiğini ve son on yılın daha sıcak geçtiğini söyledi. Rapor, Avustralya Meteoroloji Kurumuyla ortaklaşa hazırlandı. Raporda, kıtanın batı ve kuzeyinde deniz seviyesinin yılda 7 ila 10 milimetre yükseldiği de belirtiliyor. Yani nerdeyse bir santim. Yayınlanan bu rapor, özellikle önemli. Çünkü Avustralya’da küresel ısınma, bu yıl yapılacak genel seçimlerin başlıca siyasi tartışmalarından birini oluşturuyor. Avustralya, dünyanın kişi başı en yüksek karbon salımına sahip ülkelerinin başında geliyor.

Dünya Saati'ne Türkiye de katılıyor. Dünya Saati kapsamında 27 Mart'ta Boğaz Köprüsü'nün güvenlik harici aydınlatmaları 1 saatliğine kapatılacak. WWF tarafından küresel ısınmayla mücadele amacıyla bu sene dördüncüsü gerçekleştirilecek olan Dünya Saati, 27 Mart 2010 Cumartesi günü 20:30-21:30 saatleri arasında yapılacak. Empire State Binası, Tapei 101 Gökdeleni, Eyfel Kulesi, Buckingham Sarayı gibi dünyaca ünlü yapılar da Dünya Saati'ne katılıyor. Dünya Saati'ne bu yıl tüm dünyadan 6.000 ilçe, şehir ve belediyeden bir milyar insanın katılması bekleniyor.
Dünya Saati, 2007 yılında Avustralya’da başladı. 2008’de küresel bir harekete dönüştü. 2009 yılında bir rekora imza attı ve dünya çapında yürütülen en büyük kampanya olarak anılmaya başlandı. Milyonlarca insanın destek verdiği kampanyanın amacı, ışıkları bir saatliğine kapatarak küresel ısınmayla mücadele konusunda görsel bir mesaj göndermek. Şubat ayı itibariyle, Kadıköy Belediyesi, Beyoğlu Belediyesi, Eskişehir Tepebaşı Belediyesi, Balıkesir Susurluk Belediyesi Dünya Saati'ne katılacaklarını açıkladılar. Biz de WWF'le birlikte tüm bireyleri, şirketleri, belediyeleri ve yerel yönetimleri, 27 Mart 2010 tarihinde 20:30-21:30 saatleri arasında ışıklarını bir saatliğine kapatmaya davet ediyoruz. Böylece iklim değişikliğiyle mücadele için yaşam tarzımızda yapabileceğimiz küçük değişiklikleri düşünmeye en azından bir saat ayırmış olacağız. Ancak hala her gece Sabancı kuleleri başta olmak üzere gösteriş için elektrik harcamaya devam ediyor. Bu elektrik maliyetini ödeyecekleri para olabilir, ancak ödedikleri elektrik faturası ile çocuklarımızın geleceğini çaldıklarını hatırlatmak gerek. Gezegenin geleceği için Dünya saati bir saat değil, her saat!

ABD Balık ve Yaban Hayat Kurumu'nun, birçok çevre kuruluşuyla beraber yayımladığı rapor, iklim değişikliğinin sonuçlarıyla ilgili çarpıcı bir gerçeği daha ortaya koyuyor. Iklim değişikliği, kuş türlerini yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakıyor. ABD İç İşleri Bakanlığı Sekreteri Ken Salazar, en çok göçmen kuşların risk altında olduğunu söyledi. Rapor da, hayatı okyanusa bağımlı kuşların en kırılgan türler olduğunu gösteriyor. Albatros, kutup martısı ve fırtına kuşu başta olmak üzere 67 okyanus kuşu türü, özellikle risk altında. Çünkü bu türlerin yıllık üreme oranları çok düşük. Üstelik yaşam alanları da iklim değişikliğinin etkilerine karşı son derece hassas. Salazar, İç İşleri Bakanlığı’nın sekiz bölgede iklim değişikliğiyle mücadele stratejileri geliştirmek için İklim Bilimi Merkezleri'yle birlikte çalıştığını ifade etti. Türkiye'de hala resmileşmemiş bir strateji belgesi duruyor ancak bu belgede biyolojik çeşitlilik koruma adına hiçbirşey içermiyor. Birilerinin çıkıp yine ağaçlandırma yapıyoruz demesi ise bu konuda cehalet örneği olacak.

“Dinozorlar yok olduğundan bu yana, insanlık ilk kez hayvanları ve bitkileri evrimleşmelerine zaman tanımadan yok ediyor.” Bu açıklama, Uluslararası Doğa Koruma Birliği IUCN’nin Türlerin Hayatta Kalmasına ilişkin Komisyonu’un başkanı Simon Stuart’a ait. Türlerin Hayatta Kalmasına ilişkin Komisyon, dünyada soyları tehdit altında olan ve soyları tükenen türleri resmi olarak açıklama yetkisine sahip tek kuruluş. Uzmanlar, dünyanın şu anda “6. Yokoluş” evresinde olduğunu belirtti. Bu kez, önceki beş evreden farklı olan ise, bunun insane eliyle yapılması. Esas nedenler türlerin doğal yaşam alanlarının yok edilmesi, avlanma, yabancı türlerin yayılması ve iklim değişikliği. IUCN’nin 2004 yılında dünya biyoçeşitliliğine dair yayımladığı rapor herkesi çok şaşırtmıştı. Çünkü raporda, soyların tükenme hızının, insanlardan önceki dönemlere ait fosillerden elde edilen bilgilere göre 100-1000 kat daha hızlı olduğu açıklanmıştı. O zamandan bu yana resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak Harvard Üniversitesi’nden ünlü biyolog Profesör E.O.Wilson, geçtiğimiz 20 yılda soyların tükenme hızının önceki döneme göre 10 bin kat arttığını söyledi.
Normalde arada bazı soyların tükenmesi evrimin doğal bir parçası ancak bu hızla değil. Dünya üstünde bir dönem yaşamış türlerin yalnızca %2’si bugün hayatta. Ancak fosiller, 3.5 milyar yıllık dönemde her yıl bir milyonda bir türün yok olduğunu gösteriyor. Şu anda ise bu oran yıllık milyonda 100-1000 arasında. En son bu kadar hızlı yok oluşun yaşandığı dönem dinozorların yok olduğu dönemdi, yani 65 milyon yıl önce… Şu anda resmi olarak 208 tür “yok olmak üzere”. Bu türlerin çoğuna yıllardır hiçbir yerde rastlanmadı. 17300 tür ise tehdit altında. Her beş memeliden biri, her sekiz kuştan biri, her üç sürüngenden biri ve her dört mercandan biri, eğer gerekli önlemler alınmazsa soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya. Bu yılın sonunda Biyoçeşitlilik Antlaşması taraflar toplantısında, ülkeler 2002’de biyoçeşitlilik kaybı hızını azaltmakla ilgili verdikleri sözü yerine getiremediklerini açıklayacaklar. Ilerisi için ise daha güçlü hedefler belirlemeleri bekleniyor.

Bugün sizlere Fairfield Iowa’dan sesleniyorum. Kuzey Amerika kıtasının ortasından. Fairfield 10.000 kişilik nüfusu ile küçücük bir kasaba. Mother Earth News yani Tabiat Ana Haberleri’ne göre kasaba “hiç duymadığınız en iyi 12 yerden biri” olarak geçiyor http://cityoffairfieldiowa.com/Public/Home/index.cfm. Fairfield belediye başkanı Ed Malloy ABD’nin on yeşil başkanından biri seçilmiş. Belediye Başkanı Malloy onurun kendisine değil, çeşitli mahalle sakinlerine ve yerel gruplara ait olduğunu söylüyor. Başkan Malloy, yerel hükümet, işletmeler, okullar, sakinlerin katkıları ile 10 yıllık Fairfield Go Green planını başlatmış. Fairfield kamu binaları ve şehir konutlarda enerji kullanımının azaltılması, yenilenebilir enerjiye rüzgar ve güneş enerjisine geçiş, ve artan geri dönüşüm ve yerel gıda üretimi teşvik konusunda büyük adımlar atmış durumda.
Her ne kadar Iowa’nın "dünya’yı beslemek için mısır ve soya fasulyesi" başkenti olduğu iddia edilsede maalesef bu üretim üretiği kadar enerji tüketen etanol yapımına veya hayvanları beslemeye gidiyor. Iowalılar yedikleri yiyeceklerin %90’ını eyalet dışından ithal ediyorlar. Ancak Fairfield’da durum farklı, yerel yiyeceklerin tanıtımı ve alınması için tam zamanlı bir aktif yerel kampanya ve teşvikler var. Yerel çiftçi pazarı Mayıs’tan Ekim'e kadar çok popüler. Birçok çiftçi, organik dahil olmak üzere ve sadece yerel ürünler satıyor. Buna bir örnek yerel bir fırının ürettiği yerel buğdaydan organik ekmek. Kasaba sakinleri, yerel mağazalar, ve restoranlar ise üreticiden doğrudan satış prensibini benimsemiş http://www.mvccsa.com/.
Fairfield’da sebze bahçeleri çok revaçta, şehirde dolaşırken sık sık büyüme sezonunu uzatmak için küçük seralar ve örtüler görmek mümkün. Yerel bir arıcılık çok yaygın ve arıcılık derslerinin ücretsiz sunulduğu bir arıcılık kulübü var. Böylece yerel tozlaşma sağlanırken bir yandan da organik arıcılığa yakın bir arıcılıkla endüstriyel arıcılığın önüne geçiliyor.
Fairfield Maharishi İşletme Üniversitesi (MUM) burada lisans eğitimi veren bir kurum ve tabii 10.000 kişilik bu kasaba için çok önemli bir katma değer. Ünversite Sürdürülebilir Yaşam lisans ve lisans üstü programına ev sahipliği yapıyor. Tam 90 öğrencinin kayıtlı olduğu programda Sürdürülebilir ve Ekolojik Tarım, Yenilenebilir Enerji, Yeşil Bina yapımı ve Sürdürülebilirlik Politikaları üzerine dersler veriliyor. Programın binası da aynı prensiplerle inşa edilmiş ve LEED Platin sertifikasına aday. Öğrenciler 2000 yılından beri bir eko-fuar organize ediyor. Fuara yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir tarım gibi konularda uzmanlar ve ünlü düşünürler çağrılıyor. Üniversite kafeteryasında ise kendi bahçelerinden gelen organik vejetaryen yemekler servis ediliyor. Üniversitenin hedefi gıda üretiminde kendi kendine yeterli olmak. Kampus de ise çim yerine doğal çayırlar restore edilmiş ve yerli ve yenilebilir meyve ağaçları dikilmiş. Bu arada bir iklim eylem planı da hazırlamış üniversite. MUM iklim eylem planına göre hedef 2011 yılında şebekeden elektrik kullanımını % 70 azaltmak ve 2014 yılına emisyonlarını ise % 50 azaltmak. Plan a göre 2020 yılına kadar sera gazı salımları sıfırlanacak. http://www.mum.edu/sustainability.html
Benim kaldığım yer Abundance Ecovillage, Bereket Eko Köyü. Fairfield’ın hemen kuzeyinde yer alıyor. Bereket Eko köyü, rüzgar ve güneşle güçlendirilmiş bir topluluk. Evlerin enerji ihtiyacı gün ışığı kullanımı, yüksek verimli kompakt floresan aydınlatma, dizüstü bilgisayarlar, yatay eksen çamaşır makineleri, topraktan jeotermal soğutma ile düşürülmüş durumda. Evlerin hepsi iyi izolasyonlu ve pasif güneş enerjisi kullanımı için tasarlanmış. Toprak borular evleri yazın serin ve taze hava almasını sağlıyor. Bütün evler sıcak suyunu kışın bile güneş enerjisi ile sağlıyor, nadiren gaz kullanmak gerekiyor. Yağmur suyu evlerin çatılarında toplanıyor ve saklanıyor. Her evin sarnıçı var. Atıksular ise devlet tarafından onaylanmış yerel bir arıtma sisteminden geçiyor. Bereket Ekoköyü ayrıca MUM’dan gelen öğrencilerin pratik yapabileceği bir merkezi de içeriyor. http://www.abundance-ecovillage.com/Main/HomePage
http://www.sustainablelivingcoalition.org
http://www.cypressvillages.com
http://www.pbase.com/hapm/ourhouse
Açık Radyo dinleyicilerinin en ilgisini çekecek haberlerden birisi herhalde KRUU-LP 100,1 FM http://www.kruufm.com
radyo istasyonu. Radyo tamamen güneş enerjisi ile yayın yapıyor ve kirli hiçbir enerji kullanmıyor. Radyo, kar amacı gütmüyor ve tamamen dinleyici destekli. Topluma hizmet veren düşük güçlü bir radyo istasyonu. Ancak 24 saat ve 7 gün yayın yapan KRUU da programların % 99,7 si 100 gönüllü tarafından üretilen 80 programdan oluşuyor. KRUU’nun misyonu sürdürülebilir bir toplum için Fairfield’e ses vermek, ve yaratıcılığı teşvik etmek, diyalog ve toplum katılımı ile toplumun sürdürülebilirlik için güçlendirilmesi.

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli IPCC’nin 2007 tarihli raporunu güncelleyen yeni çalışması yayınlandı. Çalışma, iklim değişikliğinin insan aktiviteleri sonucu ortaya çıkan sera gazından kaynaklandığını bir kez daha ortaya koydu. Çalışmada, her kıtada, okyanus içi ve üstü sıcaklık ölçümleri yapıldı. Ayrıca daha önce yapılan 100 bilimsel çalışmadan da yararlanıldı. Sonuçlar, okyanusların ısındığını gösteriyor. Ayrıca buna bağlı olarak da, buharlaşma ve suyun tuzluluk oranının yıllar içinde arttığına işaret ediyor. Ayrıca, ortalama sıcaklıkların 1980’den bu yana en az 0.5 derece arttığı, her on yıllık sıcaklık artışının en az 0.2 olduğu da, çalışmanın sonuçları arasında.
Bu arada buzullar erimeye devam ediyor. Dünya artık Alaska’daki Çıkış Buzulu adı verilen buzul için fazla sıcak. Çıkış Buzulu, diğer buzullar gibi, geçtiğimiz 200 yılda 4 km’den fazla eridi. Alplerin en geniş buzulu Aletsch Buzulu da, 150 yıldır küçülmeye devam ediyor. İsviçre Buzul Takip Ağı, 2008’de 79 İsviçre buzulunun hızla küçüldüğünü açıkladı. New South Wales Üniversitesi’nin araştırmasına göre ise, eriyen buzullar nedeniyle deniz seviyesi yılda 1.2 mm yükseliyor. Bu da 2100’de denizlerin 55 cm yükselmiş olacağını gösteriyor. 2100’ün sonuna kadar, deniz seviyesinden 5000 metre yüksekte olan buzulların yok olacağının da altı çiziliyor.
Pew Çevre Grubu tarafından finanse edilen ve onlarca bilim insanıyla ekonomistin katkılarıyla hazırlanan rapor, buzulların erimesinin maliyetini ortaya koyan ilk çalışma. Rapora göre, buzulların erimesinin küresel tarım, emlak ve sigorta sektörlerine zararı, 2050’ye dek en az 2.4 trilyon dolar olacak ve 24 trilyon doları bulacak. Raporu hazırlayanlardan ekonomist Eban Goodstein, Kuzey Kutbu’nun dünyanın “kliması” olduğuna değindi. Eriyen buzullar, deniz seviyesini yükseltecek, sellere ve aşırı sıcak dalgalarına neden olacak. Rapora göre, şu anda bu olayların dünyaya yıllık maliyetinin 61-371 milyar dolar. Buzulların erimesinin tüm faaliyetlerin doğrudan etkilerinden daha tehlikeli olması ise, eridikçe atmosfere yayılan metan gazı. Metan gazı, iklim değişikliğinde karbon diyoksitten 21 kat daha etkili.
Tam da bu noktada, korkulanın gerçekleştiğini gösteren başka bir çalışma yapıldı. Alaska Fairbanks Üniversitesi tarafından yapılan araştırma, Sibirya’nın uzun yıllardır donmuş deniz yatağından büyük miktarlarda metan gazı salımı gerçekleştiğini gösteriyor. Zaten bunu dışardan görmek de mümkün, çünkü suyun üstünde kabarcıklar var. Araştırmaya göre Sibirya’nın deniz yatağından yılda 8 milyon ton metan gazı atmosfere yayılıyor. Oysa ki bilim insanları, bir yılda tüm dünyadan atmosfere yayılan metan gazı miktarının tamamının bu kadar olduğunu sanıyorlardı. Çalışma için, Doğu Sibirya’da 5000 alanda 2003-2008 arasında ölçümler yapıldı. Şu anda, Kuzey Kutbu’nda metan gazı yoğunluğu, son 400 bin yılın en yüksek seviyesine ulaşmış durumda.

Italya'da yürütülen bir araştırma, iklim değişikliğinin alerji mevsimini uzatabileceğini ortaya koydu. 26 yıldır yürütülen araştırma, her geçen yıl, polenlerin havada kaldığı sürenin uzadığına işaret ediyor. Polene bağlı alerjiler de bu nedenle yıl içinde daha uzun süreye yayılıyor. Italya'nın Bordighera bölgesinde 1981-2007 arasında yürütülen çalışma, ortalama hava sıcaklığında artış olduğunu da gösterdi. Bu nedenle bazı bitkilerin polen sezonunun uzadı ve toplam polen miktarı da arttı. Polen alerjisi olanlar dikkat!

Okyanus suyu sıcaklıklarının yükselmesi, yalnızca deniz aslanlarını değil, denizdeki tüm hayatı etkiliyor. 2009'da ABD kıyılarında yaşanan köpek balığı saldırılarında ani bir düşüş yaşandı. Bu tabii ki insanlar açısından iyi bir haber gibi görünebilir, ancak bilim insanları aksine işaret ediyorlar. Florida Üniversitesi'nden George Burgess, köpekbalıklarının belirli bir sıcaklığın altında yaşadıklarını, bu nedenle yaşayabilecekleri deniz suyu sıcaklığına sahip alanlara gitmeye başladıklarını açıkladı. Yani kuzeye doğru... 2008'de 41 olan köpekbalığı saldırı sayısı, 2009'da 28'e düştü. Ortalama olarak her yıl 40-50 saldırı yaşanırken, 2009'daki bu ani düşüşün sebebinin de küresel ısınma olduğu düşünülüyor, ancak insan acaba hepsini yüzgeçlerinden çorba yapmak için avladılarda denizleri boşalttılar mı diye düşünmeden edemiyor.

Amerika Maine Körfezi Araştırma Enstitüsü'nün son çalışmasına göre, balinacılık küresel ısınmaya katkıda bulunuyor. Ticari balinacılık, gerçekleştirildiği son yüzyıl boyunca yaklaşık 100 milyon ton karbon diyoksit salımına neden oldu. Bu miktar, 50 bin kilometre karelik bir ormanı yakmakla ya da 128 bin adet büyük spor arabayı 100 yıl boyunca her gün kullanmakla eşit sera gazı salımı anlamına geliyor. Araştırmayı yöneten Andrew Pershing, balinaların 'okyanusların ormanları' olduklarını söyledi. Balinalar, büyük ölçüde karbonu vücutlarında depoluyorlar. Öldürüldüklerinde ise bu gaz açığa çıkıyor. Yani bir balinayı öldürmek, karbon depolama sisteminden bir parçayı çekip, içindeki karbonu atmosfere salmak anlamına geliyor. Büyük balinalar, 9 ton karbon depolayabiliyorlar. Bu kadar karbonu ancak çok büyük ve çok eski ağaçlar depolayabiliyorlar. Vicdani nedenlerin yanında mantıkı olarak da bu bilgilere sahip olan ve gezegenin geleceğini düşünen kimsenin balinaları öldürmeye hakkı yok.

Bundan sonra, dünyadaki tüm meteoroloji ofisleri, hava sıcaklığıyla ilgili daha sık ve daha net ölçümler yapacaklar. Böylece iklim değişikliğiyle ilgili veriler artacak ve araştırmalarda kesinlik sağlanabilecek. BM Genel Sekreteri Ban Ki-Moon, küresel iklim anlaşmasını engellemek isteyenlerin iklim değişikliği diye bir şey olmadığı yolundaki şüphelerini bilimsel biçimde yok edebilmek için çevre bakanlarına çağrıda bulunmuştu. İşte bu karar da, bu çağrıya verilen bir cevap.

Kasırgalar ve iklim değişikliği alanlarında çalışan ünlü bilim insanlarının hepsi, iklim değişikliği nedeniyle bundan sonra tüm dünyada daha az sayıda, ama daha kuvvetli kasırgalar yaşanacağı konusunda hemfikir olduklarını açıkladılar. Açıklama, pazar günü Nature Geoscience dergisinde yayımlandı. 2005'te Katrina Kasırgası'nın Louisiana ve Mississippi'yi vurmasından sonra, küresel ısınmanın kasırgaları arttıracağıyla ilgili tartışmalar artmıştı. Yeni araştırma, kasırgaların sayıca değil ancak kuvvet bakımından artacağını gösteriyor. Araştırma, Dünya Meteoroloji Organizasyonu panelindeki 10 bilim insanı tarafından 2 yıl süreyle yürütüldü. Bu süreçte, fırtınada rüzgar hızının %2 ile 11 arasında arttığı ancak sayılarında %6 ile 34 arasında azalma görüldüğü belirtildi. Rüzgarın hızında %11'lik bir artış, verdiği zararın %11 değil, %60 artacağı anlamına geliyor. Çalışma, saate 130 mili aşan rüzgarların bulunduğu 4 ve 5 numaralı kategorilerdeki kasırgaların, yüzyılın sonuna dek iki katına çıkacağını öngörüyor.
Siz de küresel ısınmaya karşı hükümetlerin harekete geçmesi gerektiğini mi düşünüyorsunuz? Bu ancak yenilenebilir enerjilere gerekli yatırımın yapılması ve enerji verimliliği çözümlerine gerekli teşviklerin verilmesiyle mümkün olabilir. Nükleer enerji küresel ısınmanın önlenmesi önünde çok önemli bir engel, beraberinde pek çok tehlike getirecek bir tehdit. Siz de http://nukleer.greenpeace.org adresine girerek, nükleere karşı imzanızı atın, başkalarının da bu harekete katılmasını sağlayın.

Son 30 yıldır Hindistan ve Bangaldeş Bengal Koyu’ndaki minik adaya kimin sahip olduğu konusunda kavga ediyorlar. Bu sorunu bugün yükselen su seviyesi çözümledi. Artık ada yok... Jadavpur Üniversitesi’nden Okyanus Bilimci professor Sugata Hazra artık adanın tamamiyle sular altına gömüldüğünü belirtti. Hazra iki devletin yıllardır tartışıp yapamadıklarını küresel ısınmanın başardığını söyledi. Bilim adamları Bengal Koyu’ndaki su seviyesinin son 10 yılda alarm verecek derecede yükseldiğini söylüyorlar. Bildiğiniz gibi 1996 yılında da yine aynı bölgedeki Lohachara adası sular altına gömülmüştü. Küresel ısınma ile ilgili hemen harekete geçilmez ise o bölgede en az 10 tane daha ada yok olacak. Bu örnek bana paylaşılamayan bebeği ortadan kesip paylaştırmayı hatırlattı.

Bu arada sizlere tekrar Dünya Saati’ni hatırlatmak istiyorum. Binlerce kişinin ve yüzlerce şirketin Dünya Saatine katılım bildirdiğini, 27 Mart, yani yarın 20:30’da başta İstanbul olmak üzere pek çok ilde ışıkların 1 saatliğine kapatılacağı etkinliğe sizle de katılabilir bu sembolik etkinlikle bu konudaki rahatsızlığınızı dışa vurabilirsiniz.

NİSAN
Daha önce haberini verdiğimiz “İklim Değişikliği ve Doğa Ana Hakları Dünya Konferansı” sona erdi. Konferansa 35 bin kişi katıldı. Toplantıda doğanın haklarını tanıyan ilk evrensel deklerasyon oy birliği ile kabul edildi. Konferansla birlikte, yaklaşık 20 yıl önce Rio'da ortaya atılan "sürdürülebilir kalkınma" ve "koruma kullanma dengesi" gibi kavramların altının boş olduğu kabul edilmiş oldu. Konferans, gezegenin yaşamasıyla ilgili mücadelelerin asıl olarak toplumsal değişime odaklanması gerektiğini, çevreci teknolojilerin tek başına bir çözüm getiremeyeceğini ortaya koydu. Deklarasyonda, dünyanın kendi başına bir canlı varlık olduğu ilk defa bilim insanları, sivil toplum kuruluşları ve devlet kurumlarının oy birliği ile kabul edildi. "Doğa Ana"nın yaralı olduğunun ve bu nedenle insanın geleceğinin tehlike altında olduğunun altı ayrıca çizildi. Doğanın yaşam hakkını kabul etmeden, insan hakları ihlallerinin de son bulmayacağı belirtildi. Konferansta, doğanın yaşama ve var olma; saygı duyulma; kendini insan tarafından rahatsız edilmeden var etme; su döngüsünü devam ettirme gibi haklara sahip olduğu kabul edildi. Öte yandan, Birleşmiş Milletler altında doğa hakkı ihlallerinden sorumlu olacak bir mahkemenin kurulması gerektiği ortaya kondu.

Dağcılar, Everest'de yıllardır duran çöpleri temizlemeye karar verdiler. Böylece dünyanın en yüksek temizlik kampanyası da başlamış oldu. Geçmişte çok sayıda Nepalli ve yabancı dağcı Everest'in tepesindeki çöplerin bir kısmını toplamıştı. Ancak Extreme Everest 2010 Tırmanışı'nın lideri bugüne kadar kimsenin 8.000 metreye çıkıp oradaki çöpleri toplamaya cesaret edemediğine dikkat çekiyor. Çünkü bu bölge oksijenen çok az olması nedeniyle "ölü bölge" olarak biliniyor. 8.000 metreye çıkıp çöpleri toplayacak olan ekibin üyelerinden Namgyal "İlk kez bu yükseklikte temizlik yapılacak. Çok zor ve çok tehlikeli" diyor. Everest'in tepesindek çöplerin geçmişte karların altında kalmıştı. Ancak iklim değişikliği ile bu karların büyük bir kısmı eridi ve çöpler açığa çıktı. Everest Dağı da "dünyanın en yüksek çöplüğü" haline geldi. Bu çöplerin büyük bir kısmı ise zirveye tırmanan dağcılara ait. Dağcılar zirveden biran önce inmek için telaşla kullanmadıkları eşyalarını ve çöplerini geride bırakıyorlar. Bu da yıllar içinde bölgeyi çöplük haline getiriyor.

Aralık ayında düzenlenen BM Kopenhag İklim Konferansı'nın alternatifi olarak Bolivya'da düzenlenen zirveye katılanlar, Bolivya lideri Evo Morales'in girişimini övdü. Cochabamba kentinde düzenlenen 3 günlük toplantının adı, "Halkın İklim Değişimi ve Doğa Ana'nın Hakları Konferansı". Dünyanın çeşitli yerlerindeki pekçok aktivist, bu hükümetin ortaya koyduğu yaratıcı, ilham verici vizyonun bir parçası olmak istiyor. Bolivya hükümetinin önerilerinde, kendi hükümetlerinin önerilerinde bulamadıkları birşeyler buldular. Zirvede ABD'den yüzlerce insan vardı çünkü Amerikan kongresi, hala kömür ve nükleer sanayilerini desteklemekten bahsediyor. Bolivya hükümeti ise Doğa Ana'nın haklarından, iklim değişiminden sorumlu insanların yargılanacağı uluslararası bir mahkeme kurmaktan, "iklim borcundan", kimin kime borçlu olduğundan söz ediyor... Bolivya'da olanlar bir umut ışığı. Tabii Cochabamba, BM görüşmelerine bir alternatif değil. Morales hükümetinin ilan ettiği vizyon, BM sürecini Kopenhag'da vardığı uçurumun kıyısından döndürmek. Çünkü Kopenhag'da iklim pazarlıkları, Kyoto Protokolü'nün de birkaç adım gerisine gitti.

İzlanda'daki yanardağın püskürttüğü küllerin çevreye zararının, bu yüzden kalkamayan uçaklardan daha az olduğu bildirildi. İngiltere'deki Durham Üniversitesinin tahminlerine göre, patlamanın ilk günlerinde çevreye yayılan karbondioksit günde 150 bin tondu. Bölgede normal tarifeler çerçevesinde uçan uçakların günde yaydığı karbondioksit miktarının ise bunun üç katından fazla olduğu bildirildi. Avrupa Çevre Kurumunun 2007'deki verilerine göre, 32 Avrupa ülkesindeki hava trafiğinin günde yaydığı karbondioksit miktarı 510 bin ton. Kül bulutları yüzünden uçuşların üçte ikisi iptal olunca günde 340 bin ton karbondioksitin çevreye yayılması önlenmş oldu. Bilim adamları, uçakların karbon emisyonları ve çıkardıkları diğer kimyasallarla küresel ısınmada önemli rol oynadığını belirtiyor. Uzun sözün lafın kısası bu uzun isimli yanardağ bir çok çevre kuruluşunun yapmaya çalıştığı şeyi başardı diyebiliriz. Teşekkürler Doğa Ana.

Münih Reasürans'ın risk araştırmaları müdürü Peter Höppe, Asya devi Çin'in doğal afetlere fazlasıyla açık bir konumda bulunduğunu belirtti. Deprem, kasırga, sel ya da kuraklık... 1900 yılından bu yana en çok can kaybına yol açan on depremden dördü Çin'de kaydedildi. Peter Höppe deprem dışındaki diğer doğal afetlerin şiddetinin küresel ısınmaya bağlı olarak arttığına dikkat çekiyor. Çin'in kuzeyi, iç bölgeleri ve güney batısı kuraklıktan etkilenirken, sahil şeridini ise, küresel ısınma nedeniyle seviyesi yükselen deniz sularının tehdidi altında. Son araştırmalar deniz seviyesinde 50 santimetre ila bir buçuk metre arasında bir yükselme öngörüyor. Burada deniz seviyesi yükselirken, kara da giderek suya gömülüyor. Bu durum deniz seviyesindeki yükselme oranını da çok daha belirgin bir hale getiriyor. Uzun vadede iklim değişikliğinin hayatımızı nasıl etkileyeceğini ve değişikliği önleyebilmek için neler yapılması gerektiğinin düşünülmesi gerekli.

Tam da bu sırada bilim insanları, cumhurbaşkanları ve sanatçıların da dahil olduğu 15 bin kişinin katılması beklendiği İklim Değişikliği ve Doğa Ana Hakları Dünya Konferansı Bolivya Cochabamba’da gerçekleştirilecek. Tüm dünyada hayal kırıklığına neden olan Kopenhag sonrasında çözüm için umutların bağlandığı İklim Değişikliği ve Doğa Ana Hakları Dünya Konferansı’na, 100 ülkeden 7500 delege katılacak. Bolivya Konferansı’nın temel amacı, tüm dünya insanlarının katılımıyla küresel üretim ve tüketim modelinde yapısal bir değişim yaratmak. Konferansta, iklim değişikliğine köklü çözüm üretmek amacıyla dünyada ilk defa “Doğa Ana Hakları” konuşulacak ve doğa hakları konusunda evrensel bir beyanname oluşturmanın ilk adımı atılacak. Konferansta ayrıca Birleşmiş Milletler bünyesinde doğa hakkı ihlallerinden sorumlu olacak bir mahkeme veya başka mekanizmaların kurulması tartışılacak. Konferans sonunda Kopenhag hayalkırıklığını tekrar yaşamamayı umuyoruz.

Geçtiğimiz hafta İzlanda’da harekete geçen yanardağdan yayılan kül bulutları uçakları tehdit ediyor. Uzmanlar kül parçacıklarının uçakların düşmesine neden olabileceği konusunda uyarırken, kül bulutlarının uçak seferlerini engelleyerek yanardağdan çıkan sera gazından daha fazla sera gazı önlediğini söylüyor. Yanardağ bulutlarının hava durumuna da etkisi var. Meteorologlar, güçlü bir volkan patlaması ile kül bulutlarının yerküreyi sararak hava akımlarını değiştirebileceğini söylüyor. Ayrıca yanardağ patlamasıyla havaya salınan kükürt parçacıkları sülfürik asit damlacıklarına dönüşerek yeryüzüne vuran güneş ışınlarında saçılmaya ve ışınların yeniden uzaya geri yansımasına neden oluyor. Bunun sonucu da yerkürenin ortalama sıcaklığında düşüş meydana geliyor. Uzmanlara göre, bu güçlü sülfürik asit parçacıkları bir süre stratosferde asılı kalıyor ve yol açtığı iklim değişikliği de kısa sürede aşılamıyor. Küresel ısınmada bir yıl kazandıysak şayet bunu boşa harcamamak enerji devrimini biran önce hayata geçirmek gerek.

İspanya'nın, son 30 yılda kuzey yarımküredeki diğer ülkelerden daha hızlı ısındığı ortaya çıktı. İspanya Çevre Bakanlığı tarafından sunulan CLIVAR araştırma programının İspanya bölümünün raporunda, ülkedeki sıcaklıkların 1975’den bu yana sadece 10 yılda ortalama yarım derece arttığı, bu oranın kuzey yarımküredeki diğer ülkelerin ortalamasından yüzde 50 daha fazla olduğu belirtildi. Raporda, kıyı bölgelerinde deniz seviyesinin de arttığına değinilerek, Atlantik kıyısında deniz seviyesinin 20. yüzyıl boyunca yılda 1.4 milimetre arttığı, deniz seviyesinin aynı yüzyılın ikinci yarısında ise yılda 2 milimetre artış gösterdiği ortaya konuldu. Rapor, Akdeniz kıyısında ise, deniz seviyesinin yine 20. yüzyılın ikinci yarısında yılda 1.2 milimetre arttığını gösterdi. Bilimadamlarının, 21. yüzyılın sonunda yaz aylarındaki sıcaklık artışının 6 derece, kış aylarındaki artışın ise 2-3 derece olacağını, yağış miktarındaysa düşüş kaydedileceğini öngördükleri belirtildi. İklim değişikliği hali hazırda, İspanya’daki bazı üzüm yetiştiricilerini üzüm bağlarında gölgelik kurulması, ısıya dayanıklı ekinler geliştirilmesi ve daha serin olan dağ yamaçlarına doğru kayılması gibi farklı alternatifler bulmaya zorluyor. Akdeniz kuşağında yer alan Türkiye de küresel ısınmadan en çok etkilenecek ülkelerin başında geliyor.

İngiltere'de çevrenin büyük ölçüde zarar görmesine neden olan olayların "soykırım" ile eşit muamele görmesi yönünde bir kampanya başlatıldı. Kampanyada Birleşmiş Milletler'in ekolojik yıkımları, barış karşısında işlenmiş ilk beş suç listesi içine alması isteniyor... Bu sayede ekolojik suçlar da Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde yargılanabilecek. Kampanyayı hukuk konusunda bir dahi olarak kabul edilen İngiliz Polly Higgins yürütüyor. Bu fikir, maden, kimyevi madde sektörü, tarım ve fosil yakıtlar gibi büyük endüstriler üzerinde etkin olabilir. Kampanyanın yürütücüleri ekolojik suçlar arasında iklim değişikliğinin olmadığını iddia eden "iklim inkarcıları"nın da girmesini istiyorlar. Bu yaklaşım onları fazla cidiye almak bence ancak dünyamızda bir biyolojik soykırım olduğunun da ispatı sabit. Yakında çıkacak olan “Yasak Meyve: Cehennemden Çıkış” adlı kitabımda bu konuya bütün bir bölüm içinde değiniyorum.

İngiltere’de bulunan Lydd Havalimanı’nın genişletme çabaları ve buna karşı çevrecilerin mücadelesi devam ediyor. Havalimanının yılda 500,000 yolcu kapasitesine genişletilmesi muhalefete takıldı. İklim değişikliği kampanyacıları genişletme planının iklim katili olması yanında yerel biyolojiyi de değiştireceğini belirtiyor. Shepway meclisinde genişletme kararı reddedildi. Yerel halkın küçük bir bölümü iş olanaklarının çoğalacağını düşündükleri için genişletme kararına olumlu bakıyor. Geriye kalan çoğunluk ise ortaya çıkacak gürültü kirliliği ve çevre tahribatının boyutunun çok büyük olacağı görüşünde. Atıklar ve gürültü özellikle kuş çeşitliliği açısından zengin olan bölgede bir çevre yıkımına yol açacaktı.

BM Kopenhag İklim Zirvesin’in başarısızlığından sonra ilk iklim toplantısı Bonn’da yapılacak. Hükümetlerden karbon salımı azaltılmasındaki eksiklikleri ve iklim değişikliği önlenmesi konusunda acilen bir şeyler yapmaları bekleniyor. Hükümetlerin uzlaştığı Kopenhag Mutabakatı’nda bazı kararlar alınmıştı. Örneğin küresel ısınmayı iki derecenin altında tutmak amacıyla karbon salımını azaltmak. Şu anki gidişata bakılırsa küresel ısınma üç dereceden fazla olacak. Bu ısınma gezegen için bir felaket olup, insanlar için ekinleri telef edeceğinden, açlık, ısınmaya ve iklim olaylarına bağlı ölümler demek. Bonn şehrinde yapılacak toplantıda hükümetler Kopenhag’da ki başarısızlıklarını telafi etmeye çalışacak. Alınması gereken tedbirlerde herhangi bir gecikme finansal açıdan ve insan hayatı için ölümcül bir hata olacak. Artık hükümetlerin zaman kaybettiren birbirlerini suçlama oyunlarına bir son verip iklim krizi hakkında bir şeyler yapması gerekiyor. Çünkü küresel ısınma bizi beklemiyor.

İklim konusunda bir başka haber. Dünya Bankası güya iklim değişikliğine destek olmaya karar verdiğini açıkladı. 3.75 milyar dolar değerindeki bu desteğin 260 milyon doları yenilenebilir enerji, 485 milyon doları kömür ulaşımı ve ocaklarının verimliliğinin arttırılması ve geriye kalan 3.05 milyar doları ise kömür gücüyle çalışan güç istasyonları için kullanılacak. Bu karar modası geçmiş kömür bazlı enerji üretimini destekliyor. Başka bir deyişle kirli enerjiye destek verilecek. Dünya Bankası’nın ileride vereceği yeni desteklerin karbon yoğunluğu düşürecek projelere yönelik olacağını umuyoruz, kömüre değil.

Asya'nın kalbinde bulunan buzullar giderek azalıyor. Tibet Platosu bir bütün olarak, geçtiğimiz yüzyılda 0,74 dereceye ulaşan küresel ortalamadan iki kat, bazı noktalarında ise daha da hızlı ısındı. En az iki binyıldır görülmemiş bu ısınma oranlarının, yüksek rakımlarla alçak rakımları ender bir biçimde biraraya getiren ve bu yüzden iklim değişimlerine çok hassas olan buzullar üstündeki etkisi amansız oldu. Tibet Platosu’nun bu kesimindeki buz örtüsü 1970'lerden beri yüzde 6'dan fazla küçüldü. Çinli uzmanlar mevcut eğilimlerin değişmeksizin sürmesi halinde, platodaki buzulların yüzde 40'ının 2050 yılına dek yok olabileceğini öngörüyor. Bu da geriye dönüşü olmayan bir çevre yıkımına yol açacak.

İklim değişikliğinin insan sağlığı üzerinde çok olumsuz etkileri olduğuna yönelik görüşleri destekleyen bilimsel verilerin arttığını belirten Dünya Sağlık Örgütü (WHO), üye ülkelere ortak hareket etme çağrısında bulundu. Dünya Sağlık Örgütü’nün aylık bülteninde, iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerinde çok büyük boyutta etkili olacağını destekleyen delillerin artığı belirtilirken, ısı ve deniz seviyelerinin yükselmesi, sel gibi felaketlerin artmasının su kaybına ve kirliliğine yol açtığı, bunun da sindirim yolu hastalıklarını körüklediği kaydedildi. Rapora göre, ısı değişimleri sıtma ve kızıl gibi vektörle bulaşan enfeksiyonların artışını tetikleyecek, bulaşıcı hastalıkların sıklaşmasına neden olacak.

İklim değişikliği hali hazırda bizi midemizden vuruyor olabilir. Yeni araştırmalar son altmış yılda Montana’daki ortalama sıcaklığın arttığını ortaya çıkardı. Sıcaklığın artması daha az buğday demek. Montana Eyalet Üniversitesi’nden Luther Talbert ve çalışma arkadaşları 1950’den 2007 yılına kadar olan sıcaklıkları inceledi. Zaman içinde en çok ısınan her yıl yaklaşık 0.1 derece ile Mart ayı oldu. Isınmanın sonucunda çiftçiler artık ekime 10 gün önce başlıyorlar. Aynı zamanda Haziran ayındaki ısınma nedeniyle daha az buğday hasadına neden oluyor. Buğday tanelerinin daha hafif olması da cabası. İklim gözümüzün önünde değişiyor, ve yakında gıda güvenliğini çok daha ciddi tehdit edecek.

Bir başka deniz haberi de Maldiv’lerden. İçinde bulunduğu küresel ısınma nedeniyle sular altında kalacağı tahmin edilen Maldivler, bir şirket tarafından yüzen bir tesise çevrilecek. Küresel ısınmanın ülke olarak ilk kurbanlarından olması beklenen, denizlerdeki su seviyesinin yükselmesiyle okyanusa gömülmesi kesin olan Maldivler, bir Hollanda şirketiyle yüzen bir yapı inşası konusunda çalışma yapması için anlaştı. Eğer öngörüler gerçekleşir ve su seviyesi 18-59 santim yükselirse, Maldivler 2100 yılında Hint Okyanusu tarafından yutulmuş olacak. Maldivler’in 100 bin nüfuslu başkenti Male, hali hazırda 30 milyon dolara mal olan bir duvarla yükselen su seviyesinden korunuyor. Umarız ki geç olmadan küresel ısınma konusunda bir şeyler yapılır ve korkulan gerçekleşmez.

Sürrdürülebilir ulaşım derken iPad’ler dolaylı olarak gezegeni öldürecek gibi görünüyor. Nasıl mı? Apple Ipad’e beklenen talebin hali hazırda eko-araçların pil tedariğinin sağlanması çabalarını tehlikeye attığı belirtildi. Ipad’e talebi azaltmak amacıyla sosyal medya, viral pazarlama ve ağızdan ağıza reklamı deneyecek olan aktivistler, iPad ve Apple ürünlerinin “kimse için iyi olmadığı” mesajını verecekler. iPad üretiminin, çok değerli yüksek kapasiteli (lityum) pil stoğunu tamamiyle kendisine bağlayacağı belirtiliyor. iPad’in bir yılda kullanacağı lityum ile yüzellibin eko-araç üretilebilir. Eko-araç üretiminin durdurulmasının karbon salımı hedefleri tutturulmasını sekteye uğratacağı düşünülüyor.

2009 yılının Aralık ayında Kopenhag’da başarısızlıkla sonuçlanan Dünya İklim Zirvesi'nin hayal kırıklığı devam ediyor. Ne sanayi ülkeleri ne de kalkınmakta ve gelişmekte olan ülkeler, herkesi tatmin edecek bir iklim koruma anlaşmasının nasıl oluşturulabileceği konusunda bir fikre sahip. AB’nin şu anda geçerli olan iklim koruma formülü 20, 20, 20 rakamlarından oluşuyor. Yani sera gazı salınım oranlarının 1990 yılına kıyasla yüzde 20 azaltılması, enerjinin yenilenebilir kaynaklardan yüzde 20 oranında sağlanması ve enerji tüketiminin, daha etkin kullanımla yüzde 20 azaltılması. Avrupa Birliği, 2007 yılında kararlaştırdığı hedeflere 2020 yılına kadar ulaşmayı planlanıyor. Ancak iklim korumanın öncüsü olarak kâğıt üzerinde formüle edilen talepler ile gerçekler birbirine pek uymuyor. Avrupa’nın iklim değişikliği konusunda öncü olma isteği yakın zamanda gerçekleşecek gibi durmuyor.

Deutsche Bank İklim Değişikliği Danışmanları tarafından hazırlanan bir rapor, karbon emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliği politikaları açısından düşük karbon ekonomisine geçişte Çin ve Almanya'nın son derece iyi konumda olduğunu ortaya koyuyor. Deutsche Bank raporuna yeni hedefin yıllık karbon emisyon oranını 2.8 gigaton azaltmak olduğu belirtildi. Raporda yer alan verilere göre, Almanya düşük karbon ekonomisine geçiş sürecinde lider konumda yer alıyor. Çin ise son dönemde birim milli gelir başına kurduğu yenilenebilir enerji kapasitesi ile hem Almanya hem de ABD'yi geride bırakmış durumda. Fakat bunun yanı sıra birim milli gelir başına düşen karbon emisyonuna da bakmak gerekiyor. Yenilenebilir enerjiler doğru yolda atılmış önemli bir adım, fakat kişi başına üretilen karbon emisyonuna baktığınızda, ABD ve Çin'in geride kaldığını görüyoruz.

MAYIS
Avrupa Komisyonu Çevre Genel Müdürlüğünden çevre uzmanı Octavian Stamate, ''Çevre faslı konusunda müzakereler başarıyla sonuçlandığında müzakerenin en önemli ve zorlu fasıllarından biri de başarıyla sonuçlanmış olacaktır ve Türkiye AB üyesi olmaya hazır olacaktır'' dedi. ''AB müktesebatına uyum çerçevesinde Türkiye'nin enerji ve çevre politikaları'' konulu oturumda sunum yapan Stamate, 21 Aralık 2009'da yapılan Türkiye-AB katılım konferansında çevre faslının açılması kararının alındığını anımsatarak, çevre mevzuatının hem en karmaşık mevzuatlardan biri olduğunu, hem de bu müktesebatla uyumun yüksek yatırım gerektireceğini söyledi. Stamate, mevzuatın müktesebatla uyumlu hale getirilmesinin yeni mevzuat anlamına geldiğini anlatan Stamate, sadece yazılı kuralları kabul etmenin yetmediğini, bunların yerine getirilmesi gerektiğini kaydetti. Stamate, Türkiye'nin çok ciddi planlama yapması gerektiğini ifade ederek, ''İklim değişikliği müktesebatın çok önemli parçası. Türkiye'den beklenen, bu konuda daha gayretli olması ve salımları azaltma gayretlerini yükseltmesi, ayrıca AB devletlerinin taahhütlerine yakın taahhütlerde bulunması'' diye konuştu. Bunun geleceğini yaklaşık bir yıldır bu pogramda söylüyor, hazırlık çağrısı yapıyoruz.

Küresel ısınmanın etkileri, Everest'e tırmanmak isteyen dağcıların da işini zorlaştırıyor. "Dünyanın Damı" Everest’e 20 kez tırmanarak rekor kıran Nepalli Şerpa Apa, küresel ısınma yüzünden zirveye çıkmanın her geçen gün zorlaştığını söyledi. Şerpa Apa gazetecilere yaptığı açıklamada, artan ısının zirveye giden patikalardaki buzullarla karın büyük bölümünü erittiğini belirterek, bunun, dağcıların üzerinde buzulların bulunmadığı kayalık yüzeylerde kramponlarını kullanarak tırmanmalarını zorlaştırdığını söyledi. Cumartesi günü zirveye 20. kez çıkarak kendi rekorunu kıran Apa, Everest’e ilk kez tırmandığında zirveye giden patikada çıplak kayalıkların pek bulunmadığını, şimdiyse yolun çıplak kayalarla dolu olduğunu belirtti. Apa, buzulların erimesinin ayrıca derin yarıkların açılmasına yol açtığını, bunun da dağcıları tehlikeye attığını kaydetti. Everest’e ilk kez 1989’da tırmanan Apa, üç yıldır küresel ısınmanın Himalayalardaki olumsuz etkisine dikkati çekmek için mücadele ediyor.

NASA ile İngiliz Meteoroloji Dairesi’nde çalışma yapan bağımsız bilim insanları, 2010’un, bilinen en sıcak yıl olabileceğini açıkladı. Bu ihtimalin, yüzde 50’den daha yüksek olduğu belirtildi. NASA’dan James Hansen, “Geçtiğimiz 12 ayın küresel sıcaklık ortalaması, son 130 yılın en sıcağıydı” dedi. Meteoroloji Ofisi’nin başında bulunan Vicky Pope ise “Avrupa’da kış soğuktu, fakat küresel olarak bakarsak ocaktan marta kadar olan zaman dilimi, en sıcak 7 yıl başlangıcından biriydi” diye konuştu. Uzmanlar, bu durumu rüzgâr ve okyanus akıntısı El Nino’ya bağladı. Buna göre El Nino, okyanustan atmosfere yüksek miktarda ısı salınmasına neden oluyor. Dünyayı etkileyen sıcaklık trendinin, yılın kalanında da devam etmesi bekleniyor.

İklim Adaleti Hareketi tekrar biraraya geliyor. Almanya, Bonn'da yapılacak olan toplantıya Türkiye'den "İklim için gençlik hareketi" de katılacak. Yapılan açıklamada, Kopenhag’daki zirvenin başarısızlığından sonra Cochabamba, Bolivya’daki toplantıdan ilham alan ve yeniden işe koyulan iklim adaleti hareketi (CJA), artık işi yanlızca iklim adaleti talep etmekten öteye taşımak ve ön saflarda mücadele etmek için buluşulduğu belirtildi. Grup, sahte çözümlere karşı doğrudan mücadele etmek, kendi hayatlarımızın kontrolünün kendi ellerimizde olduğunu hatırlatmak için Bonn’da olacaklarını açıkladı. 2 yıl önce, bir Latin Amerika ağı olan “Küresel Minga” 12 Ekim’in “Dünya Ana’yı Koruma Günü” olarak anılmasını talep etti. Bu çağrıya kulak verilerek, 12 Ekim gününü “İklim Değil Sistem Değişimi!” sloganlı doğrudan eylem gününe çevirme çağrısı yapıldı. Bu slogan ilk kez Kopenhag’da düzenlenen küresel eylemlerde dillendirilmişti.

Avrupa Komisyonu tarafından açıklanan bir rapora göre Avrupa kıtasında kuraklık ve su kıtlığına önümüzdeki yıllarda daha fazla rastlanacak. Ancak, daha önceki öngörülerden farklı olarak su kaynaklarının azalması sadece Akdeniz havzasını değil, Belçika ve Çek Cumhuriyeti gibi nispeten Kuzey’deki ve daha fazla yağış alan ülkeleri de etkileyecek. Avrupa Komisyonu’nun Çevreden Sorumlu Üyesi Janez Potocnik, su politikalarının sürdürülebilir olması gerektiğine dikkat çekerek gelecekten su ödünç alınamayacağının altını çizdi. Ancak, Komisyon’un su kıtlığı karşısında öne sürdüğü ‘çözüm’ su kullanım fiyatlarının artırılmasından öteye gidemiyor. Öte yandan, sorunun kaynağında yatan iklim değişikliği ile mücadelede Avrupa Birliği de dünyanın geri kalanı gibi ayak sürümeye devam ediyor. Avrupa Birliği’nin mevcut sera gazı emisyonu azaltım hedefi 1995 rakamlarına göre, 2020’ye kadar yüzde 20. Bu oran Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC)’nin öngördüğü gerekli oranın çok altında kalıyor. Komisyon 26 Mayıs’ta, bu hedefin yüzde 30 seviyesine çıkarılması halinde AB sanayisinin nasıl etkileneceğine ilişkin bir rapor yayımlayacak.

Kaliforniya Üniversitesi'nden Barry Sinervo ve ekibinin yaptığı araştırma, iklim değişikliği nedeniyle kertenkele neslinin yüzde 20'sinin 2080'e kadar tükenebileceğini ve bunun ekosistem ile besin zincirini olumsuz etkileyeceğini ortaya koydu. Kertenkele nesli ve özellikle 1975'den bu yana sıcaklığın artmasının bu hayvanlar üzerindeki etkisinin incelendiği geniş çaplı bir araştırmanın verilerine dayanarak bilgisayar ortamında bir model oluşturan bilim adamları, 34 kertenkele ailesinin neslinin tükenebileceğini ve bunun iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu belirttiler. İklim değişikliği nedeniyle Meksika'daki kertenkelelerin yüzde 12'sinin neslinin tükendiğine dikkati çeken bilim adamları, sıcak havayı seven bu hayvanların bile dayanma sınırının sonuna geldiğini, sıcaklığın artması nedeniyle gölgede kalmayı tercih etmeleri ve bu durumun da yiyecek bulma olasılığını azaltması nedeniyle kertenkele neslinin yüzde 20'sinin tükenebileceğini kaydettiler. Ünlü "Science" dergisinde yayımlanan araştırmada, kertenkelelerin neslinin yaklaşık yüzde 6'sının 2050'de tükenebileceği ve bunun önlenemeyeceği, ancak iklim değişikliğini azaltmaya yönelik büyük çabalarla 2080 senaryosunun değiştirilebileceği ifade edildi. Yaşam zincirinin halkaları birer birer kopmadan harekete geçme zamanı geldi de geçiyor.

Sizlere Çarşamba günü Birleşmiş Milletler’in yayınladığı rapora göre dünyada hayvan ve bitki çeşitlerinin yok olma tehdidiyle karşı karşıya olduğunu anlatmıştım. Bugün rapordaki diğer vahim tespitlerden bahsetmek istiyorum. Rapora göre, orman kıyımı, iklim değişikliği ve orman yangınlarının sonucunda, sıcak ve nemli Amazon ormanı tamamiyle yok olup yerini tropikal bölgelere özgü kuru ve çorak savana denilen bitki örtüsüne bırakabilir. Rapor böyle bir durumun, sık sık yangınlara neden olabileceği, iklim değişikliğine yol açan karbondiyoksit salımlarını artırabileceğini ve tarımı tehlikeye sokan aşırı kuraklığa yol açabileceğini belirtiyor. Rapor ayrıca, Afrika kıtasında, Atlantik Okyanusu’ndan Kızıldeniz’e uzanan sahil kuşağının da tehlikede olduğuna dikkat çekerek, zaten kuraklıkla pençeleşen ve savanadan oluşan Sahil’in, iklim değişikliği ve doğal kaynakların aşırı kullanımı sonucu tamamen bir çöle dönüşme riski taşıdığını vurguluyor. Bunların yanısıra, gezegendeki adaların, denizlerin ve tatlı su kaynaklarının da tehlikede olduğu bildiriliyor. Herhangi bir adanın ekosisteminin kırılgan ve eşsiz olduğunu belirten rapor, nüfus hareketlerinin adaların dengesini bozduğu, adaların korumalı bölgelerine hastalık taşıdığını ve avcı hayvanların bu bölgelere akın etmesine yol açtığını ifade ediyor.

ABD hükümetinin uzun zamandır beklenen iklim değişikliği tasarısı açıklandı, fakat gözlemciler Kongre'de zorlu bir mücadeleyle karşılaşacağını söylüyorlar. Yasa tasarısı 2020 yılına değin ABD'nin atmosfere saldığı karbon gazını yüzde 17 oranında düşürmeyi hedefliyor. Tasarıda ayrıca denizde petrol aramayı kısıtlayan önlemlerin hafifletilmesi teklif ediliyor, ancak Meksika Körfezi'ni etksi altına alan petrol sızıntısının ardından bu maddenin alacağı destek üzerinde soru işaretleri var. Ajanslar, kömürle işleyen termik santraller gibi karbon salımı yüksek tesislere yol açtıkları kirliliğin maliyetini ödemelerinin isteneceğini bildiriyor. Tasarıda temiz enerji teknolojisini geliştirmek için şirketlere yılda 2 milyar dolar teşvik sağlanması planlanıyor.

Aksaray Üniversitesi ve Türkiye Tabiatını Koruma Derneğinin işbirliğiyle "Ekoloji 2010 Sempozyumu"na katılan Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Dürdane Kolankaya, iklim değişikliğinin yaban hayatını olumsuz etkileyeceğini ve türlerin yok olacağnı belirtti. Araştırmalara göre ortalama sıcaklığın yalnızca 1,5 derece artması, bugün bilinen türlerin üçte birinin yok olmasına yol açacak. Ekosistem içerisindeki bazı türlerin yok olması bekleniyor. Defenders of Wildlife verilerine göre, küresel ısınmadan en çok etkilenecek canlıların başında geyikler, arktik foklar, kutup ayıları, penguenler, gri kurtlar, deniz kaplumbağaları ve alabalıklar geliyor. İklim değişikliğinin deniz kaplumbağaları üzerindeki etkisi hali hazırda başladı. Akdeniz kıyısındaki kumsallara yumurtasını bırakan deniz kaplumbağaları artık 10 gün erken yumurtluyor. İklim değişikliğinin ülkemizde Akdeniz kıyısındaki kumsallara yumurtasını bırakan deniz kaplumbağalarının üreme dengesini bozacağı, sıcaklık artışıyla birlikte yumurtadan çıkan dişi yavru sayısı artarken erkek yavru sayısının da azalacağı bildirildi.

Çin Devlet Kalkınma ve Reform Komitesi İklim Değişikliği Müdürü Su Wei, gayri safi yurt içi hasılada birim başına düşen karbon emisyonunu 2020 yılında 2005 yılına göre yüzde 40-45 oranında azaltma taahhüdüne sadık kaldıklarını, ancak karbon emisyonu miktarına daha mantıklı bir sınır getirilmesine ihtiyaç duyduklarını söyledi. Beijing’de devam eden Yeşil Ekonomi ve Uluslararası İklim Değişikliğiyle Mücadelede İşbirliği Konferansı’nda 9 Mayıs’ta bir konuşma yapan Su Wei, Çin hükümetinin iklim değişikliğiyle mücadeleye verdiği büyük önemi vurguladı. Çin’in sanayileşme, kentleşme ve modernleşme sürecini henüz tamamlamadığını, bu yüzden Çin için en öncelikli görevin kalkınma olduğunu belirten Su, dolayısıyla karbon emisyonu miktarına daha mantıklı bir sınır getirilmesine ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Ülkeler için mantıklı olan sınırın doğa için hiç de mantıklı olmayabileceğini gözden kaçırmamak gerek.

Saçma bir hijyen anlayışıyla hayatımızın her alanına giren naylon poşetler, doğayı olumsuz etkilemeye devam ediyor. Petrol ürünlerinden olan naylon poşet yerine file kullanımı özendirilmek amacıyla ’’İklim İçin Yeşil File Kampanyası’’ başlatıldı. Kampanyanın tanıtımında yapılan konuşmada, iklim değişiklerinin temel nedeninin fosil yakıtlarının kullanımı olduğunu kaydedildi. Bir poşetin doğadan yok olması 400 yılı buluyor. Bir naylon poşet, ortalama ömüre göre 5 insan nesil sonra yok oluyor. Beş kişiden biri, naylon poşet kullanmaktan vazgeçse bunun sonunda bir nesil boyunca 31 milyar 46 milyon 400 bin poşetten kurtulacağız. Kadıköy ve Bakırköy belediyelerinin başlattığı gibi poşet kullanımının yasaklanması beklemeden gönüllü olarak alışverişte yeşil file, bez torbalar ve dönüşümlü kağıtlar kullanmaya başlamalıyız, belediyemizi yasaklamaya zorlamalıyız.

Bunları derken bakın ne oluyor. Dünyada, kişi başına düşen enerji kullanımı sürekli bir artış eğilimi içerisinde. 2020 yılında tüm dünyanın enerji talebinin, bugünkü enerji talebine göre yüzde 65 daha fazla olacağı açıklandı. 2050 yılındaki enerji talebinin ise yüzde 250 kat daha fazla olacağı tahmin edilmekte. Bu gidişle 2030 yılına kadar petrol, doğal gaz ve kömürün diğer yakıtlara göre hakim durumda olması bekleniyor ancak bu dünyanın sonu olur. Yeni rezervler bulunmadığı takdirde, petrolün 41 yıl, doğal gazın 62 yıl ve kömürün 204 yıl sonra biteceği öngörülüyor ancak bu yakıtların artık yerin ve okyanusların dibinde kalması gerekiyor ki iklim değişikliği alıp başını daha da kötü hale gelmesin. Fosil kaynakların yoğun olarak kullanılmasıyla tüm dünyada Karbon emisyonlarının artışı ve küresel ısınma nedeniyle ekolojik dengenin alarm vermeye başlaması enerjinin verimli kullanılmasını ihtiyaçtan çok bir zorunluluk haline getirdi. En temiz enerjinin hiç üretilmemiş enerji olduğu düşünüldüğünde, enerji verimliliği çalışmaları çevrenin korunmasına da büyük katkı sağlar. Çevreyi korumanın en az maliyetli yolu, enerjinin verimli kullanılmasından geçmekte. Enerji verimliliğinde en önemli faktör, enerji tasarrufu. Tasarruf konusunda hükümetlerin bir an önce çeşitli çalışmalar yürütmesi, yeni politika ve stratejiler üretmesi ihtiyacı artık kaçınılmaz oldu.

Anadolu Grubu tarafından Gerze'de planlanan termik santralin, ÇED süreci içinde yasal olarak gerçekleştirmesi gereken halkın katılımı toplantısında, tepkilerini dile getirmek için toplanan 3 bin kadar Gerzeli'nin sloganlarına karşı toplantıyı düzenleyen Anadolu Grubu'nun yanıtı halkın sesini bastırmak üzere ses sistemlerini sonuna kadar açmak oldu. Sesleri duyulmayan Gerzeliler, bunun üzerine sırtında "HAYIR HAYIR HAYIR" yazan tişörtleriyle arkalarını döndü. Ortamın giderek gerilmesi sonucunda polis, yaşam hakkını savunmak isteyen Gerzeliler'e bulundukları Kapalı Spor Salonu içinde biber gazı sıktı. Yaşamı yok eden ve küresel ısınmaya neden olan termik santralleri halka rağmen savunmak, orada tarafsız olarak görev yapması gereken devlet görevlileri için kabul edilebilir bir durum değil. Termik santrale baştan beri karşı olan halkın sesini kapalı bir alanda yüksek ses sistemleriyle bastırmaya çalışarak, eylemcileri provoke etmeye çalışmak da Anadolu Grubu açısından ahlaklı bir çalışma anlayışı değil. Unutmayalım ki, Gerze halkının termik santrali önlemeye yönelik çabaları kendilerinin ve çocuklarının sağlıklı bir çevrede yaşama hakkını gözeten Anayasa'nın 56. maddesiyle güvence altına alınmıştır.

Mannar Körfezi, Mandapam sahilindeki dev mercanın rengi ağardı. Uzmanlar ancak su sıcaklığı azalırsa tamamen beyazlamış mercanın düzelebileceğini belirttiler. Mercan resifleri denizlerin yağmur ormanları olarak biliniyor. Resifler aynı zamanda gıda güvenliği, yüz milyonlarca insanın geçim kaynağı, ve turist akını demek. Hindistan’da mercan madenciliği 2005 yılında tamamen durduruldu. Ayrıca resiflere yakın yerlerde yapılan yıkıcı balıkçılık faaliyetleri de azaltıldı. Bu sayede, canlı mercanların genişliği 2005 – 2009 yılları arasında yüzde 37’den 43’e yükseldi. Mannar Körfezi Hindistan’ın en önemli dört mercan resifinden biri. Binlerce balıkçının geçim kaynağı buradaki resiflere bağlı. Balık stoklarının doğrudan ilişkili olduğu resifler çok hassas olduklarından iklim değişikliği mercanlar için büyük bir tehdit.

Küresel iklim değişikliğinin etkisiyle büyük can ve mal kayıplarına yol açan meteorolojik afetler, son 50 yıl içinde 3 kat arttı. İTÜ Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı ve Açık Radyo’da program yapan Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, dünya genelinde gelinen nokta itibarıyla küresel ısınmayı durdurmanın artık mümkün olamayabileceğini söyledi. Hava şartlarının bir gün gibi kısa süreli hava olaylarını ifade ettiğini, iklimin ise hava şartlarının uzun yıllar ortalamalarına dayandığını belirten Kadıoğlu, bu nedenle küresel iklim değişikliğini sorgularken, uzun dönemli değişiklikleri dikkate aldıklarını ifade etti. Dünya üzerinde 31 doğal afet bulunduğunu ve bunların 28’inin meteorolojiyle ilgili olduğuna işaret edilerek, bütün doğal afetler içerisinde en tehlikesinin ise kuraklık olduğunu da ayrıca belirti. Bildiğiniz gibi kuraklık, dere içindeki balıktan havada uçan kuşa kadar bütün canlıları çok yakından etkiliyor. Hükümet en kısa zamanda ‘Kuraklıkla mücadele planları’ hazırlayıp uygulamalı yoksa Türkiye’nin hiç de yabancı olmadığı su kesintileri daimi olmak üzere.

Küresel ısınmayla mücadele için Almanya'nın Bonn kentinde bir araya gelen yaklaşık 45 ülkenin çevre bakanı ve yetkilisi görüşmelere devam ediyor. “Petersburg İklim Diyaloğu” başlıklı görüşmeler, başarısızlığa uğrayan Kopenhag İklim Konferansı sonrası iklim koruma alanında görülen durağanlığı aşmayı hedefliyor. Toplantı öncesinde Bonn kenti Greenpeace’in gösterisine sahne oldu. Almanya Başbakanı Angela Merkel, ABD Başkanı Barack Obama, İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, İngiltere Başbakanı Gordon Brown ve Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’nin maskelerini takan göstericiler, dünya maketi şeklinde bir kazanı karıştırdı. Dünya kazan onlar kepçe derken herkes biliyor ki Petersburg diyaloğu anlaşma doğurmayacak. Bonn buluşması olsa olsa, yedi ay sonra yapılacak olan Cancun'daki dünya iklim zirvesinin de fiyaskoyla sonuçlanmaması için, karşılıklı güven ortamı yaratmaya yarayabilir.

Almanya’dan bir başka haber daha. Alman hükümetinin Pazartesi günü bazı otomobil sanayi ve enerji şirketlerinin temsilcileri ile yapacağı toplantı öncesinde Merkel, Almanya'yı elektrikli otomobillerin simgesi haline getirmek istediğini belirterek, "Caddelerimizde 2020 yılına kadar 1 milyon elektrikli otomobil görmek istiyoruz. Bunun için gitmemiz gereken daha uzun bir yol var" şeklinde konuştu. Elektrikli otomobillerin bir yandan iklimin korunmasına katkı sağlayacağını, diğer yandan otomotiv sanayi için büyük bir fırsat olduğunu ifade eden Merkel, 20. yüzyılda ilk ve en iyi otomobilleri üretmiş bir ülke olarak Almanya'nın, 21. yüzyılda da en akıllı ve çevreye en duyarlı otomobilleri üretmesinin önemli olduğunu kaydetti. Umuyoruz Türkiye’de elektriğini rüzgar ve günesten üretir, arabalarını da elektrikle yürütür. Nerede gerçek liderler?

BM tarafından yayınlanan bir raporda, "devletlerin hemen harekete geçmemeleri halinde, biyolojik çeşitliliği sağlayan ekolojik sistemlerin çökme riskiyle karşı karşıya olduğu" bildirildi. Dünyada hayvan ve bitki çeşitlerinin yok olma tehdidiyle karşı karşıya olduğu ifade edilen raporda, özellikle kurbağa ve diğer amfibilerin (hem karada hem de suda yaşayanlar) yok olma riskindeki grubun başında geldiği, mercan kayalarının en hızlı yok olan tür olduğu ve tüm bitki türlerinin neredeyse dörtte birinin yok olma tehdidiyle karşı karşıya olduğu bildirildi. Raporda ayrıca Amazon yağmur ormanlarının ve tatlı su göllerinin hızla azaldığından da bahsedildi. Rapor, tüm bu olumsuz gelişmelerin nedenleri arasında "çevre kirliliğinin, iklim değişikliğinin, kuraklığın, ormanların yok oluşunun, ruhsatsız ve fazla avlanmanın ve yangınların" geldiğini vurguladı. Rapor eylül ayında, 192 üyeli BM Genel Kurulunun üst düzey toplantıları sırasında ele alınacak. Ancak bizi ve doğayı yok oluşa götüren gerçek nedenin vahşi büyüme temelli ekonomik sistemin olduğunun sanki hala farkında değiliz ve aynen sızmaya devam eden petrole karşı yaptığımız gibi çürüyen kolumuza, yara bantları yapıştırmaya devam ediyoruz.

HAZİRAN
Karbon Salımları Ülkelere Bedel Ödettirecek. Sinop İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Orman Bölge Müdürlüğü personeline yönelik 'Karbon Ayak İzi ve Uluslararası Karbon Ticareti' konulu konferans verildi. Konferansta konuşan Doç. Dr. Tatar, karbon ayak izinin, birim karbondioksit cinsinden ölçülen, üretilen sera gazı miktarı açısından insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın ölçüsü olduğunu söyledi. Ulaşım, ısınma, enerji harcanması ya da kullanılan ürünlerle atmosfere yayılan karbondioksit miktarını ifade eden karbon ayak izinin azaltılmasında en önemli unsurları sıralayan Osman Tatar, "Bu unsurlar; ağaçlandırma, enerji verimliliği, temiz enerji ve üretimde çevreye duyarlı teknolojilerin kullanımıdır. Karbon ayak izi, kişinin küresel ısınmadaki payının bir ölçüsüdür" dedi. Karbon Ayak izinin azaltılmasına dair bir kitapta geçen yıl Açık Radyo yayınlarından çıktı. Dinleyiciler istifade edebilir. Kyoto sözleşmesine taraf bir ülke olarak Türkiye'nin karbon salımını azaltması gerektiğine vurgu yapan Doç. Dr. Osman Tatar, yakın bir gelecekte karbon salımını fazla yapan ülkelerin az salım yapan ülkelere karbon bedeli ödeyeceğini sözlerine ekledi.

Yapılan bir araştırma sonucunda, Güney Okyanusu'nda yaşayan ispermeçet balinalarının küresel ısınmayla mücadelede önemli bir ortak oldukları ortaya çıktı. Balinalar, dışkıları sayesinde her yıl 40 bin otomobilden çıkan miktara eşit karbondioksit (CO2) emisyonunu yok ediyor. Avustralyalı biyologlar, 12 bin bu tür balinanın her birinin denize her yıl dışkılama yoluyla 50 ton demir bıraktıklarını ortaya koydu. Demir, yüzeye yakın yerlerde yaşayan planktonlar tarafından yeniyor ve fotosentez yoluyla atmosferdeki CO2'yi emiyor. Dışkılamanın sonucu olarak, balinalar her yıl 400 bin ton karbonu yok ediyor. Bu, solunumla saldıkları CO2 miktarın iki katı. 200 bin ton karbondioksit, neredeyse 40 bin otomobilden çıkan emisyona eşit. Balinaların dışkıları çok etkili, çünkü sıvı formda ve deniz yüzeyine yakın yerde yayılıyorlar. Güney Okyanusu balinalarını da tehdit eden balina avcılığı bu anlamda, küresel ısınma ile mücadelede doğanın kendisinde var olan önemli bir parçayı da yok etmiş oluyor. Tabii sadece 40.000 arabayı nötralize eden balinalara güvenmek yerine araba almamak ve toplu taşıma kullanmak gerçek çözüm.

Özyeğin Üniversitesinin araştırma odaklı çalışmalarının çatısını oluşturan Özyeğin’de Araştırma perspektifinin tanıtım toplantısı, New York Times köşe yazarı, Pulitzer ödüllü gazeteci-yazar Thomas Friedman’ın katılımıyla gerçekleştirildi. Friedman, "Sıcak, Düz ve Kalabalık: Neden Yeşil Devrime İhtiyacımız Var" başlıklı konuşmasında, tarihçilerin geriye dönüp 2007-2009 yıllarını araştırdıklarında, bugünkü ekonomik krizin ve çevre krizinin aslında tek bir kriz olduğunu söyleyeceklerini ifade etti. "Hiçbir zaman hiçbir yere gitmeyecekmiş gibi" yaşanması gerektiğini vurgulayan Friedman, bolluğun tüketildiğini, şimdi çocuklarımızın bu bolluğu yeniden canlandırmak zorunda olduğunu bildirdi. Dünyanın bugün bazı tehlikelerle karşı karşıya olduğunu belirten Friedman, bunların enerji ve doğal kaynakların tedariki, iklim değişikliği, enerji fakirliği ve biyoçeşitlilik kaybı olduğunu söyledi. Petrol ile özgürlükler arasında ters ilişki olduğu görüşünü dile getiren Friedman, "şükredin ki Türkiye’nin petrolü veya doğal gazı yok" yorumunda bulundu. Bakalım Türkiye’de siyasetçiler bunu bir fırsat olarak değerlendirip Enerji Devrimi’ni harekete geçirmek için adım atacaklar mı?

Avrupa Çevre Bakanları Lüksemburg’da toplanıyor. Greenpeace bu toplantıda tartışılacak olan konulardan özellikle ikisini çok yakından takip edeceğini açıkladı: Birincisi Avrupa Komisyonu tarafından yapılan son değerlendirmede AB’nin sera gazı salımlarını azaltma hedeflerinin arttırılması ile ilgili sonuçlarının kabulü. İkincisi de AB üye ülkelerinin komisyondan uzun süredir talep ettikleri genetiği değiştirilmiş ürünler (GM) için doğru uyarlama şartları için yapılacak tartışmalar. Avrupa Komisyonu değerlendirmede, AB'nin mevcut iklim ve enerji hedeflerini uygulama maliyetini 2008 yılında tahmin edilenden önemli ölçüde daha düşük buldu. Komisyon ayrıca AB'nin sera gazı salım azaltma hedefinin %20’den % 30’a artırılmasının gaz ve petrol ithalatından yılda 40 milyar Avro’luk tasarruf edileceğini ve yüz binlerce yeni insan için istihdam oluşturacağını belirtti.

Küresel iklim değişikliğinin etkilerine en çarpıcı kanıtlardan biri, üç kıtada (Avrupa, Afrika ve Avustralya) yapılan araştırmanın sonuçlarıyla geldi. Alanında bir ilk olan araştırmaya göre, son 10 yılda, farklı yılan türlerinin sayısında alarm verici düzeyde azalma tespit edildi. Uzmanlar, bu sonuçlardan yola çıkılarak dünyada tüm sürüngen türlerinin azalmış olabileceğiyle ilgili endişelerinin arttığını söylüyor. Araştırmacılar çalışmayı, “Coğrafi izolasyon yöntemiyle birbirleriyle çiftleşmelerine izin verilmemesine rağmen, sekiz yılan türünde de benzer bir azalma görülmesi endişe verici. Bu da iklim değişikliğinin etkili olduğunu düşündürüyor” diye açıklıyor. Azalmada rol oynayan başka faktörler de var. En önemlileri doğal yaşam alanlarını kaybetmeleri, kirlilik, hastalık ve yiyecek veya ticaret için aşırı derecede öldürülmeleri. Uzmanlara göre yılanların sayısında böyle bir azalma olması, ekosistemde ciddi sonuçlar doğmasına neden olacak. Önceden yapılan çalışmalar Akdeniz havzası gibi bazı bölgelerde belli türlerde azalma olduğunu gösteriyordu, yeni çalışma tropik bölgelerdeki yılanların da tehlikede olduğunun kanıtı. Azalma oranları kıtaya ve yılanların cinsiyetine göre değişiyor. Dişi yılanlar erkek yılanlara göre daha hızlı bir şekilde yok oluyor. Hareketsiz bir şekilde yatıp av bekleyen yılanların sayısı da, aktif bir şekilde av arayanlardan daha süratli azalıyor. Dünyanın değişik noktalarında kısa sürede azalmaysa iklim değişikliği sorununa işaret ediyor.

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Günay Saka, küresel ısınma sonucu, daha önce unutulan bazı hastalıkların yeniden sorun olmaya başladığını söyledi. Saka, ``Küresel Isınmanın Sağlık Üzerindeki Etkileri`` konulu sunumunda, küresel ısınmanın iklim değişikliklerine neden olduğunu, ortalama sıcaklığın artmasının yanında birçok başka değişikliklere de tanık olunduğunu belirterek, şöyle konuştu:``Sıcak hava dalgaları, soğuk, aşırı yağışlar ve bunun yol açtığı seller, toprak kaymaları, kuraklık, fırtınalar, kasırgalar iklim değişikliklerinin etkisidir. Dolayısıyla ekosistemde, ekolojik dengede değişiklikler sonucu da vektör denilen aynı zamanda pek çok hastalık taşıyıcısı olan hayvan ve böceklerin yaşam alanlarında artış oluyor. Bunlar çok daha fazla üreyebiliyorlar. Ayrıca yağışlar, seller, bunların yol açtığı sağlık etkilerinden bahsedebiliriz. Küresel ısınma ile daha önce unuttuğumuz bazı hastalıklar yeniden sorun olmaya başlıyor, sıtma gibi. Saka, küresel ısınma sonucu çölleşme tehlikesinin de bulunduğunu, bunun sonucunda sağlığın da etkileneceğini, çölleşme sorunuyla birlikte besin üretiminin azalacağını belirterek, ``Çölleşme olduğu zaman besin üretimi az olacak, göçler yaşanacak. Bu da bulaşıcı hastalıkları çoğaltacak. Küresel ısınma sonucu astım, solunum sistemi ile ilgili hastalıklar, alerjiler, bazı kanser türleri, çocuklarda büyüme ve gelişim sorunları, sudan kaynaklanan enfeksiyon hastalıkları ortaya çıkabilecek`` dedi.

Cumartesi günü değişik etkinliklerle “Dünya Çevre Günü”nü kutladık. Greenpeace Dünya Çevre gününde 15 gün sürecek Sonuçlar (Consequences), NOOR Sergisini açtı. Sergi Istanbul’da Istiklal Caddesi üzerinde Galatasaray Meydanı’nda açıldı. Sergide uluslararası çapta tanınmış dokuz belgesel fotoğrafçı, sergilenen 100 fotoğrafta, iklim değişikliğinin yerküremizdeki yıkıcı etkilerini belgeliyorlar: açlık, hastalık, çatışma, zorunlu göç, geçim sıkıntısı ve insan hakları biçiminde milyonlarca insan tarafından deneyimlenen günlük gerçekleri. Galata Fotoğrafhanesi Fotoğraf Akademisi’nin organizasyonu Greenpeace, Beyoğlu Belediyesi, Nikon, Hollanda Krallığı Başkonsolosu tarafından desteklenen sergi 20 Haziran’a kadar halka açık olacak.

Birleşmiş Milletler Örgütü 1972 yılında İsveç’in başkenti Stockholm’de 133 ülkenin katılımı ile düzenlediği zirvede, 5 Haziran tarihinin “Dünya Çevre Günü” olmasını oybirliği ile kabul edilmişti. O tarihten bu yana çevre sorunlarına kamuoyunun dikkatini çekmek, halkın katılımını geliştirmek ve politik ilgiyi arttırmak üzere dünya genelinde çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır. Dünya üzerinde 5 ile 100 milyon arasında tür olduğu varsayılmakta. Bilinen 17.291 bitki ve hayvan türü azalarak nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya iken, sayıları artan birkaç türden biri de insanoğlu. Bu tükenişin sorumlusu insan. Çeşitli gerekçelerle ormanlar, tarım alanları, meralar, sulak alanlar, tahrip edilmekte, balık stokları azalmakta, Dünyanın ısınmasına neden olan gazlar atmosfere karışmakta. Bunların sonucunda da, türler doğal hızlarından 1.000 kat daha hızlı bir şekilde yok olmaktada. Greenpeace Dünya Çevre gününde 15 gün sürecek Sonuçlar (Consequences), NOOR Sergisini Sunuyor. Sergi 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde, sokakta Galatasaray Meydanı’nda açılıyor. Uluslararası çapta tanınmış dokuz belgesel fotoğrafçı, sergilenen 100 fotoğrafta, iklim değişikliğinin yerküremizdeki yıkıcı etkilerini belgeliyorlar: açlık, hastalık, çatışma, zorunlu göç, geçim sıkıntısı ve insan hakları biçiminde milyonlarca insan tarafından deneyimlenen günlük gerçekleri. Galata Fotoğrafhanesi Fotoğraf Akademisi’nin organizasyonu Greenpeace, Beyoğlu Belediyesi, Hollanda Krallığı Başkonsolosu tarafından desteklenen sergi 20 Haziran’a kadar halka açık olacak ve 5 Haziran Saat 17.00’de açılış töreni gerçekleştirilecek.

Greenpeace iklim değişikliğine dikkat çekmek için Sonuçlar (Consequences), NOOR Sergisini Sunuyor. 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde, benzersiz “NOOR, Sonuçlar” (Consequences) sokak fotoğraf sergisi Galatasaray Meydanı’nda açılıyor. Uluslararası çapta tanınmış dokuz belgesel fotoğrafçı, sergilenen bu 100 fotoğrafta, iklim değişikliğinin yerküremizdeki yıkıcı etkilerini belgeliyorlar: açlık, hastalık, çatışma, zorunlu göç, geçim sıkıntısı ve insan hakları biçiminde milyonlarca insan tarafından deneyimlenen günlük gerçekleri. NOOR’un “Sonuçlar” (Consequences) sergisi fotoğrafçılıkta yaratıcılığın bir vitrini ve iklim değişikliğinin nedenlerine ve insani sonuçlarına tanıklığın bir kaydı. 2009 yılının sonbaharında NOOR fotoğraf ajansı tarafından üretilen bu görsel röportaj gelecekte ne olacağını değil, bugün ne olduğunu gösteriyor; kritik olan bu sorunların acilen ele alınması gerektiğini vurguluyor. NOOR’un “Sonuçlar” (Consequences) fotoğraf projesi ilk olarak Aralık 2009’da Kopenhag'da Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi sırasında sergilendi ve şimdilerde hem iç hem dış mekânlarda gösterilmek üzere dünya çapında bir dizi sergi turunda. NOOR (www.noorimages.com) tarafından gerçekleştirilen sergi İstanbul’da Galata Fotoğrafhanesi Fotoğraf Akademisi’nin organizasyonu Greenpeace, Beyoğlu Belediyesi, Hollanda Krallığı Başkonsolosu tarafından desteklenmektedir. Sergi 20 Haziran’a kadar halka açık olacak ve Kültürler arası Sanat Diyalog Günü açılış faaliyetini oluşturacak. 5 Haziran Saat 17.00’de açılış töreni gerçekleştirilecektir.

TEMMUZ
Yarın, cumartesi günü, Bisikletller için Critical Mass günü. Dünyada, 1970’li yıllardan beri büyük kalabalıkların katılımlarıyla gerçekleştirilen Critical Mass, ülkemizde de İstanbul ve İzmirde uygulanıyor. Bu ay İzmir’de ikincisi düzenlenecek olan etkinlik, Konak Meydanı’nda Saat Kulesi önünde, İstanbul’da ise Göztepe Parkı’nda ve saat 17:00 da başlayacak. Critical mass Türkçe’de “kritik çoğunluk” anlamına geliyor. Terimin kökeni Çin’de ışıksız kavşaklarda otomobiller ve bisikletler arasındaki geçiş önceliği anlaşmasına dayanıyor. Bisikletliler kavşakta yığılıp kritik bir “çoğunluğa” ulaşınca kavşaktan geçiyorlar. Critical Mass'e benzeyen ilk bisiklet turu 1970'li yılların başında yüzlerce bisikletçinin katılımı ile İsveç Stokholm'de gerçekleşmiş. İlk gerçek Critical Mass 25 eylül 1992'de San Francisco'da başlamış. O zamanlar ismi Comute Clot olup iki düzine kadar bisikletçinin Market Street'de dağıtılan broşürleri alması ile gerçekleşmiş. Bunun hemen ardından etkinliğe katılan birkaç bisikletçi yerel bir bisiklet dükkanında düzenlenen Ted White'ın Retourn of the Scorcher adlı belgeselinin gösterimine katılmışlar. Filmde insan gücüyle çalışan araç tasarımcısı George Bliss'in Çin'deki bisikletçilerin bir araya toplanmasını anlatıp, Critical Mass terimini kullanması üzerine adı daha önce Commute Clot olan etkinlik ikincisinden itibaren Critical Mass adını almış. Bisiklet dostları yarın 17:00’da İzmir Konak Meydanı Saat Kulesinde ve Istanbul Göztepe Parkı’nda kritik çoğunluk oluşturabilirler.

Yıllık yayımlanan "İklimin Durumu" raporunda, iklimle ilgili önemli göstergelerin küresel ısınmanın sürdüğüne işaret ettiği ve geçen on yılın en sıcak dönem olduğunu belirtildi. 48 ülkeden 300’den fazla bilim adamının hazırladığı raporda, hava sıcaklığı, suyun buharlaşma oranı, deniz yüzeyi sıcaklığı, okyanus üzerinde hava sıcaklığı, kar kalınlığı ve buzullar gibi göstergelerin incelenmesinin hep "küresel ısınmanın yadsınamaz" olduğu sonucuna götürdüğü vurgulandı. Raporda, 80’li, 90’lı ve 2000’li yılların karşılaştırmalarının yapıldığı ve son 10 yılın en sıcak dönem olduğu belirtilirken, devam eden ısınmanın sahil kentleri, altyapı, su tedariki, sağlık ve tarımı tehdit edeceğine, buzulların eridiği, şiddetli yağışların yoğunlaştığı, sıcak hava dalgalarının daha yoğun ve sık görüldüğüne dikkat çekildi.

Almanya, küresel ısınmaya neden olan karbondioksit gazının sıvılaştırılıp yeraltında depolanması olarak tanımlanan ve kısaca CCS olarak adlandırılan yeni teknolojiye sıcak bakıyor. Alman Ekonomi Bakanı Rainer Brüderle, karbondioksit gazının yeraltında depolanmasıyla ilgili gerekli teknolojinin 2017’ye kadar tamamlanmasını öngördüklerini söyledi. Bu teknolojinin ihracatta önemli rol oynayabileceğini zanneden ABD’de George Bush yönetimi de CCS’ye yeşil ışık yakmıştı. Gerekli yasal düzenlemeleri gerçekleştiren Almanya bu alanda teknoloji önderliğini ele geçirmek istiyor. Deneme süresince yeraltında depolanacak karbondioksit miktarı yasayla sınırlı tutulacak. 2017’ye kadar yapılacak denemelerle yeni teknolojinin güvenli olup olmadığı raporla belgelendikten sonra tasarı meclise sevk edilecek. Ancak Greenpeace raporları bu teknolojinin çok tehlikeli olduğu ve çok geç devreye girebileceği için küresel ısınmaya çözüm olmayacağını söylüyor.

Amerika'daki Ulusal Kar ve Buz Verileri Merkezi (NSIDC)'nin verdiği bilgiye göre, Kuzey Kutup Denizi'ndeki buzlu alanın, 1979'dan itibaren alınan uydu kayıtlarından bu yana hiçbir haziran ayında bu kadar küçülmediği tespit edildi. Araştırmaya göre deniz buzu geçen haziran ayında günde ortalama olarak 88.000 kilometrekare küçüldü. Normalde haziran için ortalama erime hızı günde yaklaşık olarak 53.000 kilometrekare. Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) bu gelişme yüzünden, Kuzey Kutbu Denizi’ndeki kutup ayıları için endişeleniyor ve özellikle de Kanada’nın Curchill bölgesindeki Batı Hudson Körfezi’ndeki kutup ayılarının durumu tehlikede diyor. Bu bölgede şu sıralar gün içindeki hava sıcaklığı normalde 12 derece olması gerekirken, 17 derece civarında. Tahminlerine göre kutup ayıları, değişen iklim koşulları yüzünden neredeyse yüz altmış gün aç kalmak zorunda. Oysa ayılar bu kadar uzun bir açlık dönemini atlatabilecek durumda değil. Bazı ayılar buzun erken erimesi yüzünden bu yıl şimdiden on sekiz gün daha fazla aç kalmış. Eğer sular geçen yıl gibi geç donarsa, ayıların birçoğu hayatta kalamayacak.

Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin küresel ısınma haritasını çıkardı. İstanbul, Kocaeli ve Güneydoğu'da sıcaklıkların şimdiden arttığı tespitini yapan kurum, küresel ısınmanın 2030 yılına kadar su kaynaklarını yüzde 40'nı tüketeceğini öngördü. "Küresel Isınmanın Türkiye'ye Etkileri" konulu sunumda, "Susuzluk stresli günler getirecek. Sıcaklık Akdeniz turizmini de vuracak" uyarısı yapıldı. Sunumda, küresel ısınmaya karşı başta temiz enerji ve toplu taşımacılığa geçiş olmak üzere Türkiye'nin yapması gerekenler de sıralandı. Türkiye biyolojik çeşitlilik bakımından en zengin ülkeler arasında. Ancak küresel iklim değişikliği sonucunda Kuzey Akdeniz'de bitkilerin yüzde 50 oranında kaybedileceği ve sulak alan ekosistemlerinin zarar göreceği de belirtiliyor.

Dünyanın en nadir kelebeklerinden biri olan ve 10 yıldır izine rastlanmadığı için yok olduğu düşünülen Mezopotamya Çokgözlü Kelebeği yıllar sonra Malatya'da bulundu. Doğa Koruma Merkezi adına gözlem yapan kelebek gözlemcileri Süleyman Ekşioğlu ve Didem Ambarlı 10 Temmuz'da Malatya'da efsane kelebeği fotoğrafladı. Uzmanlar, ilk olarak 1892 yılında keşfedilen bu nadir kelebeğin yaşadığı alanların ya tahrip olduğu ya da iklim değişikliği nedeniyle yok olduğundan endişe ediyordu. Kırsal bölgelerin boşalmasıyla beraber yer yer tarımdan ve aşırı hayvancılıktan kurtulan doğa geri dönme mücadelesi veriyor.

Türkiye’de Karadeniz sularında da petrol arama çalışmaları yapan ve ABD hükümetinin fosil kaynaklara olan bağımlılığı ortadan kaldıracak bir politika izlemesi halinde en büyük zarara uğrayacak olan enerji şirketlerinden biri olan ExxonMobil’in, 2009 yılında sera gazı salımını kontrol altına alınmasına yönelik faaliyetlere karşı çıkan, ve küresel ısınmayı reddeden kampanyalar yürüten örgütlere, 1 milyon sterlin (2,365 milyon TL) verdiği, geçtiğimiz yıl da Kopenhag İklim Zirvesi’nin başarılı olmasını engellemeye çalışan gruplara maddi destek sağladığı belirlendi. Halbuki ExxonMobil, maddi destek sağladığı bu grupların, Uluslararası İklim Değişikliği Konferansı ile hiçbir bağlantısı olmadığını ileri sürmüştü. Fakat geçtiğimiz ay şirketin yayımladığı “2009 Küresel Bağış ve Yatırımlar” listesinde, New York’ta düzenlenen konferansta dört gruba 275 bin dolar verdiği, ayrıca diğer 20 gruba 1 milyon dolar dağıtıldığı bilgisi de yer alıyor.

Hint Okyanusu'nda deniz seviyesi yükseldi. Bilim insanlarına göre milyonlarca insanın hayatı tehlikeye girebilir. Bilim insanları, Hint Okyanusu’nda deniz seviyesinin yükselmesinin, Bangladeş, Endonezya ve Sri Lanka’da deniz seviyesine yakın yerlerde yaşayan milyonlarca insanın hayatını tehlikeye soktuğunu belirtti. Colorado Üniversitesi ve Ulusal Atmosferik Araştırma Merkezi’nden araştırmacılar, deniz seviyesinin yükselmesinin, iklim değişikliğinin bir parçası olduğunu ve denizlerin ısınması ile atmosferik dolaşım düzenindeki değişikliklerin bunu tetiklediğini kaydetti. Araştırmacılar, denizlerin yükselmesinin selleri artıracağını, ekinleri yani tarımsal üretimi, evleri, yolları yani kısaca insanların hayatta kalmasını büyük riske atacağını vurguluyor. Değişiklikleri daha iyi anlamanın, geleceği planlama ve risk değerlendirmesinde önemli olduğu belirtiliyor. Dünyada deniz seviyeleri genel olarak yılda 3 milimetre yükseliyor. Bilim insanları, ortalama hava sıcaklığının artmasından sera gazlarının sorumlu olduğunu belirtiyor. Aptallık Çağı filmini izlememiş olanları bu haberden sonra tekrar filmi izlemeye ve sonra harekete geçmeye çağıralım ve diğer haberimize geçelim...

Greenpeace İspanya'da, sahilde Repsol tarafından planlanan yeni petrol kuyularına karşı çıktı. Greenpeace kampanya sorumlusu Sara del Río "Bugüne kadar olmuş en kötü petrol sızıntısı Meksika Körfezi'nde sürerken, iklim değişikliğinin korkunç etkilerini durdurmaya yönelik sera gazı salım düşürme konusunda önemli küresel pazarlıklar sürüyor. Böyle bir zamanda Hükümetin petrol bağımlılığını sürdüren projelere izin vermesi ile iklim değişikliğinin 'ortaya çıkması' büyük bir çelişkidir" dedi. Konu İspanya basınında geniş yer aldı. Ülkemizde Karadeniz sahilinde kurulmuş koca petrol platformlarına karşı sesimizi çıkartma vakti geldi de geçiyor galiba. Bana sanki orada petrol çıkarsa Türk basını bayram eder gibi geliyor... yoksa kara altının yakılınca kara zehir olduğunu hala idrak edemedik mi?

Küresel ısınma, doğal kaynakların bilinçsizce ve kötü kullanımı, tüketim hırsı ile bozulan çevre nedeniyle dünya, her geçen gün üzerinde yaşaması daha zor bir yer halini alıyor. Böyle bir ortamda, sorumluluk bütün dünya vatandaşlarına düşüyor. Artık herkes bozulan çevreyi düzeltmek ve kendilerinden sonraki geleceğe yaşanabilir bir dünya bırakmak için üzerine düşen görevi eksiksiz tamamlamak durumda. İşte bu bağlamda bir yazılım firması, yüksek mühendislik eğitimi gören gençlere, profesyonel hayatlarında yapacakları seçimlerin çevreye etkileri üzerine bir anlayış sunarken, geleceğe daha iyi bir dünya bırakmaya onları teşvik etmeyi amaçlamış. SolidWorks yazılım şirketinin hazırlamış olduğu bu yazılım sayesinde, ham maddeden, kullanım ve tüketime, hava, su, enerji ve karbon ayak izi etkilerini rakamlara dökebiliyorsunuz. Öğrenciler tasarım kararlarının, çevreye ne boyutta etki ettiğini gördükçe daha iyi seçimler yapmaları gerektiğini bu yazılım sayesinde öğrenebiliyorlar.

Küresel ısınma ve mercan madenciliği nedeniyle yükselen sular, binlerce Panama yerlisini anayurtlarını terke zorluyor. Dalgaların önünün kesilmesinde yardımcı olan mercan resiflerinin madencilik sebebiyle tahrip edilmesi de bu felaketin yaşanmasında büyük rol oynuyor. Carti Sugdub, Panama takımadalarının kuzeydoğusunda bir ada grubu. Adalarda yaşayan 32bin nüfüsa sahip Kuna halkının yarısı tahliye edilecek. 2007’de Birleşmiş Milletler, deniz seviyesinde 2011’e kadar 18 ila 59 santimetre arasında bir yükseliş tahmini yapmıştı ancak bu tahmine Grönland ve Antarktika’da eriyen buzulların yükselen erime hızı dahil edilmemişti. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-Moon, bu yüzyılın sonunda deniz seviyesinin 2 metre yükselebileceğini ve bunun; Tokyo, Şangay ve New Orleans’ın da içinde bulunduğu bir çok şehirde milyonlarca insanın evsiz barksız kalarak göç etmesine sebep olabileceğini söyledi. Hala dünya liderleri, küresel ısınmanın en büyük sebebi olarak gösterilen sera gazlarının salımını engellemek adına herhangi bir gelişme kaydedebilmiş değiller. Bu yıl Meksika’da yapılacak olan iklim değişikliği konferansında konuyla ilgili gelişmeler sağlanmasını umuyoruz.

Almanya Federal Çevre Bakanlığı ve KfW Almanya Kalkınma Bankası, gelişmekte olan ülkelerde enerji tasarrufu ve küçük-orta ölçekli işletmelerde yenilenebilir enerji kullanımını teşvik etmek için 100 milyon dolarla iklim değişikliği fonunu başlattı. Fon özel fon yöneticileri tarafından yönetilecek ve Türkiye, Şili, Brezilya, Ukrayna, Vietnam, Güney Afrika vb. büyük ve endüstriyel nüfuslu gelişmekte olan ülkelere ayrılacak. Aralık ayında Kopenhag’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı’nda endüstrileşmiş ülkeler, yoksul ülkelere iklim değişikliğiyle mücadele için 2020 yılına kadar senede 100 milyar avro ayıracaklarını belirtmişlerdi. Geçen hafta İsviçre de iklim değişikliği fonu için 105 milyon avro sağlayacağını açıkladı. Bu rakamlar tabii gerekenin çok altında ancak mümkün olduğu kadar kullanarak enerji sistemlerini dönüştürmenin yoluna bakmak gerek, bu arada hükümetin de hala mecliste bekleyen ve yenilenebilir enerjilere gerekli desteği veren yasayı meclisten geçirmesi gerekiyor.

Ekonomi Gazetecileri Derneği (EGD) tarafından 16 Haziran 2010 tarihinde Ankara'da düzenlenen "Küresel Isınma Kurultayı"nın sonuç bildirgesi açıklandı. Hazırlanan sonuç bildirgesinde, küresel ısınma ve iklim değişikliğinin ekolojik, ekonomik ve politik bir sorun olduğu kaydedildi. Bildirgede, ülkeler, küresel ekonomik krizden çıkmak için para bulunurken ve uzlaşı sağlanırken, yaklaşık olarak aynı oranda ekonomik kayba yol açacak olan küresel ısınmaya önlem almak için ise ayak diretildiğinin altı çiziliyor. “Küresel ısınma ve iklim değişikliği, artık sadece gelecek kuşakların bir sorunu olmaktan çıkmış ve bizleri de etkiler hale gelmiştir. Küresel ısınma olgusu, afetlerden sonra sığınılacak bir bahane olmamalıdır. İklim değişikliği ile mücadele ve uyum için bir an önce harekete geçilmeli, geleceğimiz ekonomik çıkarlara kurban edilmemelidir” maddesi de bildirgenin sonuçlarından biri olarak kayda geçmiş. Küresel ısınma ile mücadele için iklim politikaları oluşturulması gerektiği belirtilen bildirgede, Türkiye'nin ise bir iklim politikasının olmadığı kaydedildi. O zaman hükümet ne güne duruyor, vatandaşların geleceği için harekete geçmesi gerekiyor.

Dünyada, 1970’li yıllardan beri büyük bir kalabalığın katılımıyla gerçekleştirilen ve ülkemizde de özellikle İstanbul’da her ayın son Cumartesi günü saat 17.00’de yapıldığını duyurduğumuz ve amacı, otomobillerin kent ve doğa için bir felaket olduğunu göstermek olan Critical Mass etkinliği artık İzmir’de de hayata geçiyor. Konak Meydanı’nda Saat Kulesi önünde buluşan İzmirli bisikletçiler, etkinliğin ruhuna uygun olarak trafik yoğunluğuna, araçların kentte kurduğu egemenliğe, küresel ısınmaya karşı pedal çevirdi. İzmir’deki ilk etkinlik, geçtiğimiz günlerde Ankara’da antrenman yaparken bir aracın çarpmasıyla yaşamını yitiren lisanslı bisiklet sporcusu Çağatay Avşar anısına yapıldı. Bisiklete özgürlük, geleceğe yatırım... BP ve diğer petrol devlerinin zararlarına karşı benzin değil pekmez ve pedala kuvvet.

Ekonomik krizi acaba çözüm mü? G20 zirvesinde, bağımsız İklim Değişikliği Komisyonu parlamentoya bir ilerleme raporu sundu. Sunduğu raporda, ekonomik kriz nedeniyle İngiltere'de, küresel ısınmanın nedenleri arasında gösterilen sera gazı salımlarının geçen yıl yüzde 8,6 oranında düştüğü belirtiliyor. Raporda, ekonomik toparlanma sürecinin bu eğilimi tehdit ettiği, karbon salımları hedeflerinin tutturulabilmesi için politika değişikliğine ihtiyaç duyulduğu da belirtiliyor. Demek ki iklim değişikliği ile mücadelenin en temel yolu tüketmemek. Tükettikçe gezegeni de tüketiyoruz. Ekonomiyi artık tüketime değil, doğanın korunmasına ve yaşam kalitesine bağlamanın zamanı geldi de geçiyor.

AĞUSTOS
Küresel ısınmayı engelleyecek bir formül arayan bilim insanlarının yeni icadı, "kuru su" oldu. Yüzde 95’i sudan oluşan bu madde, su taneciklerinin silika kumuyla kaplanmasından elde ediliyor. Görünüşü pudra şekerini andıran "kuru su"yun küresel ısınmanın ana kaynağı karbondioksitin emilimi ve depolanmasında çığır açacağı söyleniyor.
Amerikan Kimya Derneği’nin Boston’daki toplantısında tanıtılan bu su içilemiyor, ancak sanayide kullanılmasıyla çevre dostu bir üretime yol açacabilir. Profesör Andrew Cooper ve Ben Carter, kuru suyun kullanımıyla sanayide ortaya çıkan pek çok kimyasal reaksiyonun da kaybolacağını savunuyor. Teknolojik çözümler bazen sorunu daha da büyütür umalım bu icat hayırlı olur.

Sıra geldi her ayın son Cuma günü sizlere hatırlatacağımızı belirttiğimiz etkinliğe; Yarın, tüm bisikletliler ve diğer tüm motorsuz araçlar için Critical Mass günü. Dünyada, 1970'li yıllardan beri büyük kalabalıkların katılımlarıyla gerçekleştirilen Critical Mass, ülkemizde de İstanbul ve İzmirde uygulanıyor. Yine kısaca özetlemek gerekirse, Critical mass Türkçe’de “kritik çoğunluk” anlamına geliyor ve her ayın son cumartesi günü yapılıyor bu etkinlik. Critical Mass bir protesto değil, sadece insanların hep birlikte bisiklete bindiği bir kutlama ve bütün motorsuz araçlara açık...
Critical Mass İstanbul için buluşma yeri Göztepe Parkı saat 17:00
Critical Mass İzmir için buluşma yeri Konak Meydanı saat 17:00 ?

Danimarka’nın başkenti Kopenhag'daki bir otel, bir yandan müşterilerinin sağlıklı kalmasına yardımcı olmak ve diğer yandan da aynı müşterilerin yarattığı “karbon ayak izlerini” ortadan kaldırmak için “elektrik kampanyası” başlattı. Buna göre, otelin jenaratörlerine bağlanmış kondüsyon bisikletlerini kulanarak 10 watt elektrik üreten müşteri otelden bedava yemek kazanmış oluyor. Bu da müşterilerin en az 15 dakika pedal çevirmesi anlamına geliyor. Otel sözcüsü Frederikke Toemmergaard, 10 watt elektrik üreten müşterilere 36 dolarlık yemek fişi verildiğini açıkladı.Toemmergaard, kondisyon bisikletlerinin üzerinde, müşterilerin bedava yemeği hak edip etmediklerini, yani 10 watt üretip üretmediklerini gösteren elektrik sayaçları bulunduğunu söyledi. Kopenhag’da yaşayanların yüzde 36'sının her gün bisikletle işe gidip geldiğini hatırlatan Frederikke Toemmergaard, kampanyanın da bu gelenekten esinlenerek ortaya çıktığını belirtti. Hem sağlık hem enerji, darısı bizim otellerimizin başına.

Türkiye, geleceğin karbon piyasaları için ilk adımını attı; 7 Haziran’da Resmi Gazete’de yayınlanan tebliğ ile Türkiye’de ‘karbon sicili’ uygulaması başladı. Uygulama, gönüllü karbon piyasalarının kayıt altına alınmasını sağlayacak. Gönüllü ve zorunlu olarak ikiye ayrılan karbon piyasası, iklimi değiştiren sera gazlarının denetim altına alınmasına yönelik karbon sertifikalarının alınıp satıldığı piyasa olarak ifade ediliyor.
2009’da Kyoto Protokolü’ne taraf olan Türkiye, 2012’ye kadar olan ilk yükümlülük döneminde zorunlu karbon piyasasına giremiyor ancak bu mekanizmalardan bağımsız işleyen gönüllü karbon piyasasına giriş için ilk adım, yayınlanan tebliğ ile atıldı. Tebliğ ile Gönüllü Karbon Piyasalarına yönelik geliştirilen ve yürütülen projeler kayıt altına alınacak ve Çevre Bakanlığı’nın elektronik kayıt sistemine işlenecek.
Şimdi Ulusal karbon sicili, kayıt için ilk karbon projelerini bekliyor. Şu ana kadar Türkiye’den halka açık kayıt sistemlerinde kayıtlı 109 gönüllü karbon projesi bulunuyor. Geliştirilen projelerin 50’sinin HES, 49’unun rüzgar santrali, 6’sının termik, 3’ünün jeotermal, birinin biyogaz projesi olduğu ifade ediliyor. Karbon üretmemek tabii ki çevre açısından iyi olacak anlamına gelmiyor. Bunun dışında çevresel ve sosyal kriterler de önemli.

BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon küresel sürdürebilirlik panelinin kuruluşunu açıkladı. Panelin amacı fakirliğin hem iklim değişikliğiyle başa çıkılarak hem de ekonomik kalkınmanın doğayla uyumlu hale getirilerek ortadan kaldırılması. Ban Ki-moon, düşük karbon kullanımının teşvik edilmesinin ve iklim değişikliğinin etkilerini azaltmanın ve bunlarla birlikte açlık, fakirlik, su ve enerji güvenliğiyle başa çıkmanın önemli olduğunu belirtti. Greenpeace yaptığı açıklamada, Ban Ki-moon'un küresel sürdürebilirlik panelinin başarıya ulaşmasını umuduklarını iletti. Panel, dünyanın temiz enerji kaynaklarına yönelmesi için biran önce ihtiyaç duyduğumuz yeşil endüstri devriminin önüne engel oluşturan petrol, kömür ve nükleer sektörü suçlu göstermeli. Katılımcıların arasında bulunan politikacıların kendi ülkelerindeki gösterdiği ve ya göstermekte oldukları çabalardan çok daha iyisini yapmalıdır. Hemen belirtelim Türkiye’den Ali Babacan panelin bir üyesi. Babacan’ın yenilenebilir enerji yasasının çıkması önündeki engel kişiler arasında adı geçmişti. Panel’de bu konuda adını temize çıkartacağını umalım.

WWF-Türkiye'nin (Doğal Hayatı Koruma Vakfı), iklim değişikliği ve yenilenebilir enerji ilişkisi kapsamında yenilenebilir enerji teknolojilerinin ele alındığı ''Yine Yeni Yeniden Yenilenebilir Enerji'' adıyla kitapçık hazırladı. Kitapçıkta verilen bilgiye göre, yenilenebilir enerji teknolojileri arasında güneş paneli, rüzgar enerjisi, biyoenerji, küçük ölçekli hidroelektrik santrali, güneş pişiricisi, fotovoltaik ve rüzgar hibrit sistemi, güneş ısıtma sistemi ve jeotermal ısı pompası yer alıyor. Türkiye'de başlıca yenilenebilir enerji kaynakları hidrolik enerji, biyokütle, rüzgar, biyogaz, jeotermik ve güneş enerjisi. Kitapçıkta, küresel sıcaklık ortalamasının ''Sanayi Devrimi'' öncesi düzeyinin 2 derece üzerinde yükselmesinin engellenememesi halinde, yeryüzü doğal sistemlerinin geri döndürülemez bir yıkım yaşayabileceği tekrar vurgulanıyor. Kopenhag sürecinde binlerce kez söylediğimiz gibi küresel ölçekte sera gazı emisyonlarının 2050 yılına kadar yüzde 80 düşürülmesi gerekiyor.

Küresel ısınma nedeniyle, Orta Amerika ülkesi Kosta Rika'da, ülkenin nehirlerinde daha çok erkek timsahın dünyaya geldiğini ve bu gelişmenin gelecek 20 yıl içinde oradaki timsah türü için tehlike teşkil edeceğini belirtiliyor. Kosta Rikalı biyolog Juan Rafael Bolanos tarafından yürütülen araştırmaya göre, timsahlarda, kuluçka döneminde yuvanın sıcaklığı, doğacak olan yavru timsahın cinsiyetini belirliyor. Araştırmaya göre, yuvanın sıcaklığı 28 derece Celsius ise dişi timsah, 32 derece’yi buluyorsa, erkek timsah doğuyor. Araştırmanın, Kosta Rika'nın kuzey pasifik bölgesinde bulunan 12 nehirde yaşayan timsah nüfusu üzerinde yapıldığını belirten Bolanos, araştırmasının sonuçlarını tam olarak 2011'de yayımlamayı düşündüğünü söyledi.

Meksika’nın Cancun şehrinde Aralık ayında yapılacak BM İklim Konferansına hazırlık için Almanya’nın Bonn şehrinde gerçekleştirilen beş günlük hazırlık toplantısı sonuçsuz bitti. Pazarlıklar, konferansın asıl konusu olan sera gazlarına takılı kaldı. Dört ay sonra Cancun’da gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler İklim Konferansında da yeni bir Dünya İklim Antlaşmasına varılamayacağı düşünülüyor. Buzlar kopuyor, zaman daralıyor. BM İklim sekreterliği ve Meksikalı yetkililer Aralık’taki iklim zirvesinde hiç olmazsa parça antlaşmalardan oluşan ve daha sonraki büyük antlaşmaya temel oluşturabilecek bir paketin çıkarılabilmesini istiyorlar. Çevre örgütleri Bonn’da yapılan BM toplantısını eleştirerek, gösterilen yavaş temponun Cancun’daki zirveyi olumsuz etkileyeceğini savundular. Cancun’dan önce son olarak Ekim ayında Çin’in Tianjin şehrinde yeniden bir hazırlık toplantısı yapılacak. Greenpeace uluslararası iklim politikaları bölüm yöneticisi Martin Kaiser, Bonn’daki görüşmelerin, Cancun’da kapsamlı bir iklim antlaşmasına varılma ihtimalinin sıfır olduğunu gösterdiğini söyledi. Ancak dünya’nın ayak sürümeye dayanma gücü kalmıyor...

Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü bünyesinde faaliyet gösteren Serin İklim Tahılları Bölümü’nde, bölge iklim şartlarına dayanıklı, kurağa ve hastalıklara karşı dirençli buğday çeşitlerinin üretilmesine devam ediliyor. Bölge çiftçisinin üretim ve gelir seviyesini artırmaya yönelik olarak üzerinde çalışılan buğday çeşitlerinde, hem birim alandan daha fazla verim elde edilebilmesi, hem de üreticinin tescilli tohumluk kullanması amaçlanıyor. Konu ile ilgili olarak açıklamalarda bulunan Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Şerafettin Çakal, 1969 yılından bu yana yürütülen çalışmalar sonucunda, bölgenin iklim şartlarına dayanıklı birçok buğday çeşidi elde ettiklerini bildirdi. Çakal, “Amacımız, toprak faktörlerine en hızlı uyum sağlayabilen tohumlukları elde edebilmek ve bölge çiftçisinin hizmetine sunabilmektir.” dedi. Öte yandan küresel ısınmanın olumsuz etkilerinin özellikle tarımsal üretimde kendini şiddetli bir şekilde gösterdiğini anlatan Çakal, bu yüzden üretim alanlarında ciddi verim kayıplarının söz konusu olduğunu belirterek; “Bu durumun aksine Erzurum ili ülke ve uzun yıllar ortalamalarının üzerinde bir yağış almış ve bu durum neticesinde de özellikle buğday verimlerinde önemli artışlar elde edilmiştir.” dedi.

Akdeniz'deki biyoçeşitlilik de tehdit altında…İspanya'daki Bilimsel Araştırmalar Yüksek Konseyi (CSIC), Akdeniz'deki biyoçeşitliliğin büyük tehdit altında olduğunu açıkladı. Dünyanın farklı bölgelerindeki denizlerde 10 yıldır yürütülen araştırmanın sonucu prestijli bilim dergisi PLOS’un özel sayısında yayımlandı. Bilim adamları, iklim değişikliğinin yarattığı sıcaklık artışı, kirlenme ve canlıların gelişmesini sağlayan çevre koşullarındaki bozulma nedeniyle dünyada biyoçeşitliliğin en çok tehdit altında olduğu deniz olarak Akdeniz'i gösterdi. Akdeniz'in ardından tehlike sinyalleri veren bölgeler Meksika Körfezi ve Çin Denizi olarak ifade edildi. İspanya'daki Bilimsel Araştırmalar Yüksek Konseyi’ne bağlı çalışan uzmanlardan Marta Coll, "Büyük olasılıkla Akdeniz'deki bu tehdit, iklim değişikliği ve çevre şartlarının kötüleşmesinden dolayı gelecekte çok daha büyüyecek" dedi.

İngiliz araştırmacılar buğdayın gen haritasını çıkardı. Olumlu sonuç: Ekmek ucuzlar, açlık biter. Olumsuz sonuç: Herkes daha çok yiyip harcar, çevre biter... The Independent gazetesinin manşetten verdiği habere göre, bu gelişme ‘tarımda yeni bir şafak’ ve buğday üretiminde son 10 bin yıldır yapılan en büyük atılım. Buluşla birlikte önümüzdeki beş yıl içinde hastalıklara daha dayanıklı ve daha çok ürün veren buğday türleri üretilebilecek. Bu gelişmeyle ekmek fiyatları ucuzlayacağı gibi, nüfusu giderek artan dünyada gıda güvenliği daha da gelişebilecek. Ancak gazetenin ekonomi editörü Sean O’Gready, buluşu o kadar da heyecanla karşılamıyor ve bunun çevre için kötü haber anlamına geldiğini söylüyor. O’Grady, açlık çeken insanlar için iyi bir haber olarak tanımladığı bu gelişmenin, çevreye etkilerinin olumsuz olacağı görüşünde. “Buluşun tarım üretimini artıracağına, gıdayı ucuzlatacağına şüphe yok. İşin olumsuz yanı şu ki, daha büyük bir dünyayı doyurabiliriz belki ama dünyamız büyümüyor. Daha çok insan, daha çok küresel ısınma demek. Daha ucuz tahıl, daha ucuz hayvan yemi anlamına geliyor. Çin, Hindistan, Endonezya ve Brezilya gibi, büyük nüfuslu, hızlı kalkınan ülkeler daha müreffeh oldukça, halkları da daha çok et yemek isteyecek. Kalkınmakta olan dünyanın zenginleşen halkları da bugün Amerikalıların yaşadığı gibi yaşamak isterse birkaç dünyaya daha ihtiyacımız olur” diyen Sean O’Grady’ye göre, ekonomik büyümenin önündeki engeller teknolojik değil çevresel.

Tarihinin en büyük sel felaketini yaşayan Pakistan için acil ihtiyaç olarak belirlenen 460 milyon doların üçte biri toplanabildi. Milyonlarca insan susuzluk, açlık, hastalıkla yaşıyor. 6 milyon insanın gıda ve temiz suya acil ihtiyacı var, bunların sadece çok küçük bir kesimi karnını doyurabiliyor; susuzluğunu gidermek ve temizlenebilmek için suya ulaşabiliyor. Yüzlerce köy, anayol ve köprü sular altında. 3.5 milyon çocuk, kirli su ve sineklerle yayılan ölümcül hastalıklardan dolayı tehlike altında. Aşırı yağışlar ve sellerin ülkeyi yerle bir etmeye başlamasından beri 2 bin insan öldü. 2 milyon kişi artık evsiz. BM’ye göre daha fazla can kaybı olmaması ve hasarın onarılması için 460 milyon dolar acil yardıma ihtiyaç var. Ancak uluslararası toplumun yardım konusunda ağır davranması nedeniyle, şu ana kadar bu miktarın sadece üçte biri toplandı. Uzmanlara göre bu ‘ağırkanlılığın’ sebebi, ülkenin Taliban’dan kaynaklanan kötü imajı. BM İnsani Yardım Koordinasyon Merkezi ve yardım kuruluşu Médecins Sans Frontières (Sınır Tanımayan Doktorlar), Batı kamuoyundaki Taliban karşıtı tavrın ve ülkenin yolsuzluklarla değer kaybeden imajının büyük rol oynadığı görüşünde. Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi ise tek başına üstesinden gelemeyecekleri çok büyük bir felaketle karşı karşıya olduklarını ve Pakistan’ın yalnız bırakılması halinde milyonlarca kişinin açlıktan ölebileceğini söylüyor.

EYLÜL
Petrole bulanmış 9 Greenpeace gönüllüsü, Karadeniz’deki tehlikeli petrol arama çalışmalarına dikkat çekmek ve 10/10/2010’da gerçekleşecek "İklim Değişikliğine Karşı Küresel Eyleme" çağrı yapmak için Karadeniz sahilindeydi. Geenpeace Gençlik Ekibi gönüllüleri, iklim krizinin en büyük sorumlularından petrolün üretim ve tüketimine dikkat çekmek için Kilyos sahilinde üzerlerine petrol benzeri organik bir sıvı sürerek 10/10/10’da saat 15.00’te Taksim’de düzenlenecek olan iklim yürüyüşüne çağrı yaptılar. Ellerinde “Karadeniz, Meksika Körfezi Olmasın” yazılı dövizler bulunan gençler, petrol aramalarının durdurulması için mesajlar verdi. Greenpeace sözcüsü Emel Türker “Biz, güvenli, petrole olan bağımlılığından kurtulmuş bir Türkiye’ye inanıyoruz. Oysa dev petrol şirketlerinin çevresel güvenlik için fazladan para harcamaktan kaçındıkları ortada. BP felaketi bunun bir örneğiydi. Karadeniz’de de arama yapan şirketlerden ciddi bir güvenlik önlemi beklenmiyor. Petrol bulsunlar da, sonuçları ne olursa olsun anlayışı hakim. Karadeniz’in Meksika Körfezi’nin kaderini paylaşmasını önlemek istiyoruz” dedi. Karadeniz’de devam eden petrol arama çalışmalarının bölgede sorunlara yol açacağından kaygı duyan Greenpeace Gençlik Ekibi, Enerji [D]evrimi’ne katılmak için herkesi greenpeace.org.tr sitesi üzerinden internet eylemine çağırıyor. Greenpeace, bütün dünyada eş zamanlı olarak yapılan eylemler doğrultusunda 10 Ekim 2010 Pazar günü saat 15:00’te Galatasaray Lisesi önünden başlayacak olan etkinliğe destek veriyor.

350 sayısı size ne söylüyor? Gezegenin içinde bulunduğu tehlikenin farkında olanlar için “350” sayısının hayati bir önemi var. Aralık 2007’de NASA’dan Jim Hansen ve ekibi küresel ısınmayla ilgili yaptıkları çalışmada, atmosferdeki karbondioksit oranı için kritik sınırın 350 ppm olduğunu tespit etti. Şu anda gezegen tarihinde ilk kez 392 ppm’deyiz ve tehlike sınırının üzerindeyiz. Artık dünyadaki tüm ülkelerin ve insanların, karbondioksit salımlarını çok acil azaltması gerekiyor. Bu gerçeğin farkında olan kişilerden oluşan 350 hareketi, geçtiğimiz yıl 121 ülkede ve 4 bin 800 kentte yapılan etkinliklerle, dünya üzerindeki eş zamanlı en geniş katılımlı organizasyonu gerçekleştirmiş ve iklim değişikliğinin durdurulması gerektiğine dikkat çekmişti. Bu yıl ise beklenen tarih, 10.10.2010. 12 gün sonra tüm dünyada 171 ülke aynı gün yine 4000 in üzerinde etkinlik düzenleyecek. Bu ülkelerden biri olan Türkiye’de de pek çok grubun katılacağı etkinlikler düzenlenecek. Bu gruplardan biri olan Perşembe Akşamı Bisikletçileri (PAB), ‘10 Kent 350 Bisiklet’ organizasyonu ile 350 hareketine bisikletleriyle destek verecek. Şu ana kadar Ankara, Yalova, Eskişehir, Antalya, Bursa, İzmir, Adana ve Trabzon’da PAB Grupları, kendi kentlerinde yapacakları etkinliklerle harekete katılacaklarını açıkladı. Hareketin ülkemizdeki ayağı ile ilgili internet üzerinden detaylı bilgi alınabilecek web adresi ise, www.350hemensimdi.org

TBMM Çevre Komisyonu Başkanvekili Mustafa Öztürk, bu yaz dünyada aşırı sıcaklık rekorları kırıldığını anımsattı. Dünyada son 130 yıldır hava sıcaklığının ölçüldüğünü belirten Öztürk, ''Bu yıl, 130 yılın en sıcak yazıyla birlikte çölden gelen aşırı ve kavurucu sıcak hava dalgası, deniz, göl ve akarsu gibi yüzeysel suların daha fazla buharlaşmasına neden oldu. Aşırı sıcaklardan dolayı bazı göller, akarsular ve dereler kurudu'' dedi. Öztürk, ''Küresel ısınmadan en fazla etkilenecek olan ülkelerden biri de Türkiye'dir. Bu yüzden suyu doğru yönetmek zorundayız. Aksi durumda ülkemizin Akdeniz ve Güneydoğudan başlayarak çöl iklimi etkisi altına daha fazla girmesi kuvvetle muhtemeldir. Buna 'dur' diyecek önlemleri derhal almalıyız. Bu yaz Türkiye'de çöl ikliminin ilk ciddi izlerini ve işaretlerini gördük.” dedi.

Ve bir hatırlatma ile bitirelim; Yarın, tüm bisikletliler ve diğer tüm motorsuz araçlar için Critical Mass günü. Critical Mass bir protesto değil, sadece insanların hep birlikte bisiklete bindiği bir kutlama ve bilindiği gibi bütün motorsuz araçlara açık. Critical Mass, ülkemizde şu an sadece İstanbul ve İzmirde uygulanıyor. Siz de şehrinizde Critical Mass etkinliği başlatmak istiyorsanız http://www.critical-mass.info/ adresini ziyaret edebilirsiniz. İzmirliler, “Dünyanın 300 şehriyle birlikte her ayın son cumartesi saat 17:00'da Konak Meydanından başlayarak tüm motorsuz araç kullananlarla birlikte pedal çeviriyoruz.” diyorlar. İstanbul ise yine aynı şekilde, tüm motorsuz araçları 25 Eylül Cumartesi saat 17:00 da Göztepe Parkında bekliyor olacak.

Bilim insanları ve iklim uzmanları, artık atmosferdeki karbondioksit miktarının güvenli üst sınırının milyonda 350 parçacık olması gerektiğini söylüyor. Ancak, atmosferdeki mevcut karbondioksit miktarı milyonda 392 parçacık ve her yıl yaklaşık 2 parçaçık artıyor. Bu oran güvenli sınırın çok üzerinde. Bilim insanları, 392 ppm’in gezegen tarihinin en yüksek değeri olduğunu, şu an uçurumun kenarında olduğumuzu söylüyorlar. Atmosferdeki karbondioksit miktarı hızlı bir şekilde milyonda 350 parçacığa inmezse bu yıl içinde iklim değişikliğinden kaynaklanan felaketlerin, önümüzdeki yıllarda daha da artacağına dikkat çekiyorlar. ?

Dünyanın en büyük eylemlerinden biri olan 350 hareketinin lideri Bill McKibben bu sene 10 Ekim 2010 tarihinde yapacaklarını şöyle anlatıyor:?“Ajandanıza not etmeniz gereken ilk tarih: 10 Ekim. O gün dünyanın her köşesinde güneş panelleri döşenmesini, rüzgâr gülleri kurulmasını, ağaç dikilmesini, bisiklet yolları yapılmasını umuyoruz. 10/10/10 temiz enerji kullanılan bir geleceğin, 350 ppm’e ulaşılmış bir dünyanın fotoğrafını çekecek. O gün, insanlara bunun için mücadele etmenin değerini ifade edecek. Her ülke iklim krizinden eşit şekilde etkilenmeyecek tabi ki ama eğer büyük kirleticilerin ve büyük ekonomilerin değişmesini sağlayamazsak hiç bir zaman kazanamayız.”

Yeni bir araştırma, çağın vampiri tahtakurusunun, dünyanın dört bir yanına giderek yeniden yayıldığını ortaya koyuyor. Kentucky Üniversitesi ve Amerikan Ulusal Böcek İdaresi Derneği'nin birlikte önayak olduğu araştırma, tahtakurusu nüfusundaki patlamanın sadece ABD'de değil, küresel anlamda bir salgına dönüştüğünü gösteriyor. Yakın zaman içinde İngiltere'de de bu gözlemi doğrular nitelikte veriler yayımlandı. ABD'de tahta kurusu sorunu en çok New York'ta kendini gösteriyor. Hiç uyumayan New York'ta hiç uyutmayan tahta kurularının istilasına uğrayan bazı iş yerleri, sinemalar ve dükkanlar kapatılmak zorunda kaldı. ABD'nin Çevre Koruma Dairesi, ''Acı verecek derecede kaşındıran, alerji dahil bir dizi sağlık sorununa yol açabilen tahta kurularının kaygı verici boyutta arttığı'' uyarısını yayınladı. İngiliz böcekbilimci Clive Boase'e göre, iklim değişikliğinin ve ulusararası seyahat trafiğindeki artışın da tahta kurularının yeniden hortlamasında rol oynadığını düşünüyor.

Konya'nın Karapınar ilçesinde bulunan ve büyüleyici görüntüsüyle ''Dünyanın Nazar Boncuğu'' olarak adlandırılan Meke Gölü'nün kurumuş son hali, Tuz Gölü'nü aratmıyor. 3 hafta önce ziyareti sırasındaki durumu Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay'a, ''Keşke bu gölü bu haliyle hiç görmeseydim'' dedirten Meke Gölü, her geçen gün biraz daha kötüye gidiyor. Gölün durumuna herkes gibi kendilerin de üzüldüğünü belirten Karapınar Belediye Başkanı Mehmet Mugayıtoğlu, ''Çevre sorunu sadece Karapınar'ın değil, ülkemizin ve dünyanın sorunu. Bir zamanlar adından güzelliğiyle söz ettiren Meke Krater Gölü'nün geldiği noktada insanoğlunun etkisi var. Yeraltı suyunun hoyratça kullanılması, kuraklığın etkili olması ve iklimlerin değişmesi gölde kaçınılmaz sonu hazırladı. Kuşların cıvıl cıvıl öttüğü, ailelerin piknik yaptığı ve çocuklarımızın yüzme öğrendiği gölün durumu hepimizi üzüyor'' dedi. Peki bakan ve belediye başkanı üzülmek dışında bu konuda ne yapmayı düşünüyor?

Yenilenebilir enerji teknolojisi hızla revaçta olmaya başladı... Bu hiç de şaşırtıcı değil. Yenilenebilir enerjiyle güçlenmiş daha verimli bir ekonomiye doğru hızlı geçiş, küresel ısınmayı durdururken doğayı koruyan yeşil işler de yaratabilir. Fakat bu geçişi ne kadar hızlı yapabiliriz? Bu soru Greenpeace ve dünyanın en büyük yenilenebilir enerji derneği olan Avrupa Yenilenebilir Enerji Konseyi'nin sorduğu önemli bir soru. Sorunun yanıtı ise geçtiğimiz Haziran ayında çıkan ve 5 yıl süren bir çalışmanın sonucu olan Energy [R]evolution yani Enerji [D]evrimi raporunda. Aynı çalışmanın ulusal ayağı olan ve Greenpeace Kanada'nın çıkardığı Enerji [D]evrimi’nin ikinci baskısıysa tam da Kanada ulusal enerji stratejisi tartışmaları sırasında yayınladı. Rapora göre birincil enerji talebinin yarıya inmesi, bu enerjinin dörtte üçünün 2010 yılı itibarıyla yenilenebilir kaynaklardan elde edilmesi ve sera gazları emisyonunun yüzde 95'inin azaltılması gerekiyor. Yapılması gerekenler ve mümkün olanlar ise hükümetin politikası ile açık şekilde çelişiyor. Avrupa Yenilenebilir Enerji Konseyi Genel Sekreteri Christine Lins, Kanada'nın çok geniş yenilenebilir enerji potansiyeline sahip olduğunu ve bu potansiyelin pahalı ve sürdürülemez fosil yakıtlar ve nükleer yerine kolayca konabileceğini belirtti. Yenilenebilir endüstrinin Enerji [D]evrimi’ni gerçekleştirebilecek, gereksinim duyulan kapasiteye sahip olduğunu, teknik hiçbir engel olmadığını, küresel enerji sektörünü yeniden oluşturmanın önündeki tek engelin ise politik olduğunu belirtti. Aynı politik engeller Türkiye’nin de hala başında...

Beyaz Saray’ın bilim danışmanı John Holdren, halktan bundan böyle "küresel ısınma" yerine "küresel iklim bozulması" tabirini kullanmasını isteyerek, bu ifadenin, durumun tehlikesini daha iyi ortaya koyduğunu söyledi. Holdren, Oslo’da yaptığı bir konuşmada, ısınma tabirinin "tehlikeli bir tanımlama" olduğunu belirterek, bunun yerkürenin karşılaştığı duruma doğru açıklama getirmediğini kaydetti. Bir de Beyaz Saray bilim danışmanı Beyaz Saray’ın çatısına neden Güneş Paneli konulmadığına dair, tutarlı bir bilimsel açıklama yapsa ne güzel olur... Beyaz Saray gerekli önlemleri almazsa bu küresel iklim bozulması da değil hızla iklim felaketi olacak!

Ağrı Dağı'nın deniz seviyesinden 4 bin 500 metre yükseklikte bulunan şapka buzullarının, küresel ısınma nedeniyle eridiği söyleniyor. Bu erime nedeniyle zirveye yakın yerlerde buzul dereler oluşmuş. 30 Ağustos’ta Zafer Tırmanışı için Ağrı Dağı’na 90’ıncı kez zirve tırmanışı gerçekleştiren Türkiye Dağcılık Federasyonu (TDF) Başkanı Alaattin Karaca, şapka buzullar üzerinde derelerin çağladığını söyledi. Buzulların yerini artık kara parçalarının almaya başladığına dikkati çeken Karaca “Ağrı Dağı'nın... şapka buzulları sıcakların etkisiyle hızlı ve ciddi biçimde eriyor. Rotamız üzerinde çok sayıda çağlayan ve dere gördük” dedi. Başkan Karaca “Buzullardaki erime böyle devam ederse, yılın 12 ayı yaklaşık 700 metrelik bölümü buzlarla kaplı olan Ağrı Dağı bu özelliğini kaybedecek” dedi.

Küresel ısınma gıdayı etkili bir koz haline getirdi. Tarımsal üretimi güçlü olan ülkelerin küçük bir hareketi bütün ülkeleri etkiliyor. Bazı ülkelerde gıda isyanları başladı bile. Rusya ‘elinde bulunmayan’ buğday ile tüm dünya emtia piyasasını son üç aydır yönetirken, en büyük tüketici Çin alım yapmama tehditleri savuruyor, Mozambik’te binlerce insan zamlara karşı ayaklanıyor. Günden güne artan gıda sıkıntıları zincirinin son halkası yine Moskova’dan gelen haber ile tetiklendi. Rusya Başbakanı Vladimir Putin, Rusya’nın tahıl ürünleri ihracatına yönelik getirdiği yasağı, gelecek yıl hasadın yapılacağı döneme kadar uzattı. Bunun üzerine de Dünya Gıda Örgütü (FAO) de harekete geçti ve buğday, pirinç gibi temel gıdaları üreten ülkelere acil toplantı çağrısı yaptı... küresel ısınma ile mücadele birinci öncelikli konumuz olması gerekirken, günlük kısa vadeli siyasal gelişmelerin içinde bizi boğuyorlar... dikkat!

Greenpeace, Mısır'ın ikinci büyük kenti İskenderiye'nin batısında bulunan El Dabaa'da nükleer santral kurma kararını kınadığını açıkladı… Ortadoğu ülkelerinin kirli, pahalı ve tehlikeli enerji sistemine geçmesi tüm bölge için büyük bir tehdit oluşturacak. Nükleer enerji, yenilenebilir enerjilerin gelişmesi ve iklimin korunmasının önünde de bir engel teşkil ediyor. İklim değişikliği ile mücadele edebilmek için, hükümetlerin yenilenebilir enerji kaynaklarını teşvik etmesi gerekiyor. Greenpeace her tür nükleer enerji neslinin, başka bir Çernobil yaratabilecek ölümcül bir karar olduğunu savunuyor. Bilindiği gibi Çernobil felaketi milyonlarca insanı etkiledi ve hala gözle görülür şekilde etkileri devam ediyor. Mısır halkı daha iyi bir enerji çözümünü hak ediyor. Mısır gibi güneş potansiyeli açısından zengin ülkeler, sürdürülebilir ve temiz enerji sistemleri inşa edebilir üstelik hem daha karlı hem de bağımsızlık sağlıyor. Greenpeace tüm dünyada Enerji [D]evrimi raporu ile, nükleer teknolojiye gereksinim duymadan ve karbon salımlarının düşürülebildiği küresel bir sürdürülebilir bir enerji modeli öneriyor.

Avrupa Birliği’nde 100 watt’lık akkor ampullerin ardından 75 watt’lık ampullere de yasak geldi. Amaç, enerji tasarrufu ve küresel ısınma ile mücadele. Avrupa Birliği’ne üye ülkelerde 75 watt’lık akkor ampullerin üretimi ve ithal edilmesi yasaklandı. Geçtiğimiz yıl 100 watt’lık akkor ampullere yasak getiren AB, 1 Eylül itibariyle bunun kapsamını genişleterek, 75 watt’lık akkor ampulleri de yasakladı. Brüksel’in hedefi, 2012 yılına kadar piyasadaki klasik ampullerin yerini enerji tasarrufu sağlayan modern ampullerin alması. Uzun ömürlü LED ve halojen lambalar, bu ampullere örnek. AB’nin yeni düzenlemesi, küresel ısınmayla mücadeleyi ve enerji tasarrufunu amaçlıyor. AB Komisyonu’nun Enerjiden Sorumlu Üyesi Günther Oettinger, yeni düzenleme sayesinde yılda 40 milyar kilowatt saat tasarruf edileceğini kaydetti. Bu sayede karbondioksit emisyonunun da yılda 15 milyon ton düşürülmesi hedefleniyor. Her bir hanenin enerji tasarrufu sağlayan ampuller kullanması, evlerinin büyüklüğüne ve kullanılan ampul sayısına göre elektrik faturalarına da olumlu yansıyor. Bu sayede, her bir konutta yılda yaklaşık 25 ile 50 euro arasında tasarruf sağlanabiliyor. Ya Türkiye’de bu konuda ne yapıyor?

Uluslararası Hububat Konseyi'nin (IGC) raporuna göre, temmuz ve ağustos aylarında etkili olan aşırı sıcaklar nedeniyle dünya buğday üretim tahmini 2 ay öncesinin 20 milyon ton altına indi. Biz gündemimizi sadece referandum gibi konularla doldururken, iklim değişikliği ile gıda güvenliğimiz tehlikeye giriyor. Gündemde niye enerji politikalarımızı nasıl fosil yakıtlardan bağımsız yapabileceğimiz ve bütün Dünya’da enerjinin temizlenmesi ile ilgili hukuki sürec bir numaralı gündem maddesi değil. Bütün dinleyicileri bu konuda düşünmeye çağırıyorum.

La Via Campesina Dünya’ya harekete geçmek için davet çağrısında bulunuyor. Tüm Dünya’daki toplumsal hareketler, 29 Kasım-10 Aralık 2010 tarihleri arasında Cancun’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) 16. Taraflar Konferansı (COP16) için bir araya geliyor. İklim değişikliğinin yol açtığı sel, su kirliliği, erozyon ve diğer çevre felaketlerinin özellikle kadınları ve bu nedenle iflas etmiş çiftçileri etkilediği ve kırsaldan kente yoğun bir göç olduğuna dikkat çekiyor. La Via Campesina toprak ve orman haklarının savunulması, ve iklim değişikliğinin önlenmesi konusundaki taleplerini Cancun’da kuracakları kampta duyuracak.

Dikkat, University of Reading'den Matthias Zahn'ın yaptığı araştırma küresel ısınmanın Kuzey Kutbu'ndaki kasırgaların sıklığını 2100 yılı itibarıyla yarıya indirebileceğini söylüyor. Bu çalışmanın sonuçları şu anda Kuzey Kutbunda sondaj yapmayı riskli bulan petrol ve gaz şirketlerini cesaretlendirmiş gibi görünüyor. Greenpeace Birleşik Krallık’ta biliminsanı olarak görev yapan Doug Parr, petrol şirketlerinin şiddetli hava koşulları ve buz dağlarının petrol platformlara zarar vermesinden korktuklarını ancak yine de Zahn'ın çalışmasının bölgenin sömürülmek için güvenli olduğu yönünde bir anlayış yarattığı konusunda uyardı. İklim değişip Dünya fakirleşip yok olmanın eşiğine geldiğinde Kuzey Kutbu’nda fırtınalar azaldı diye petrol aramaya devam mı edeceğiz. Bir yerlerde birilerinin aklının şirazesi kaçmış durumda. Bu aptallık çağından kurtulma vakti geldi... harekete geç!

İklim değişikliği konusunda devletler düzeyinde dünyayı yoğun iki ay bekliyor. Obama yönetimi Salı günü, sera gazı salımının yüzde 80’inden sorumlu 17 ülkenin temsilcilerinin 20-21 Eylül tarihlerinde New York’ta bir araya geleceğini söyledi. Toplantıda iklim değişikliğine sebep olan zararlı salımların azaltılması yönünde süregelen küresel tartışmalar yer alacak. ABD, İklim Değişikliği Özel Temsilcisi Todd Stern bu toplantının gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerin iklim değişikliği ve temiz enerji tartışmalarında yol alabileceği samimi bir toplantı imkanı sunacağını söyledi. Aynı zamanda, İsviçre ve Meksika hükümetlerinin daveti ile 45 ülkenin çevre bakanı da Eylül ayında Cenevre’de buluşacak. Bunun yanında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Anlaşmasını imzalamış olan 194 ülkeden müzakereciler ise Ekim ayında hazırlık oturumlarının sonuncusu için Çin’in Tianjin kentinde buluşacaklar. Bu ay içinde New York’ta yapılacak oturumumda ise Avustralya, Brezilya, İngiltere, Kanada, Çin, Avrupa Birliği, Fransa, Almanya, Hinidistan, Endonezya, İtalya, Japonya, Meksika, Rusya, Güney Afrika, Güney Kore ve ABD’den temsilciler olacak. Cancun’a doğru bu toplantılarda güçlü ve sonuç getiren kararların alınması gerekiyor.

Türk ve Yunan iklim savunucularının ortak etkinliği olan "İklim Treni ile Sınırları Aşıyoruz" yolcuları, Türkiye’de vatandaşlara iklim temalı mesajlarını iletecek. Selanik’ten 17 Eylülde yola çıkacak olan Yunan iklim savunucuları, 18 Eylül’de İstanbul Sirkeci Garı’na gelerek Türk iklim savunucularıyla buluşacak. İklim değişikliği konusunda insanları bilinçlendirmeyi ve farkındalık yaratmayı amaçlayan savunucular, Sirkeci ve Haydarpaşa garlarında vatandaşlarla bir araya gelerek iklim değişiminin etkilerini anlatacak. Projeyi destekleyen British Council Bilim Projeleri Koordinatörü Esra Saruhan, iklim savunucularının 18 Eylülde Sirkeci Garında 13.00-15.00, Haydarpaşa Garı’nda ise 12.30-14.30 saatleri arasında, iklim değişikliği bilgilendirme noktalarında vatandaşlarla buluşacağını belirtti.

Biliminsanları Alaska’da binlerce denizayısının yüzer buz kütlelerinden kıyılara göç etme nedenini araştırıyor. Denizayılarının hareketini uydu radyo dalgalarıyla izleyen US Geological Survey, 10.000 ila 20,000 kadar çoğu anne ve yavrulardan oluşan hayvanın Alaska kıyısının Chukchi Denizi tarafında çok yoğun bir kalabalık oluşturduğunu ve bunun bu türün şu ana kadar gözlenen en büyük göçü olduğunu belirtti. Denizayıları iklim değişikliğinden etkilenen tek tür değil; Kuzey Kutbu dünyanın geri kalanının ortalamasına göre iki kat daha fazla ısınmış durumda ve Kutuptaki denizler, karbondioksit yoğunluğu nedeniyle hızla asidik hale geliyor. Karbondioksitin havada artınca, suda çözünüyor ortaya çıkan karbonik asit denizayılarının ana gıdalarından olan denizkabuklularının kalsiyumlu kabuklarını eritiyor ve sayılarını azaltıyor. Nasıl yumurta kabuğunun içine limon sıkarsak erir, onun gibi. Bir çok balina ve fok türünün yanında, karada yaşayan ren geyiği ve tilki gibi hayvanlar da yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Sera gazı salımlarını büyük oranda düşürmediğimiz takdirde deniz ve karada yaşayan tüm canlıların soylarının hızla tükenme yolunda olduğunu hatırlamamız ve bu yolda harekete geçmemiz zorunlu.

Dünya yüzölçümünün üçte biri et üretimi nedeniyle çölleşirken, dünya okyanuslarının yarısından fazlası aşırı avlanma nedeniyle ekolojik çöküş noktasına yaklaşıyor. Et tüketimi, küresel ısınma, çölleşme, yağmur ormanlarının kaybı ve asit yağmurları gibi dünyanın şu an karşı karşıya olduğu büyük çevresel felaketlerin hepsiyle yakından ilgili. Yağmur ormanları büyükbaş hayvanların otlatmasına ayrılmak üzere hızla yok edilmekte. Her bir büyükbaş hayvan günde en az 60 litre metan gazı üretiyor. Öte yandan azot, karbondioksitten 270 kat daha fazla küresel ısınmaya neden olan etkili bir gaz ve büyükbaş hayvan gübresiyle topraklara yayılıyor. Birçok ülkede artık su sıkıntısı çekiliyor. 1 kilogram tahıl üretmek için 200 litre su gerekliyken, 1 kilogram et üretmek için ise, 20.000 litre suya ihtiyaç var. Ete olan talep arttıkça, yeraltı suları büyük ölçüde daha da fazla et üretmek amacıyla tüketiliyor. Bir etobur, 20 vejetaryen insanın beslenmek için kullandığı alan kadar tarla ve mera kullanıyor.

İngiltere’de Londra’daki dünyanın en işlek havaalanlarından Heathrow’un genişletilmesi yine gündemde. İşçi Partisi başkanlığının güçlü adayı David Miliband, Heathrow’a üçüncü pist fikrini tekrar gündeme getirdi. Kendisine yakın kaynaklara göre, Miliband pistin Londra ekonomisini ve iş dünyasını olumlu etkileyeceğine inanıyor ve iklim değişikliklerinin sonuçları dikkate alınarak yapılması gerektiğini düşünüyor. Rakibi ise piste karşı çıkıyor. İş çevreleri ve ticaret odaları, iş olanaklarını ve genel ticaret hacmini arttıracağını iddia ederek güney doğunun hava kapasitesinin arttırılması için uzun süredir lobi yapıyor. Bununla birlikte Greenpeace ulaştırma kampanya sorumlusu, Vicky Wyatt şöyle diyor: “Üçüncü pist konusu, tıpkı Irak savaşı gibi, İşçi Partisi’nin 13 yıllık iktidarının tutarlı olmayan savlarına ve insanların güvenini nasıl kaybettiklerine iyi bir somut örnektir ve başarısız politikalarının sembollerinden biridir”. Hava taşımacılığının iklim değişikliklerine doğrudan etkisi olduğuna dikkat çeken Greenpeace, bu konunun yine gündemde olduğu 2007 yılında da havaalanının genişletilmesine karşı çıkmış ve başarılı olmuştu.

Dünya Bankası, gelişmekte olan ülkelerdeki alternatif enerji programlarına yönelik çabalara liderlik etmek üzere Kaliforniyalı bir profesörü atadı. Bankanın açıklamasına göre Kaliforniya Berkeley Üniversitesi'nde enerji profesörü olan Daniel Kamen, yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği baş teknik uzmanı olarak görev yapacak. Söz konusu pozisyon gelişmekte olan ülkelerde oluşan daha önce görülmemiş düzeydeki enerji ihtiyacını karşılarken kalkınma ve iklim değişikliği konularının bağlantılı olarak ele alınması için oluşturuldu. İşin sorumlulukları arasında dünyadaki temiz, güvenilir ve ekonomik enerji olanağından yoksun 1,5 milyar insanın enerji ihtiyacını karşılama bulunuyor. Dünya Bankası sürdürülebilir kalkınma başkan yardımcısı Inger Andersen "Şu anda daha önce hiç olmadığı şekilde, müşterilerimiz ve ülkeler kalkınma ve yoksulluğu azaltma politikaları ile birlikte gezegenin gelecekteki ihtiyaçlarını birlikte karşılayacak çözümler arıyorlar" dedi. Dünya Bankası, ormanların yok edilmesini ve sera gazı emisyonunun kesilmesine yönelik projelerin finansmanını sağlama amaçlı girişimleri desteklemek için iklim ve alternatif enerji ekibini güçlendiriyor. Umuyorum en son Afrika’ya verilen milyonlarca dolar kömürlü termik santral kredileri gibi geleceğimizi karartan kararlar bundan sonra alınmaz verilen kararlar ise geri alınır.

British Council Bilim Projeleri Bölümü’nün Türk ve Yunan iklim savunucularıyla ortak etkinliği olan "İklim Treni ile Sınırları Aşıyoruz"un yolcuları, Türkiye’de vatandaşlara iklim temalı mesajlarını iletecek. Selanik’ten 17 Eylülde yola çıkacak olan Yunan iklim savunucuları, 18 Eylülde İstanbul Sirkeci Garı’na gelerek Türk iklim savunucularıyla buluşacak. İklim değişikliği konusunda insanları bilinçlendirmeyi ve farkındalık yaratmayı amaçlayan gruptakiler, Sirkeci ve Haydarpaşa garlarında vatandaşlarla bir araya gelerek iklim değişiminin etkilerini anlatacak. Bilim Projeleri Koordinatörü Esra Saruhan, yaptığı açıklamada, British Council’in, küresel iklim değişikliği programının Avrupa ayağı olan "İklim Savunucuları" adlı projeyi 2008 yılında 15 Avrupa ülkesinin katılımıyla başlattığını söyledi. Grup, Türkiye’ye seyahatleri sırasında yol boyunca tren içinde ve Selanik, Alexandroupoli-Dedeaağaç garlarında da vatandaşları bilgilendirecek.

Greenpeace Uluslararası Genel Direktörü Kumi Naidoo, Türkiye’nin yakın bir gelecekte yükselen gıda fiyatlarından büyük ölçüde etkileneceği uyarısında bulundu. Naidoo, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’dan acilen harekete geçmesini ve iklim krizine karşı nasıl bir önlem alacağını açıklamasını istedi. Başbakan Erdoğan’a mektup yazarak uyarılarda bulunan Greenpeace Genel Direktörü Naidoo; su ve besin kaynaklarının azalması, yükselen gıda fiyatları, dengesiz hava koşulları, giderek artacak küresel istikrarsızlık, seller, kuraklık ve benzeri nedenlerle yaşanacak uluslararası göçlerin tüm dünyayı olduğu gibi Türkiye’yi de etkileyeceğini vurguladı. Naidoo, dünyanın tahıl ihracatının dörtte birinin şu anda aşırı kuraklıkla boğuşan ve buğday üretimini ciddi oranda azaltan ülkelerden sağlandığını anımsatarak toptan fiyatının hazirandan beri neredeyse ikiye katlandığının altını çizdi. Rusya’nın buğday ihracatını yasaklama kararının fiyatların daha da artacağını gösterdiğini belirten Naidoo: “Ukrayna ve Rusya’daki kuraklık, gelecekteki tahıl stoklarını da tehlikeye atacağa benziyor. Dünya’nın başka bir bölgesinde, Pakistan’da yaklaşık 1 milyon hektarlık ürün su altında. Önce bölge insanları, ileride tüm dünya bu olaydan etkilenecek.” Naidoo, Türkiye yurttaşlarının, şu an dünyanın diğer köşelerinde yaşanan felaketlerden ve yaşadıkları yan etkilerden korumak için bir an önce harekete geçmenin gerekliliği konusunda bilgilendirilmeleri gerektiğini belirtti. Başbakan’a hitaben “Eğer siz -onların seçilmiş lideri- sorumluluktan kaçınıp acilen harekete geçmezseniz, çok yakın bir gelecekte kendilerini bekleyen yıkım konusunda da uyarılmaları gerekir” dedi.

Deutsche Welle Türkçe'nin haberine göre, Avrupa’da iklimin ve çevrenin korunması gündeme geldiğinde, sık sık “e-mobilite”den, yani elektrikli ulaşım teknolojisinden söz ediliyor. Bugün büyük miktarda benzin yiyen karbon salan araçların yerini alacak olan elektrikli ulaşım araçlarının geleceğin teknolojisi olduğu belirtiliyor. Çin’de elektrikli bisikletlerin yoğun bir biçimde yaygınlaşmasının nedeni ise devletin havayı büyük ölçüde kirlettikleri gerekçesiyle 90 büyük Çin kentinde hafif ve ağır motorsikletleri yasaklama ya da sınırlandırma kararı alması. Bunun sonucunda üretici firmalar ve tüketiciler de yoğun olarak elektrikli bisiklete yönelmiş. Bunlara bir sınırlama olmadığı gibi, bisiklet şeridini kullanmalarına da izin var ve ehliyet de gerekmiyor. Çin trafiğinde şu an 140 milyon elektrikli bisiklet bulunuyor. Elektrikli bisikletler Türkiye’de de satılıyor, ancak şu anda ne kadar kullanıldığı ile ilgili istatistik ve kullanımı ve üretimi konusunda herhangi bir teşvik bulunmuyor.

ABD’nin saygın üniversitelerinden biri olan UCLA’de Dünya Coğrafyası Profesörü olan Laurence Smith’e göre küresel ısınma güç dengelerini değiştirecek, ‘yeni kuzey’ ülkeleri 2050'de süper güç olacak. Küresel ısınmayla birlikte gelecekte sel, su kıtlığı, sıcak hava dalgaları ve şiddetin hakim olduğu felaket boyutunda değişimler olacak. Oluşacak ‘Yeni kuzey’de yer alan Kanada ve İskandinav ülkeleri ise bu değişimlerden hemen hemen hiç etkilenmeyecek çünkü çözülecek olan geniş buzul kütleleri altındaki verimli topraklar ve madenler kullanılabilir hale gelecek. Profesör Smith’e göre Toronto, Montreal, Vancouver, Moskova, Oslo ve Stockholm geleceğin mega şehirleri olacak, Çin ise ABD’nin yerini alacak. Buzulların erimesiyle Kanada dünyanın en büyük 2’inci petrol üreticisi haline gelirken, Kuzey Amerika, Grönland ve Rusya gibi seyrek nüfuslu bölgeler ise 2050 yılında adeta göç mıknatısı olacak. Yaşanacak erimeler nedeniyle ticaret gemilerinin, Atlantik’ten Uzakdoğu’ya direkt geçişini sağlayacak rotaların açılacağını iddia eden Smith, vahşi hayatın 65 milyon yıl önce dinozorların yok olmasından sonraki en büyük soykırımla karşı karşıya kalacağını savundu. Bu fakir ve insanların acı çektiği dünya’da yaşamak ister misiniz? Çocuklarınıza bırakmak istediğiniz dünya bu mu?

WWF ve Küresel Ayak İzi Ağı (Global Footprint Network) işbirliğiyle 1998 yılından bu yana yayınlanan ‘Yaşayan Gezegen Raporu’nda, doğanın sunduğu ve gezegenin her yıl yenilediği varlığı hesaplanıyor. Nüfus, tüketim oranı, küresel gayrisafi milli hasıla ve kaynak ihtiyacı gibi verilerin değerlendirildiği hesaplamalara göre, Ekolojik Ayak İzi ile Biyolojik Kapasite arasındaki fark her yıl daha fazla açılıyor. 2010 yılı için 21 Ağustos tarihi itibariyle, ekonomik faaliyetlerimizi ve yaşamımızı sürdürmek için doğanın sağladığı kaynakları bitirmiş bulunuyoruz. Bu yılın geri kalan kısmında yaşamımızı, gelecek yıldan ödünç alarak sürdüreceğiz, esasında bu bir yerlerde ekolojik yıkım demek, hastalığın ölüme doğru ilerlemesi demek. İnsanlık tarihinin büyük kısmında yaşam, doğanın kendini yenileyebileceği düzeyden daha az zarar vererek sürerken, son 30 yılda gezegenin kırılma noktalarına doğru hızla ilerliyoruz. 2010 yılında dünya nüfusunun, doğal kaynakların %150’sini kullanacağı öngörülüyor. Bu yüzden bugün başımızda küresel ısınma ve biyolojik soykırım var. Gezegen işgal altında, insanın işgali, yağma sürüyor ama gidecek başka gezegen yok.

EKİM
Yarın İstanbul'da yaşayanlar ya da İstanbul'a yakın olan herkesi saat 17:00'da Göztepe Parkı Kuzey (Bağdat Caddesi), İzmir'de yaşayan ya da yakın olanları yine saat 17:00'da İzmir - Konak Meydanına bekliyoruz. Çünkü yarın, motorlu araçların protesto edildiği, trafikte bisikletlilerin de bulunduğu, trafikte saygının ön planda olduğu bir gün olacak. Çünkü yarın, Critical Mass günü...

4-5 Aralık 2010 tarihlerinde Meksika Cancun'da gerçekleştirilecek Dünya İklim Zirvesi öncesinde Türkiye'nin durumunu değerlendirmek ve yapılacakları bir kez daha gözden geçirmek üzere İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu Toplantısı, Çevre ve Orman Bakanlığı Müsteşarı Lütfi Akça başkanlığında yapıldı. Akça, geçen hafta Yunanistan'da yapılan Akdeniz İklim Değişikliği Girişimi toplantısını da değerlendirdi. İmzalanan deklarasyonla, Akdeniz Bölgesi'nde düşük karbonlu, verimli kaynak kullanımını sağlayan, iklim değişikliğine dayanıklı ekonomiler oluşturulmasının hedeflendiğini belirtti. Dünya İklim Zirvesi'nde beklentilerin, bu yıl yapılan toplantıların ışığında çok yüksek olmadığını belirten Akça, ''Bütün ümitler Cancun zirvesine taşınmıştı ancak burada kapsamlı bir anlaşmaya varılma ihtimali çok düşük olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte dengeli bir karar paketinin oluşturulması ve 2011 yılı içinde yapılacak toplantılarla netleştirilecek bir kararın ana ilkelerinin, temel kavramlarının ortaya konması beklentiler arasında. Bu doğrultuda da diğer ülkeler burada alınacak kararlara ilişkin çalışmalarını hızlandırdı. 4-9 Ekim 2010'da Çin Tianjin'de bir iklim değişikliği toplantısı yapıldı. Burada pek çok ülke, iklim değişikliği müzakereleriyle ilgili hazırlıklarını, taslak kararlarını sekretaryaya gönderdi. Bu arada bu toplantıda ülkemiz açısından çok önemli bir gelişme yaşandı ve ülkemizin özel şartlarına bağlı olarak hazırlanmış taslak karar metninin Cancun'da sunulmasına karar verildi.'' Dedi.

Bugün size Yunanistan’in başkenti Atina’dan sesleniyorum. Akdeniz İklim Değişikliği Girişimi Konferansında Greenpeace adına bir konuşma yapmak üzere geldim. Konferans olumlu bir gelişme, iklim değişikliğine karşı yürütülen küresel mücadeleye katkısı olacağını umud ediiyoruz. Akdeniz bölgesinde yeşil kalkınma işbirliğinin geliştirilmesi bölgede barışın inşa edilmesinde de önemli bir role sahip. İklimle mücadele barış ve bölge güvenliği için kaçınılmaz bir gereklilik. Barış ve güvenlik ise ancak ortak çabalarla tesis edilebilir. Bugüne dek farklı medeniyetlerin beşiği olan Akdeniz, aynı zamanda zengin bir biyoçeşitliliğe de ev sahipliği yapıyor. İnsanlığın geleceği ve çocuklarımız için Akdeniz’in korunması büyük önem taşıyor. Bu nedenle Greenpeace, Akdeniz havzasında yer alan hükümetlerden “iyi niyetli görünmenin” ötesine geçerek bir an önce somut adımlar atmalarını talep ediyor. Ancak ne yazık ki, özellikle Türkiye ve Yunanistan’da, liderlerin politik söylemi ve hükümetlerin planları arasında büyük çelişkiler bulunuyor. Şu anda Türkiye’de, çoğu ithal kömürle çalışan 50’nin üzerinde kömürlü termik santral projesi var. Dahası, Türkiye’nin bugünkü enerji stratejisinde öncelik linyit ve Karadeniz’deki petrol aramalarına veriliyor. Bu sorumsuz politikalar nedeniyle Türkiye, tüm dünyada karbon salımları en hızlı artan ülkelerden biri arasında yer alıyor. Bu yıl Rusya ile yapılan, dört nükleer reaktör inşa edilmesine yönelik anlaşma da yenilenebilir enerji sektörünün gelişmesi konusundaki tüm umutları boşa çıkardı. Türkiye’nin oldukça zayıf durumda olan yenilenebilir enerji düzenlemesi, teknoloji ve kaynak farkı gözetilmeden yalnızca 5,5 Avro sent’lik bir alım garantisi sunuyor. Henüz yenilenebilir enerjilerin toplam enerji talebi içindeki payına dair herhangi bir hedef yok. Aksine rüzgâr enerjisi kapasitesi 8 GW olarak sınırlandırılmış durumda ve hâlihazırda kurulu olan rüzgâr türbinlerinin kapasitesi 1 GW’ın çok az üzerinde. Fotovoltaik (PV) ve ısıl güneş enerjisi teknolojilerinin durumu ise teşvik eksikliği nedeniyle çok daha kötü bir noktada. Yunanistan’da ise yeni çıkan yenilenebilir enerji yasası Yunanistan’ın sonunda ülkenin zengin yenilenebilir enerji potansiyelinden yararlanabileceğine ve böylece çevresel ve ekonomik krizle mücadelede önemli bir adım atılacağına ilişkin umutların yeşermesine neden oldu. Greenpeace Yunanistan Genel Direktörü Nikos Charalambides, “Bizler yeşil politikaların uygulamaya geçmesini beklerken, hükümet şiddetle, bazı tehlikeli yatırımları savunmakta. Yeni linyit madeni sahalarının açılarak daha fazla termik santrale kapı aralanması bu tür tehlikeli yatırımlar arasında. Dahası enerji verimliliğini geliştirmek ve enerji tüketimini azaltmak adına da çok az adım atıldı. Eğer bu kirli planlar gerçekleştirilirse Yunanistan, yeşil kalkınma yolundaki tüm fırsatları kaçırmış olacak” dedi. Hem Türkiye hem Yunanistan yeşil iş olanakları yaratmak ve iklim değişikliği ile mücadele etmek için en etkili yol olan yenilenebilir enerji kapasitesini yükseltmeli. Her iki ülke 2020’de toplam enerjinin en az %20’sinin yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılmalı. %20 enerji verimliliği hedefi koymalı. AB’nin de hedefi olan bu rakam. Dolayısıyla Türkiye tarafından bu hedefler yasal olarak benimsenmeli. Bu çerçevede tüm kömür ve nükleer enerji santrali planlarının durdurulması ve son kullanma tarihi dolmuş bu türden endüstrilere verilen teşviklerin kesilmesi gerekli.

İngiliz Maplecroft Enstitüsü'nün 170 ülkeyi kapsayan araştırmasının sonuçları açıklandı. Güney Asya ve Afrika’nın doğusunun iklim değişikliğine bağlı risklerden en fazla etkilenecek bölgeler olduğu bildirildi. İngiliz Maplecroft Enstitüsü’nün 170 ülkeyi kapsayan araştırmasında, 30 yıl içinde, iklim değişikliğinin etkilerine en fazla Bangladeş ve Hindistan’ın maruz kalacağı ortaya çıktı. Araştırmaya göre, bu ülkeleri Madagaskar, Nepal ve Mozambik izleyecek. Araştırmada, en fazla nüfus yoğunluğuna sahip, yoksullukla boğuşan ve ekonomisi tarıma dayanan, iklim değişikliğinin etkileriyle mücadele edebilecek bir hükümete sahip olmayan Bangladeş’te, kuraklık ve açlık riskinin çok fazla olduğu vurgulandı. Bangladeş’in dışında Pakistan ve Nijerya’nın da bu etkilerle mücadele etme gücünün az olduğu belirtilirken, iklim değişikliğinin 30 yıl içinde doğal kaynakları az, ciddi sağlık sorunlarının bulunduğu ve ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayanan yoksul Hindistan’ı fazlaca etkileyeceği kaydedildi. Akdeniz iklim kuşağında olan Türkiye gibi ülkelerde ise kuzeyde seller artarken güneyde kuraklık baş gösterecek. Ancak bütün bunlar bilinirken Dünya halen harekete geçmiş değil. Akdeniz ülkeleri ise Akdeniz İklim İnsiyatifi adı altında bu Cuma Atina’da bir araya gelerek ortak bir açıklama yapacaklar. Ben de şu anda bu toplantıyı izlemek üzere Atina’da bulunuyorum. Bakalım başbakanların açıklaması ile hali hazırdaki politikalar ne kadar örtüşecek.

Nevşehir Küresel Isınma ve Çevre Gönüllüleri Derneği Başkanı Ömer Durmuş Saltık, küresel ısınma nedeniyle Kapadokya'da peribacalarında büyük kırılmalar, kopmalar ve şekil değişiklikleri görülmekte olduğunu söyledi. Küresel ısınmanın artık peribacalarına da zarar verir hale geldiğini belirten Saltık, şunları söyledi: ''Peribacalarında büyük kırılmalar, kopmalar, şekil değişiklikleri görülmeye başladı. Küresel ısınma meselesi Amerika'da seçim kaybeden başkan adaylarının avuntu hobisi olmaktan çıktı, bizim meselemiz oldu. Meselemize sahip çıkmalı, üzerimize düşen görevleri yerine getirmeliyiz. Bu yaz Türkiye de yandık kavrulduk. Rusya'da görülmedik sıcaklıklar yüzünden binlerce kişi öldü. Pakistan seller altında kaldı. Ülkemizde ve dünyada rekor yağışlar görüldü. İklim değişikliği yüzünden tarım ürünleri verimsiz bir yıl geçirdi, fiyatlar arttı. Şimdi de Kapadokya'nın simgesi peribacalarında büyük kırılmalar, kopmalar, şekil değişiklikleri görülmeye başladı. Küresel ısınmaya karşı herkes artık görevini yapmalı.'' dedi.

World Wildlife Fund (WWF) tarafından yayınlanan ‘2010 Yaşayan Gezegen Raporu’nda, son 40 yılda dünyadaki biyolojik çeşitliliğin yüzde 30 azaldığı belirtiliyor. Raporda, ekolojik limitlerin de aşıldığı belirtilerek, son 50 yılda karbon emisyonlarının 11 kat artmasının, küresel iklim değişikliğinin başlıca sebebi olduğuna vurgu yapılıyor. Yaşayan Gezegen Raporu, dünyanın biyolojik kapasitesi yani arzı ile Ekolojik Ayak İzi’ni yani insanların talebini ölçerek, gezegenin durumu hakkında önemli sonuçlara ulaşıyor. Rapora göre dünyamız kırmızı alarm veriyor, çünkü Yaşayan Gezegen Raporu, biyolojik çeşitlilikte en hızlı düşüşün gelir seviyesi düşük olan ülkelerde olduğunu gösteriyor. Bu düşüş, gelişmiş ülkelerin tüketim biçimlerinin bir sonucu. Kişi başına düşen ekolojik ayak izi sıralamasında Türkiye, 154 ülke arasında 63. sırada yer alıyor. Kişi başına düşen Ekolojik Ayak İzi sıralamasında ilk on ülke: Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Danimarka, Belçika, Amerika Birleşik Devletleri, Estonya, Kanada, Avustralya, Kuveyt ve İrlanda. Bir Amerikalı’nın Ayak İzi 43 Afrikalı’nınkine eşit. Zenginlik ve başarı tanımımızın ve kriterlerimizin değişmesi gerektiğini vurgulayan rapor, kriterlere İnsani Gelişme Endeksi, Gini katsayısı, Yaşayan Gezegen Endeksi, ekosistem hizmetleri endeksleri ve Ekolojik Ayak İzi gibi göstergelerin eklenmesini öneriyor.

Obama, ABD Başkanlık konutunda güneş enerjisi kullanılmasına karar verdi. 2011 baharında kurulacak panellerle önce sıcak su, daha sonra Beyaz Saray'ın elektrik ihtiyacının bir bölümünün karşılanması planlanıyor. Güneş panelleri gelecek yıl bahar aylarında konuta yerleştirilecek. Yenilenebilir enerjiyi savunan Obama, güneş enerjisini kullanmada öncülük etmesi için çevre örgütlerinden baskı görüyordu. Küresel iklim değişikliğiyle mücadele eden 350.org eylemcileri geçtiğimiz ay, Beyaz Saray yetkilileriyle görüşmüşler ancak bir taahhüt alamadan ayrılmışlardı. 350.org, ülke liderlerinin kendi konutlarında güneş enerjisi kullanması için küresel bir kampanya yürütüyor.

350 eylemi dün 12 ilde yapıldı. Istanbul’da Galatasaray Lisesi önünde toplanan ve ''Küresel ısınmaya hayır'', ''Nükleere hayır'', ''İklimi değil sistemi değiştir'' dövizleri açan eylemciler, Taksim Meydanı'na kadar ''Uzunköprü Küresel Orkestrası'' eşliğinde şarkılar söyleyerek yürüdü. Meydanda bir konuşma yapan Ömer Madra, iklim değişikliği sorununun tüm gezegeni tehdit ettiğini söyledi. ABD'li dilbilimci, düşünür Noam Chomsky de eyleme katılmaktan mutluluk duyduğunu belirterek, ''Bu konu hakkında bir önlem alınmazsa insanlık için yakın zamanda çok ciddi bir sorun haline gelebilecek durumla karşılaşılacak. Aslında mesaj çok açık ve net. Sizin gibi insanları bu meydanlarda çoğaltmamız gerekiyor. Belki böylece insanları büyük bir katliamdan kurtarırız'' dedi. Greenpeace eylemcileri ise yüzlerine petrol benzeri organik bir sıvı sürerek katıldı ve başta petrol olmak üzere fosil yakıtlara olan bağımlılığımızı vurguladı ve bir Enerji Devrimi istedi.
Aynı gün Perşembe Akşamı Bisikletçileri adlı grup, faaliyet gösterdiği illerden 10 unda, bine yakın bisikletliyle eylemler yaptı. Bisikletliler, daha temiz bir gezegen için pedal çevirdiler. Şehir trafiğine bisikletlerin hakim olmasını isteyen grup üyeleri yerel yönetimlere bu konuda da çağrıda bulundular. Dünya genelinde politikacıları iklim değişikliğine karşı radikal önlemler almaya ve çevreci politikalar oluşturmaya davet eden grubun Yalova’da düzenlenen etkinliğine Greenpeace gönüllüleri, Küresel Eylem Grubu, Barışa Pedal, Yeşil Pedallar, Yeşiller Partisi de katılarak destek verdi.

WWF-Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele çalışmalarına destek olmak amacıyla 15 Ekim gecesi Suada Club’da sahne alacak olan Nil Karaibrahimgil çağımızın en büyük sorunlarından biri olan iklim değişikliği konusunda tüm Türkiye’ye mesaj yollayacak. Bu özel etkinliğin önemini vurgulamak için kamera karşısına geçerek mesaj veren bir fotoğraf çekimi gerçekleştiren Nil Karaibrahimgil, iklim değişikliği mücadelesini destekleyen farklı bir kostümle sahneye çıkacak. WWF-Türkiye küresel iklim değişikliğiyle mücadele ve iklim değişikliğine uyum konusunda kamuoyunu bilinçlendirmeye, katılımı sağlamaya ve karar vericileri etkilemeye yönelik çalışmalarda bulunuyor. WWF-Türkiye ve Nil Karaibrahimgil herkesi 15 Ekim 2010 Cuma akşamı saat 22:00’da, Galatasaray Adası - Suada konser alanı, Kuruçeşme – İstanbul’da iklim değişikliğiyle mücadeleye destek olmaya çağırıyor.

Meksika'daki iklim zirvesi öncesi, liderler Çin'de bir araya geldi. İklim yetkilileri, bir kez daha bağlayıcı bir iklim sözleşmesi üzerinde çalışıyor. Üstelik toplamda en fazla enerji tüketen ve en fazla çevreyi kirleten Çin'de. Bunun nedeni Çin’in ihracatı ve Çin’in kişi başı sera gazı salımları hala düşük. Geçtiğimiz yıl Danimarka'nın Kopenhag kentinde düzenlenen ve hayal kırıklığı ile sonuçlanan iklim zirvesinin ardından, görüşmeler Almanya'nın Bonn kentinde devam etmişti. Ancak iklim yetkilileri, hala 2012 yılında süresi dolacak Kyoto Protokolü'nün yerine geçecek bağlayıcı bir sözleşme üzerinde uzlaşamadılar. Çin'in Tianjin kentinde başlayan iklim görüşmeleri ise, Meksika'daki iklim zirvesi öncesinde uluslararası düzeydeki son buluşma. Çin'in Tianjin kentinde biraraya gelen iklim yetkililerinin hedefi, Cancun zirvesi öncesinde ana hatlar üzerinde uzlaşmak. Ancak Çin'in iklim delegasyonun başkanı ve başmüzakerecesi Xie Zhenhua, Çin'de ve hatta Meksika’nın Cancun kentindeki iklim konferansında yeni bir iklim sözleşmesinin hazırlanabileceğine dair pek ümitli olmadığını belirtti. Zhenhau, 2011 yılı sonunda Güney Afrika'da düzenlenecek iklim zirvesine kadar sözleşmenin hatlarını belirlemek için çaba sarfetmeleri gerektiğini vurguladı. Bakalım daha ne kadar geri atacaklar sözleşmeyi, geciken her gün insanlar daha fazla acı çekecek.

Vahşi yaşam uzmanı Andy Derocher, iklim değişikliği nedeniyle ısınan havalar yüzünden kutup ayılarının aç kaldığını söyledi. Kanada'nın kuzeyindeki Hudson Koyu'nda yaşayan kutup ayılarını inceleyen Derocher, denizden beslenen ve özellikle de fok balığı avlayan yüzlerce kutup ayısının buzulların ilkbaharda erken erimesi ve okyanus sularının sonbaharda geç donması nedeniyle zor durumda olduğunu söyledi. Derocher, kutup ayılarının vücut ağırlıklarının ortalama olarak 27 kilo düştüğünü de dile getirdi. Böyle giderse önce kutuplar sonra bozkır, yani sırada biz varız.
Onun için 10.10.10’da harekete geç, 350 Hemen Şimdi Eylemcesine sadece 5 gün kaldı! Eylemce için detaylı bilgi www.350.org ve www.350hemensimdi.org adresinde. Sende katıl.

WWF-Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele çalışmalarına dikkat çekmek amacıyla, 15 Ekim’de yani bu Cuma, Suada Club’da Nil Karaibrahimgil konserine ev sahipliği yapacak. Konserin tüm geliri WWF-Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele çalışmalarına bağışlanacak. WWF-Türkiye küresel iklim değişikliğiyle mücadele ve iklim değişikliğine uyum konusunda kamuoyunu bilinçlendirmeye, katılımı sağlamaya ve karar vericileri etkilemeye yönelik çalışmalarda bulunuyor. WWF-Türkiye ve Nil Karaibrahimgil herkesi yaşayan bir Türkiye için iklim değişikliğiyle mücadeleye destek olmaya çağırıyor.

GDO'suz Pikniğe Çağrı var. 2010 dünyada sıcaklığın rekor seviyelere ulaştığı, sel, kuraklık gibi doğal afetlerin hayatımızı tehdit ettiği bir yıl. Hepimizin artık harekete geçme zamanı geldi. İklim krizine yeter demek ve sesimizi duyurmak için baslatılan, 350.org öncülüğünde 10/10/10'da 184 ülkede 6000'i aşkın etkinlik düzenleniyor. Kimi çatısına güneş paneli koyuyor, kimi yürüyüş düzenliyor, kimi ağaç dikiyor, kimisi de rüzgar enerjisi projesi başlatıyor. Bu tür etkinliklerden biri de “Fikir Sahibi Damaklar” grubu tarafından organize ediliyor. Fikir Sahibi Damaklar, 10/10/10'da iklim değişikliğinden en çok etkilenen alanlardan biri olan tarıma işaret ederek, endüstriyel tarım yerine organik ve sürdürülebilir tarımı savunmak, dev şirketler yerine küçük çiftçiyi desteklemek, tek bitki tarımı yerine tarımsal biyoçeşitliliği desteklemek ve ne yiyeceğimize kendimiz karar vermek için GDO'suz bir buluşma, bir piknik düzenliyor.
10.10.2010 Pazar günü İstanbul- Maçka Parkı’nda 10:00-12:00 saatleri arası düzenlenecek pikniğe herkes davetli. Sonrasında ise, Naom Chomsky, Ömer Madra ve 350’ye destek verenlerle birlikte, saat 15:00’da Galatasaray’dan Taksim’e Küresel Eylem Grubu tarafından organize edilen yürüyüşe katılabilirsiniz.

KASIM
Bazı bitkilerin yeryüzünü ısınmayı engelleyerek serinlettiği tespit edildi. İngiltere’nin Bristol Üniversitesi araştırmacıları bazı bitkilerin yaz sıcaklıklarını ayrıca 1 derece santigrat düşürebileceğini tespit etti. Bitkiler parlak yüzeyleri ya da çok ince kılcıklarıyla güneş ışınlarını yansıtarak enerjinin bir kısmını bulundukları çevreden uzaklaştırabiliyor. Örneğin Aloe Vera bitkisinin yüzeyi güneş enerjisini büyük ölçüde yansıtma gücüne sahip bulunuyor. Araştırma grubundan Joy Singarayer, bazı tahıl türlerinin de aynı özelliğe sahip olduğunu söyledi. Araştırmacılar büyük alanlara dikilecek bu tür bitkilerin bazı bölgelerdeki aşırı sıcakları aşağıya çekebileceğini düşünüyor. Küresel ısınmaya çare olmasa da biraz serinlemek isteyenlere tavsiye...

Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cemal Zehir, ''Kişi başına su miktarı bin metreküpten az olan ülkeler, su kıtlığı olan ülkelerdir'' dedi. Doç. Dr. Zehir, Atatürk Üniversitesi Kültür Merkezi'nde düzenlenen, ''Küresel ısınma, su sorunları Türkiye ve Ortadoğu'ya yansımaları'' konulu konferansta, küresel ısınma ve suyun dünya için önemi hakkında bilgiler verdi. Küresel ısınmanın, son 10 yılda dünyada en fazla konuşulan konuların başında geldiğini ifade eden Zehir, Birleşmiş Milletler tahminlerine göre 2050 yılında dünya nüfusunun 9.1 milyara ulaşacağını ve nüfusla birlikte suyun öneminin de artacağını söyledi ve ekledi “Özellikle sanayileşmiş ülkelerde su, endüstri ve tarım çalışmalarında daha çok kullanılmaktadır. Kişi başına su miktarı, bin metreküpten az olan ülkeler su kıtlığı olan ülkelerdir. 3 bin metreküpten az olan ülkeler ise su yoksulu ülke statüsünde yer alır. Özellikle Ortadoğu ülkeleri, su kıtlığı yaşayan ülkeler arasındadır. Irak'ta kişi başına su miktarı 2 bin 110, Türkiye'de bin 683, Suriye'de bin 420, İsrail'de 350, Ürdün'de 250 ve Filistin'de ise 100 metreküptür. Su bakımından zenginliğin ölçütü ise kişi başına yıllık 10 bin metreküptür.''
Bu şekilde rakamlarla ortaya çıkarmak güzel, ancak benim merak ettiğim Türkiye ne zaman gri su sistemleri kuracak, ne zaman suyun %90’ını geri dönüştürüp yeniden yeniden kullanacak. Bunu yapmadığı takdirde insanimiz değil doğamız susuz kalacak, kaldı bile...

Sinemanın "Terminatör"ü Arnold Schwarzenegger, siyasi kariyerine başladığı valilik görevinden bir "İklim Kahramanı" olarak ayrılıyor.
Ünlü aktör Schwarzenegger, valilik görevini iki dönem üst üste sürdürdüğü için bu seçimlerde aday olamadı. Yerini 72 yaşındaki Emekli Başsavcı Jerry Brown'a devretti. Eyaletini çevre konusunda öncü hale getiren Scwarzenegger, zararlı gazların azaltılması için en sert yasaları çıkardı ve yenilenebilir enerjilere büyük yatırımlar yaptı. Bu sayede, güneş ve rüzgar enerjisi alanında Kaliforniya’yı yabancı şirketler için cazip bir yere dönüştürdü. 2006 yılında atmosfere zarar veren gazların azaltılması için "AB 32" adlı yasayı çıkartan Schwarzenegger, yaklaşık 1 milyon çatıya güneş enerjisi sistemi kurabilmek için de 3 milyon dolarlık bütçe ayırdı. Ayrıca Kaliforniya Güneş Enerjisi İnisiyatifi CSI, her alanda yenilenebilir enerji kullanılması için teşvikler sundu. San Diego'da binaların çatılarına güneş enerjisi sistemini kuran Adroit şirketinden Jim Backman, bu sistem sayesinde karbondioksit salımının yüzde 60 azaltıldığını ifade etti. Kaliforniya’da bugün, ABD’nin en büyük güneş ve rüzgar enerjisi santralleri yer alıyor. Eyalette sadece güneş enerjisinden ek 3 bin megawatt elektrik elde ediliyor. Kaliforniya Eyaleti’nde mülk sahipleri, güneş enerjisi sistemi sayesinde ısınma masraflarından yılda yaklaşık 10 bin dolar tasarruf ediyor. Acaba Kadir Topbaş veya Melih Gökçek belediye başkanlığından ayrıldıklarında geriye nasıl bir güneş ve iklim bilançosu bırakacaklar.

Uluslararası araştırma şirketi Synovate ve Deutsche Welle’in işbirliğiyle gerçekleştirilen bir araştırma, iklim değişikliği ve küresel ısınma konularında insanların bakış açısını net bir şekilde ortaya koyuyor. Türkiye’nin de yer aldığı 18 ülkeden 13 bin kişinin katılımıyla yapılan araştırmanın en ilgi çekici sonucu, yaşanan felaketler ve gelecekteki kötü senaryolar için şirketlere yüklenen sorumluluk… Araştırmaya katılanların yüzde 88’i iklim değişikliğini en aza indirmenin sorumluluğunun şirketlerde olduğunu söylüyor. Türkiye ise bu oranın en yüksek olduğu ülkeler arasında üst sıralarda. Çinli tüketiciler yüzde 98’le bu sorumluluğu şirketlere yüklerken aynı oran Fransa’da yüzde 94, Türkiye’de ise yüzde 81 olarak belirlendi. Tüketicilerdeki genel beklenti ise şirketlerin iklim değişikliğinin önüne geçecek enerji tasarrufu ve atıkların azaltılması yönünde bir an önce harekete geçmesinden yana. Türkiye’den araştırmaya katılanlar ise iklim değişikliğini önlemek adına şirketlerden beklentilerini şöyle sıralıyor: Doğaya saygılı, doğru yeşil yaklaşımların uygulanması için ekipler oluşturulmalı, yeşil teknolojilere yatırım yapılmalı, yeşil ürün ve servisler için ekstra ücret talep edilmemeli ve gereksiz iş seyahatleri yasaklanmalı… Her iki kişiden biri ise iklim değişikliği ve küresel ısınmayla mücadele konusunda mutlaka devletin yaptırım ve teşviklerinin olması ya da artırılmasından yana görüş bildiriyor. Türkiye’de yüzde 92 iklim değişikliğinin farkındayken, yüzde 8’lik bir kesim ise iklim değişikliği konusunda hiçbir endişe taşımadığını, bunun doğal olaylar döngüsünün bir parçası olduğu görüşüne sahip.

Birleşmiş Milletler 16. İklim Konferansı Meksika’nın Cancun şehrinde dün başladı. Beni şaşırtan bu konunun yazılı, görsel ve sesli medyada neredeyse hiç yer bulmaması, halbuki konferans çocuklarımızın geleceğini konuşuyor. Konferans öncesi Greenpeace Dünya’ca ünlü Chichen Itza piramidi üstünde iklimi kurtar balonu uçurarak politikacılara seslendi. Ne yazık ki Kopenhag’dan sonra Cancun Konfernasında çok büyük gelişmeler beklenmiyor, fakat konferans yine de bağlayıcı, adil ve yüksek hedefli bir antlaşmaya doğru mutlaka başarılı geçmesi gereken bir toplantı. Bu yüzden Meksika Devlet Başkanı Felipe Calderon'un sert uyarısıyla başlayan iki haftalık konferansa 15 bin bilimadamı ve gönüllüler katılıyor. Calderon, Yukatan Yarımadası ucunda Karayib Denizi-Atlas Okyanusu'na nazır Cancun'daki açılış toplantısında, "Dünya atmosferi; devletlerin egemenliğinden tamamen bağımsızdır" diyerek, atmosferi korumanın mutlaka dünya çapında işbirliğine bağlı olduğunu bir kez daha hatırlattı. Olağanüstü güvenlik önlemleri ve kötü bir lojistik planlama ile başlayan toplantıda delegeler 3 saat konferans salonuna girebilmek için bekledi, umalım bu konferansta sabırsızlıklarını körüklemez. Sizlere Cancun gelişmelerini sunmaya devam edeceğiz.
Hint Okyanusu'ndaki yeşil cennet Maldiv Adaları, 10-15 yıla kadar iklim değişikliğinin kurbanı olarak tamamen sular altında kalabilir. Hükümet, şimdiden hayatta kalma stratejileri geliştiriyor. Birleşmiş Milletler iklim uzmanlarının son hesaplamalarına göre önümüzdeki 90 yıl içinde, kutuplardaki buzulların erimesiyle denizler, 60 cm yükselecek. Bu da, Hindistan'ın güneyindeki ada ülkesi için felaket anlamına geliyor. Bu bölgedeki adalardan bin 200'ü Maldiv'e ait ve adaların 200'ünde insanlar yaşıyor. Adaların en yüksek tepesinin denizden yüksekliği ise sadece 1 buçuk metre kadar. Maldiv Adaları'nın Devlet Başkanı Muhammed Naşit, gelecekten duyulan endişenin ülkesinde çok büyük olduğunu belirterek, “Burada yaşayanlar balıkların azalmasından, içme suyunun tükenmesinden ve denizin adayı sular altında bırakmasıyla yaşadıkları yeri terk etmek zorunda kalmaktan korkuyorlar” diyor.

Çin, son dönemde özellikle kendisinin de mücadele ettiği sera gazı salımı ve iklim değişikliği konusunda dünyaya çağrılarda bulunurken, başlattığı "yeşil enerji hamlesiyle" bu sektördeki yatırımları artırıyor.
Çin'de 2006 yılında yürürlüğe giren "Yenilenebilir Enerji Yasasının" ardından, yenilenebilir enerji sektöründe yatırım her yıl yüzde 20 artıyor.
Ülke genelinde başlatılan alternatif enerji üretimi için, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nden Şanghay'a kadar birçok bölgede rüzgar enerjisinden faydalanarak elektrik üreten yel değirmenleri ve güneş alan bölgelerinde ise fotovoltaik enerji santralleri kuruluyor. Çin'in 2050 yılına kadar toplam enerji üretiminde yenilenebilir enerji payı konusundaki hedefi ise bu payı yüzde 40'a çıkarmak. Çin'in şu anda enerji üretimindeki yenilenebilir enerji payı yüzde 9 olarak belirtiliyor. Türkiye ise yenilenebilir enerji kanununu çıkartmamakta ve bu sektörü desteklememekte israrcı.

Avrupalı şehirler, iklim değişikliğiyle mücadele programı kapsamında karbon emisyonlarını düşürecekleri sözünü verdiler. Bu girişim 21 Kasım’da Meksika’da gerçekleşen konferansta başlatıldı. Meksika'da gerçekleşen ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş'ın yeni başkan seçildiği Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatı toplantısında Avrupalı kentler iklim değişikliğiyle mücadelenin yollarını masaya yatırdı. Kent yöneticileri iklim değişikliğiyle mücadele programı kapsamında karbon emisyonlarını düşürecekleri sözünü verdiler. Yeni girişimde Barselona, Bordeaux, Brüksel, Köln, Kopenhag, Cenevre, Lyon, Malmö ve Paris gibi önemli şehirler yer alıyor. Paris Valisi Bertrand Delanoe yaptığı konuşmada ülkelerin somut adımlar atmasının ve sera gazlarının azalımı konusunda bir anlaşmaya varmaları gerektiğinin önemine değindi. Peki Kadir Topbaş Istanbul’da iklim değişikliği ile mücadele için ne yapacak? Umuyoruz ağaç dikip arkasına yaslanmayacak!

Ve her ay yaptığımız bir hatırlatma ile kapatalım; Yarın Critical Mass günü… Bisikletini kapan gelsin! İstanbul ve İzmir’de en keyifli bisiklet etkinliği. Saat 17:00’de yani Cumartesi akşam 5’de İstanbullularla Göztepe Parkı’nda, İzmirlilerle Konak Meydanı’nda buluşmak üzere…

Türk ve İskoç araştırmacıların önderliğinde yapılan DNA analizi, Akdeniz'de bulunan büyük beyaz köpekbalıklarının kökenlerinin Avustralya olduğunu ortaya çıkardı. Boğaziçi Üniversitesi Çevre Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Üniversitesi Biyoloji Bölümü, İhtiyoloji Araştırmaları Topluluğu ve İskoçya Aberdeen Üniversitesi’nden araştırmacıların oluşturduğu ekip, Akdeniz’de balıkçı ağlarına takılan 4 büyük beyaz köpekbalığının DNA analizlerini yaptı. Buna göre 450 bin yıl kadar önce beyaz köpekbalıklarının Avustralya’ya geri dönmek yerine, o dönemde küresel iklim değişikliği dolayısıyla bugünkünden daha da güçlü olan Agulhas halkalarını izleyerek batıya doğru yollarına devam ettiği ve Cebelitarık’tan Akdeniz’e girdiği düşünülüyor. İhtiyoloji Araştırmaları Topluluğu’ndan Hakan Kabasakal, genetik kanıtların yüz binlerce yıl önce kurulan ve iklim değişimleri nedeniyle sürdürülememiş okyanus ötesi bir akrabalığa işaret ettiğini söyledi.

Sabancı Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Güler Sabancı, dünyadaki gelişmelerin enerji ve iklim değişikliği konusunun kaynağı, kullanımı ve çözümü açısından daha çok doğuya doğru kaydığını, bu durumun da özellikle Türkiye ve İstanbul'u önemli bir yer haline getirdiğini bildirdi. İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi’nin tanıtımında konuşan Sabancı, son günlerde dünyadaki en önemli konunun enerji ve iklim değişikliği olduğunu belirterek, ''Bir yanda dünyadaki enerji kaynaklarındaki gelişmeler ve enerji konusundaki yeni, sürdürülebilir, verimli kaynak ihtiyacı, bir yanda da değişen iklim koşulları... Bunlar bir arada ve paralel götürülüyor. İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi’nin dünyamızdaki bu olaya, olguya önemli bir çözüm ortağı olacağına inanıyorum” dedi. Umarız merkez Türkiye’deki kömür ve nükleer yatırımları durduracak tavsiyeleri vererek, iklimi koruma yolunda ilk adımları atar.

Google'a aramak istediğiniz sözcüğü yazıp “enter” tuşuna basın... İşte sadece bu küçücük işlemle bile, çevreye zararlı karbondioksit gazı salımına neden oluyoruz. Arama motorları büyük sunucular üzerinden çalışıyor. Söz konusu sunucular ciddi oranlarlarda elektrik tüketiyor, bu da tabii karbondioksit salımına neden oluyor. Sunucuların çoğu ekolojik elektrikle değil, yüksek miktarda karbondioksit salan kömür gibi fosil enerji kaynaklarıyla çalışıyor. İşte tam da bu nedenle sadece 26 yaşındaki Christian Kroll çevre dostu yeni bir arama motoru geliştirdi. Çevreci yeni arama motorunun adı Ecosia. Ecosia, arama yaparken Yahoo ve Bing gibi sitelerin tekniğini kullanıyor. ancak o sitelerden farklı olarak gelirinin beşte dördünü çevrenin korunması için harcıyor. Gelir, uluslararası çevre örgütü Dünya Doğayı Koruma Vakfı'nın WWF (World Wide Fund For Nature) Brezilya'nın Amazon bölgesindeki yağmur ormanlarını koruma projesine aktarılıyor. Christian Kroll, böylece arama motoru sayesinde üretilen karbondioksitin, atmosferde dengelenmesini sağlamaya çalışıyor. Bir yıllık bir geçmişi olan siteyi, şimdiden günde 100 binin üzerinde kullanıcı ziyaret ediyor. Bu sayede Ecosia Dünya Doğayı Koruma Vakfı'na 130 bin euro kaynak sağlayabilmiş. Ecosia, bu sayıları her gün sitede düzenli olarak da yayınlıyor.

Sizlerle paylaşmak istediğim bir takım yeni rakamlar var. Yıllık olarak atmosferdeki karbon salımı 1.6 ppm yani milyonda parçacık. Şu anda sadece Karbondiyoksit olarak 387, diğer gazlarla ise 440 ppm’e ulaştık. Halbuki bunun gezegenin kurtulması için 350 ppm olması gerekiyor en fazla. Geçen yıl ilk kez fosil yakıtlardan salımlar yüzde 1.3 azaldı ama bunun nedeni çevreci davranış ve önlemlere değil ekonomik krize bağlanıyor. Kömür hala en büyük salım kaynağı ve tarihteki en büyük değer, 1990 salımlarına göre ise yüzde 37 daha fazla. 2007 ve 2009 yılları arasındaki kömür salımlarındaki artışın yüzde 92’si Çin ve Hindistan’da olmuş... Türkiye’de ise 45 kömürlü termik santrali planı var. Gezegenin geleceği için kömürden artık vaz geçmemiz gerekiyor.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, elektrikli otomobiller ve hibrid motorlu araçların üretimi ve seri tadilatı gibi yeni teknoloji uygulamalarına ilişkin yönetmeliği tamamlayarak, Başbakanlığa gönderdi. Bu yılın sonundan itibaren Türkiye'de üretimine başlanacak elektrikli otomobillere ilişkin altyapı düzenlemeleri hızla yapılmaya başlandı. Dünya otomotiv sanayisinin, bugün itibariyle özellikle küresel ısınmanın önlenmesi, çevrenin korunması ve tükenen fosil yakıtlar nedeniyle birçok ülkede mevzuat baskısı altında bulunduğuna işaret eden Sanayi ve Ticaret Bakanı Ergün, “Ülkelerin taraf olduğu Kyoto gibi uluslararası anlaşmalar gereği ulaşımda emisyonların azaltılmasına yönelik hükümler ve fosil kaynakların gelecekte tükeneceği yönündeki endişeler, üretici firmaları çevre dostu araçlar olarak adlandırılan araçların üretimi konusunda yoğun çalışmaya zorlamaktadır. Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi çevre dostu araçların üretimi, tüketiciler tarafından tercih edilmelerini sağlayacak düzenlemeler ve altyapının geliştirilmesi ilgili çalışmaları yapacağız” dedi. Bunlar iyi haberler ancak aynı zamanda ulaşıma dair şehir planlarının, demiryolu ve toplu ulaşım planlarının buna paralel hatta önde gitmesi gerekiyor.

Kızılhaç Afrika Direktörü Alasan Senghore, küresel ısınmaya bağlı doğal afetlerin Afrika ülkelerinde daha sık görüldüğünü belirterek, önceki yıllara oranla daha çok kuraklık ve sel vakalarının olduğunu bildirdi. Senghore, sadece bu yıl, üç ay içinde altıdan fazla sel vakasına müdahale ettiklerini, yıkımın ciddi boyutlarda olduğunu ifade etti. Kızılhaç direktörü, yoksul Afrika ülkelerinde meydana gelen doğal afetlerin, hükümetlerin bin yıl kalkınma hedeflerine ulaşma amaçlarını daha zor kılacağını vurgulayarak, küresel mali krizin, bağışçı ülkelerin fonlarını etkilediğini ve önceliklerini değiştirmeye neden olduğunu belirtti.
İngiliz zoologlarla ekoloji uzmanları, balinaların, bilhassa Meksika Körfezi ve California Yarımadası açığında aşırı güneş radyasyonuna maruz kaldıklarını bildirdi. Bozulan iklim, kentler, sanayi kesimi ve bilhassa motorlu araçlar, atmosfer kirliliğinin giderek mahvettiği stratosferdeki ozon tabakasının incelmesi ve delinmesi yüzünden balinalar, çıplak ve önlem almadan güneşlenen insan gibi güneşten zarar görüyor. 10 km yüksekliğe çıkan atmosferin ilk tabakası troposferden sonra ozon tabakasını içeren stratosfer tabakası başlıyor ve 50 bin metre (50 km) yükseğe gidiyor. Ozon, doğayı güneşin zararlı radyasyonundan koruyor. Londra Üniversitesi ve Deniz Memelileri Laboratuvarı’nın araştırmacıları Laura Martinez-Levasseur, balinalarda endişe verici güneş yanığı bulgularının Meksika Körfezi ve California Yarımadası açıkların da saptandığını bildirdi. Doğada sayıları çok az kalan ispermeçet balinaları ve büyük kılıç kuyruk çift yüzgeç balinalarının güneşin morötesi ışınımından çok kötü etkilendikleri de saptandı.

Bu yıl yangınlar, seller ve fırtınalar ile dolu en sıcak yıl rekorunu yaşadı dünya. Buna rağmen G20 liderleri geçen yıl verdikleri sözleri tutmadılar. Bir yıl önce iklim değişikliğini durdurmak, fosil yakıt sübvansiyonlarını kesmek ve yeşil ekonomilere geçişi başlatmak için verdikleri sözlere rağmen liderler gerekli adımları atmadı. Üstelik Seul’de gerçekleştirilen G20 zirvesi iklim için daha önce verilen sözlerin de gerisinde kalacakmış gibi görünüyor. Greenpeace’den Patricia Lerner, "Bu yılki G20 görüşmeleri Cancun'da gerçekleştirilecek iklim görüşmelerini destekleyecek nitelikte olmalıydı ama bir yıl önce verilen taahütler bile verilmeyecek gibi görünüyor" dedi. G20 liderlerinin dünya adına karar vermek için Seul'de yapması gereken dört şey var: Liderler verdikleri sözleri tutup sıcaklık artışını 2C derecede sabitlemek için gerekli salım azaltımlarını yapmalılar, fosil yakıt endüstrisine verilen sübvansiyonlardan vazgeçilmeli, yeşil ekonomilere geçiş için finans sağlanmalı ve gelişmiş ülkeler önceliklerini fosil yakıt yatırımlarına değil iklim fonlarına çevirmeli. Greenpeace Akdeniz Kampanyalar Yöneticisi Hilal Atıcı: "Türkiye şu anda enerji yatırımlarını kömür ve petrol gibi fosil yakıtlara yönelik gerçekleştiriyor. Ancak fosil yakıtlar dünyanın kaderini bir felakete doğru sürüklüyor. Seul'da hükümetler dünyanın kaderine ilişkin kararlar alıyorlar. Türkiye hükümeti de yapılacak görüşmelerde iklimin tarafını seçmeli ve yenilenebilir enerjiler ve enerji verimliğine öncelik vermelidir" dedi. Evet yenilenebilir enerji kanunundaki değişiklikleri birisi yiyor ama kim... bu gidişle dünya bizi çiğ çiğ yiyecek. G20 hadi ama! Zaman kalmadı...
ARALIK
Cancun’da toplam 190 ülke, Birleşmiş Milletler önderliğinde sera gazı salımlarını azaltacak antlaşmanın sonuca ulaşması için çabalıyor. Ancak gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında 1997 Kyoto Protokolü'ne yönelik anlaşmazlıklar henüz tam olarak çözülemedi. Japonya, Rusya ve Kanada, Kyoto Protokol'ün 2012'de sona erecek karbon kullanımı kısıtlamalarını yenileri için anlaşmaya varmaya yanaşmıyor. Meksika'nın Cancun kentinde BM İklim Zirvesi devam ederken; Greenpeace, TckTckTck ve 350.org kuruluşları üyeleri, iklim değişikliğine karşı acilen harekete geçilmesi gerektiğinin altını çizmek amacıyla su altına yerleştirilen insan heykelleri etrafında günlük giysileri ile dalış gerçekleştirdi. "Gerçek İnsanlar su altında yaşayamaz" mesajını veren eylemciler, ilgililere bu şekilde ulaşmayı umuyor. Greenpeace kampanyası katılımcısı, Brady Bradshaw, "Su altında yapılan bu heykellerle birlikte dalmamızın nedeni, gerçek insanların su altında yaşayamayacağına dikkat çekmek. Şu anda 100 milyon, hatta daha fazla insan su seviyelerinin yükselmesinin yarattığı tehlike ile karşı karşıya ve burada Cancun'da bir araya gelen hükümetler iklimi ve insanları korumak için doğru seçimi yapmalılar" diye konuştu. 350.org'un kampanyasına katılan Vanessa Dalmau da, " Dominik Cumhuriyeti'nde şu anda deniz seviyesinin yükselmesiyle karşı karşıyayız ve bizim için milyonda 350 parçaya inmek çok önemli. Eğer bunu başaramazsak Dominik Cumhuriyeti bu tarz tehditlerle karşı karşıya kalmaya devam edecek" dedi.

Greenpeace Akdeniz aktivistleri Küresel Eylem Grubu’nun da katılımıyla İstanbul ve İzmir’de eş zamanlı olarak gerçekleştirdiği eylemde pijama ve yastıklarıyla sokak ortasında uyuyarak hükümetin iklim değişikliği karşısındaki derin uykusuna dikkat çekti. İstanbul Taksim Meydanı ve İzmir Konak Meydanı’nda gerçekleştirilen eylemlerde “Erdoğan uyuma, iklim için harekete geç” pankartı açan gruplar, hükümetleri, Meksika’nın Cancun kentinde gerçekleşmekte olan iklim zirvesinde gerekli adımları atmaya çağırdı. İstanbul’daki eylem, yapılan basın açıklaması ardından sloganlar eşliğinde Galatasaray Meydanı’na yapılan yürüyüşle sona erdi. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 16. Taraflar Toplantısına katılan ülkeler arasında olan Türkiye, herhangi bir salım azaltma taahhüdünde bulunmayan ülkelerden biri. Sera gazı salımlarında 19. sırada yer alan Türkiye, iklim değişimine katkısının az olduğunu ve gelişmekte olan bir ülke olduğu iddiası ile uzun uykusunu sürdürüyor. Çözüm üretmek yerine 50 kadar termik santral, Karadeniz’de bir arama platformu ve yeni petrol arama planlarıyla iklim değişikliğine yeni nedenler üretiyor. Hükümet artık ağır uykusundan uyanmalı, iklim ve enerji konularını ayrı konular gibi ele almaktan vazgeçmeli ve Enerji [D]evrimi için harekete geçerek iklim konusunda ciddi adımlar atmalı.
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM), Araştırma Görevlisi Barış Gençer Baykan tarafından hazırlanan “İklim Müzakereleri Ve Türkiye” başlıklı araştırma notunu yayınladı. Notlara göre, 10 Aralık’ta sona erecek olan Meksika’daki Birleşmiş Milletler 16.İklim Zirvesi’ne katılan ülkelerden birisi olan Türkiye, iklim müzakerelerinde özel koşullarını öne sürüyor ve iklim değişikliği ile mücadelede hem ulusal hem uluslararası planda etkin bir rol oynamaktan kaçınıyor. Gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin arasında iklim değişikliğine neden olan sera gazı emisyonlarının sınırlandırılması konusundaki tartışmalardan, Meksika’da bağlayıcı karara varılması beklenmiyor. Türkiye ise zaten bu konuda istekli bir tavır sergilemiyordu. Kyoto Protokolü’ne ancak 2009’da taraf olan Türkiye, bağlayıcı bir anlaşma çıkmayacağının belli olmasıyla Kopenhag Mutabakatı’na katılan 140 ülke içinde de yer almamıştı. İklim değişikliğine karşı mücadelede özel şartlarını öne süren Türkiye, temiz ve yenilenebilir enerji konusunda sahip olduğu büyük potansiyele rağmen gerekli adımları atmaktan geri duruyor. Rüzgar enerjisi potansiyelinin ancak yüzde 2’si kullanılıyor ve güneş enerjisinin payı yüzde 1,5 seviyesinde. Yenilenebilir Enerji Kaynakları (YEK) Teşvik Kanunu’nun taslakları hazır olmasına karşın hala meclis gündemine getirilmiş değil. Yapım ya da planlama aşamasında 47 yeni kömürlü termik santral bulunuyor. Avrupa Birliği Komisyonu’nun Türkiye İlerleme Kasım ayı raporunda, Çevre Faslı başlığı altında iklim değişikliğiyle ilgili olarak, “çok sınırlı ilerleme kaydedildiği” ve son zamanlarda Türkiye’nin uluslararası iklim müzakerelerinde AB pozisyonlarıyla uyumlu hareket etmeme eğiliminde” olduğu belirtiliyor. Uluslararası müzakerelerde bağlayıcı kararlar çıkmadığı sürece Türkiye özel koşullarını bahane ederek iklim değişikliğine karşı ulusal ve uluslararası planda etkin bir mücadele vermekten kaçınacaktır.

Greenpeace Uluslararası Direktörü Kumi Naidoo, Dünyada sadece 2010’da yaşanan olayların bile politikacıların çocuklarımız ve torunlarımızın geleceği üzerinde poker oynandığının göstergesi olduğunu söyledi. Naidoo, iklim değişikliğinde en büyük sorumluluğu almayan yanaşmayan ABD’de, kamuoyunu etkilemek için milyonlarca dolar saçan fosil yakıt kullanan sanayilerle, bunlara destek veren medya arasındaki gizli ittifaka karşı bir mücadele verdiklerini söyledi. Çevreye en çok zarar veren ve iklim değişikliğine neden olan şirketlerin Amerika’dakiler olduğunu kaydeden Naido, “Örneğin, Kor petrol grubu. Bunlar iklim konusunun önündeki en büyük engellerden biri. Veya dev bir gıda şirketi olan Cargill, soya üretimi yüzünden Amazon ormanlarının yok olmasındaki en önemli aktörlerden biri. Fakat ürünlerini doğrudan halka sunmadıkları için bu şirketlere karşı savaşmak çok daha zor olabiliyor” dedi. Greenpeace’in Mahatma Ghandi veya Martin Luther King gibi isimlerin mirasından birçok ders çıkardığını, barışçıl mücadele ve sivil direniş gibi yöntemlerle insanların ellerindeki gücün farkına varmalarını sağladığını belirten Naidoo, “Bilim değişmez ama politika değişir. Örneğin iklim konusunda politikaları değiştiremiyorsak, o zaman politikacıları değiştirmeli. Bu mesaj belki de onların artık gerçek ve yapıcı kararlar almalarına neden olabilir” dedi.

Meksika Cancun'da yapılan iklim zirvesi sürerken, sivil toplum kuruluşları da görüşmelerde zorluk çıkaran ülkelere "günün fosili ödülü" veriyorlar...
Meksika'nın Cancun şehrinde Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 16. Taraflar Toplantısı yapılıyor. İklim değişikliğinin önlenebilmesi için ortak adım atılıp atılmayacağını bu toplantılar belirliyor. Resmi toplantıların yanısıra dünyanın dört bir yanından gelen iklim aktivistleri ve sivil toplum kuruluşları da özel toplantılar düzenliyorlar. Bu toplantıların bir geleneği de "günün fosili ödülü"... Bu ödül resmi toplantılarda, iklim değişikliğinin önlenmesi için adım atılmasında zorluk çıkaran ülkelere veriliyor. Cancun'daki toplantıda ilk ödül Kanada'ya verildi. Kanada "günün fosili ödülü"nde birincilik, ikincilik ve üçüncülük ödüllerinin tamamına birden layık görüldü. Nedeni ise Kanada'nın toplantılar sırasında zorluk çıkarıcı bir rol oynaması... İkinci gün ise ödülü Japonya almıştı.

İklim çözümlerine yönelik iş dünyasında önemli adımlar atıldığını söyleyen Coca-Cola Başkanı CEO’su Muhtar Kent “Artık iş dünyasının, hükümetlerin ve sivil toplumların yeniliklere öncülük edip, dünyayı ekonomik gelişmeyi destekleyen daha düşük karbonlu bir geleceğe taşımasının zamanı geldi” dedi. Meksika Cancun’da düzenlenen “Dünya İklim Zirvesi”nde konuşan Kent, şu değerlendirmeyi yaptı: “Bu noktada iyi olan haber, pek çok çözümün zaten hazır olması. Ancak başarıya ulaşabilmek için özel sektör yatırımları ve yenilikler için koşulları oluşturmamız gerekiyor” dedi. Peki Coca Cola ortaklarının kömür yatırımları yaptığının farkında mı? Kömür ise iklim düşmanı. Umuyorum Coca Cola ortaklarını güneşe yatırım yapanlardan seçer, kömğr değil.

BM'ye bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2010 yılının şimdiye kadar kayıtlara geçmiş en sıcak 3 yıldan biri olma ihtimalinin çok yüksek olduğunu duyurdu. Dünya İklim Zirvesi'ne ev sahipliği yapan Cancun'da açıklanan WMO verilerinde, 2001-2010 yılları arasındaki küresel ısı derecelerinin de iklim kayıtlarının başladığı 1850'den bu yana en yüksek seviyelere ulaştığı 10 yıllık dönem olduğu da vurgulandı. WMO Genel Sekreteri Michel Jarraud, 2010 yılının kayıtlara geçen en sıcak yıl olması ihtimalinin de büyük olduğunu söylerken, kasım ve aralık ayına ilişkin verilerin 2011 yılının başlarında değerlendirileceğine de dikkat çekti.
Kayıtlara geçen diğer iki yıl ise 1998 ve 2005 olmuştu. Ben Istanbul’da aralık ayında hiç böyle sıcaklar görmedim... gerçi iklim değişikliği sadece sıcakların artması değil hava düzensizliklerinin ve ekstrem olayların da artması demek. Bir hafta sonra havalar soğuyunca hemen rahat nefes almayın... fosil yakıt bağımlılığı ortadan kalkmadıkça bu işin çözümü yok.

Güneydoğu son 40 yılın en kurak sonbaharını yaşıyor. Bölgede sonbahar mevsiminde yaşanan kuraklık çiftçileri kara kara düşündürüyor. Bölgenin tamamında kasım ayında hiç yağış yaşanmadı. Bazı ilçelerde ise bu sürenin 45 güne kadar çıktığı ifade ediliyor. Diyarbakır'ın kasım ayı yağış ortalaması 54 kg olmasına karşın, bu yılın kasım ayında yağış 0 oldu. Diyarbakır’da kayıtlara göre en son 1970 kasım ayı böyle yağışsız geçti. Mardin Meteoroloji Müdürü Mehmet Zeki Tekin de, Mardin’de son 71 yılın en kurak Kasım ayının yaşandığını kaydetti.
Bismil Ziraat Odası Başkanı Hibetullah Ay, bölge genelinde kuraklık tehlikesinin yaşandığını bildirerek, “Önümüzdeki haftalarda yağış olsa bile çiftçilerimiz ürünün yüzde 50'sini ancak kurtarabilir. Temennimiz kuraklık nedeniyle genel bir afetin oluşmaması” dedi. Ay, “Kuraklık korkusundan kurtulmanın tek yolu sulu tarıma geçmektir. Bunun için acilen tarımsal sulama projelerinin yapılmasını bekliyoruz” dedi.

Cancun iklim konferansının ikinci gününde, Kyoto Protokolü’nün ikinci taahhüt dönemiyle ilgili olarak Japonların Kyoto’nun ikinci taahhüt dönemini asla kabul etmeyeceklerini açıklaması, gelişmekte olan ülkelerce Kyoto Protokolü’nü etkisiz kılma yönündeki bir adım olarak nitelendi. AB’nin iklim finansmanı ile ilgili hızlı bir fon sağlamak için 2010 ile 2012 arasında fakir ülkelere kısa vadede 6 milyar euro’luk kaynak sağlanmasını öngören önerisi ise tepkiye yol açtı. Çevreciler yardımların sadece birtakım kredileri kapsadığı eleştirisinde bulundu. Öte yandan dünya ülkelerinin iklim birlikteliğinde ortak çözümlere varması yönünde umutlar fazla değilken en ilgi çekici çağrı minik adalar ülkesi Tuvalu’dan geldi. Cape Verde Adaları Büyükelçisi Antonio Lima, Küçük Ada Devletleri İttifakı sözcüsü olarak, küresel sıcaklık artışının 1,5 derece ile sınırlandırılmasında anlaşma sağlanması gerektiğini söyledi. Kutup buzlarındaki hızlı erimeden kaynaklanan okyanuslardaki su seviyesinin yükselmesinin, en yüksek noktası 6 metre olan Tuvalu gibi adalar için yok olma tehdidi oluşturduğunu kaydeden Lima, 21.yüzyılın kendileri için zamanın sonu olabileceğini belirtti. En az kirleten ama en fazla tehlikeyle karşı karşıya olanlar olarak Lima, kendi halkını korumak için bir 'iklim değişikliği sigorta fonu' çağrısında bulundu. Meksika, Cancun’dan haberler böyle, dönelim Türkiye’ye...

300 milyon yıl önce dinozorların ortaya çıkmasında yağmur ormanlarının seyrekleşmesinin etkili olduğu iddia edildi. Bu dönemde Kuzey Avrupa ve Avrupa kıtaları ekvator çizgisi yakınlarında yer alıyordu ve yağmur ormanlarıyla kaplıydı. Ancak aynı dönemde yaşanan küresel ısınma sonucunda bu ormanlar ciddi miktarda azaldı. Bu yaşam ortamında yaşayan sürüngenlerin bir kısmı evrimleşerek dinozor halini aldılar. İlgilenenler araştırmayı Geology adlı dergide okuyabilirler.

İklim Meydanı Trabzon’da. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası AB Bilgi Merkezi, British Council, Birleşmiş Milletler Kalkınma Fonu ve Çevre Kültür Girişimcileri Derneği tarafından ortaklaşa düzenlenen ''Küresel Kirliliğe Karşı İklim Meydanı'' etkinliği pek çok ilden sonra Trabzon'da da gerçekleşti. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Deniz Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ertuğ Düzgüneş, toplantıda Karadeniz'in ısınma sürecinde olduğunu belirterek, “Isınma devam ederse Karadeniz’de bazı balık türleri tükenebilir” dedi. Yaşadığım en sıcak kışı geçirirken Istanbul’da bu sözler beni hiç şaşırtmıyor

Geçtiğimiz hafta sonu Sinop Gerze'de İklim Adaleti Koordinasyonu için Yeşil Gerze Çevre Platformu ev sahipliğinde bir buluşma gerçekleştirildi. İki gün süren etkinliklerde çeşitli konferans ve atölye çalışmaları yapıldı. Atölye çalışmalarında iklim krizinin yeryüzündeki canlı yaşamı ve özellikle küresel güney halkları ve yeryüzündeki milyarlarca yoksul ve canlının varlığına ciddi bir tehdit oluşturduğu söylendi.

Meksika’nın Cancun kentinde başlayan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı sürüyor. Dünya genelinde sera gazlarının atmosfere bırakılmasını azaltmayı amaçlayan Kyoto Protokolü’nün 2012 yılında sona erecek olması ve yeni bir anlaşma sağlanması gerekliliğine karşın, Washington Post, Amerika’nın geçen yıl Kopenhag’da yapılan iklim görüşmelerinde verdiği sözleri hala yerine getirmediğini hatırlatıyor. Greenpeace de, Cancun’da bir araya gelen hükümetleri güçlü bir iklim anlaşması için gerekli adımları atmaya çağırıyor. ABD ya benim dediğim olur ve gelişmekte olan ülkeler de yükümlülük altına girer yoksa ben toplantıyı terk ederim havasında. Cancun'da hükümetlerin alabileceği çok önemli kararlar varken, en önemli sorunlar ABD'ye odaklanıyor. ABD'nin karbon salımı konusunda lider olması ve olası bir küresel anlaşmada mutlaka yer alması gerektiği düşüncesi diğer hükümetler tarafından harekete geçmemek için mazeret olarak görülüyor. Ancak ABD'yi beklemek, iklim değişikliğinin yaratacağı sosyal ve ekonomik sonuçları kabul etmek anlamına geliyor. Cancun, hükümetlerin temiz bir gelecek için gerekli adımı atmaları gereken yer ve ABD katılmak istemese de diğer ülkeler yola devam etmeli. Greenpeace, iklim değişikliğinin önüne geçmek için hükümetler karbon salımlarını azaltma konusunda hukuki bağlayıcılığı olan bir anlaşmaya imza atmalı, endüstrileşmiş ülkeler yoksul ülkelerde iklim değişikliği ile mücadele için fon sağlamalıdır diyor.

Cancun İklim Zirvesi’ne katılan Bölgesel Çevre Merkezi - REC Türkiye Direktör Yardımcısı Kerem Okumuş, düşük karbon ekonomisinin liderlerinin bir araya geldiği ve dünya ekonomisine yön veren 800 iş dünyası temsilcisinin, kısa-orta ve uzun dönemli küresel iklim politikalarının geleceğini tartıştığı zirvede Türkiye’den herhangi bir iş insanını görememenin üzüntü verici olduğunu belirtti. Okumuş, en ilgi çeken katılımcılardan olan Birleşmiş Milletler Vakfı’nın kurucusu ve CNN’in sahibi Ted Turner’ın, iş dünyasının sürece liderlik etmesi gerektiğini ve iklim değişikliği konusunda daha fazla liderin sorumluluk almasını arzu ettiğini belirten sözlerine dikkat çekti. Türkiye açısından ise kişi başı karbon salımında gelişmiş ülkelere göre düşük ama dünya ortalamasından yüksek oranlara sahip olduğumuza dikkat çeken Okumuş, “Türk ekonomisinin rekabet avantajını kaybetmemesi için acilen düşük karbonlu ekonomi modelini benimseyecek sektörel bir eylem planını hayata geçirmesi gerekiyor. Diğer ülkelerde özellikle yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği kapsamında yapılan teknolojik yatırımlar, üretim maliyetlerinde önemli bir düşüş ve rekabet avantajı sağlıyor. Okumuş, Figueres’in, “iklim değişikliği ile mücadelenin boyutları o kadar büyük ki sadece hükümetlerin insiyatifine bırakılamaz” sözüne katıldığı belirtti.

Meksika’nın Cancun kentinde devam eden iklim zirvesinde üzerinde anlaşma sağlanan ilk konu herkesi şaşırttı. Gündemin ilk sıralarında olmayan ve Dominik Cumhuriyeti delegesinin gayrı resmi bir öneri olarak sunduğu 6. madde üzerinde uzlaşmaya varıldı. 6. madde, iklim değişikliği hakkında resmi ve gayrı resmi eğitimin geliştirilmesini, farkındalık yaratma çalışmalarını ve gençlik örgütlerinin sürece katılımını düzenliyor. Karar yoğun bir kampanya yürüten gençlik örgütlerinin başarısı olarak kabul ediliyor. Dominik Cumhuriyeti Başkan Yardımcısı Omar Ramirez ise bu uzlaşmanın Cancun’da pek çok konuda anlaşma sağlanabileceğinin işareti olduğunu söyledi. Gençlik örgütleri (YOUNGO), 6. maddenin kabulünü Cancun’daki öncelikli amaçları olarak belirleyerek, maddenin formüle edilmesinde özel rol oynamışlardı. Kabul edilen talepler arasında gençlerin önemli paydaş olarak kabul edilmesi ve bununla ilgili delegasyonlarda yer almalarının kolaylaştırılması, eğitim çalışmaları ve bunlar için finansman sağlanması bulunuyor.

Gelelim en önemli gündem maddemize. Cancun’daki iklim müzakerelerinin sonuna doğru Çin’den gelen öneri hayret uyandırdı. Çin, iklim müzakerelerinde ilk defa BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi düzeyinde gönüllü azaltım hedefi bildirmeyi teklif etti. Çin’in Baş Müzakerecisi Xie Zhenhua, daha sonra “İklim alanında atılan adımların uluslararası çabanın bir parçası olabilmesi için bu hedefin sözleşme kapsamında resmi olarak bağlayıcı bir kararla oluşmasını sağlayabiliriz ve bunun şeklini de tartışabiliriz ” dedi. Çin Dışişleri Bakanlığı İklim Değişikliği Özel Temsilcisi Huang Huikang ise yapıcı ve pozitif bir yaklaşımla uzlaşıya hazır olduklarını belirtti. Ancak Huikang, Kyoto hattında yapılan müzakerelerde ise taviz vermeyeceklerini dile getirdi.
Sera gazı salımlarının azaltılması ve küresel iklim değişikliğinin önlenmesi amacıyla Cancun'da yapılan zirveye gelen 15 bin kadar delege ve çevrecinin Meksika'ya uçuşu, transferleri, otel ve yemeklerinin yol açtığı sera gazı salımının, ortalama bir Afrika ülkesinin iki haftalık sera gazı emisyonuna eşit olduğu belirtiliyor. Konferansı düzenleyenler, bu emisyonu telafi etmek için çiftçilere ormanları korumaları için fon sağlanacağını açıkladı. Bunun yanı sıra, 43 milyon dolara mal olan ve 10 Aralık'ta sona erecek konferansa katılanlardan arta kalan atıkların dönüştürüleceği belirtiliyor. Ancak bunların en yakın atık dönüştürme tesisine gönderilmesi için 1300 kilometre yol kat etmesi gerekiyor. Kopenhag'da geçen sene yapılan iklim konferansında atmosfere salınan karbondioksit miktarı, 5 bin ton olmuştu. Tabii bu miktarlar konu Amerika Birleşik Devletleri ve Çin salımları olunca bahis konusu bile değil.
İşte bu salımlardan dolayı Kuzey Pasifik Okyanusu'nda bulunan bir adalar topluluğu devleti olan Marshall Adaları kaçınılmaz sona doğru ilerliyor. Bir zamanlar ABD'ye ait olan bu adalar küresel ısınmanın kaçınılmaz sonu olarak çok da uzak olmayan bir gelecekte sular altında kalacak. Marshall Adaları geçmişte de talihsizdi. 1984'e kadar Amerika Birleşik Devletleri'nin işgalinde olan bu topraklar 1954’te ABD'nin hidrojen bombası denemesine maruz kalmıştı. Hiroşima ve Nagazaki'ye atılan atom bombaları, bu hidrojen bombasının yarattığı etkinin yanında el bombası gibi kalıyor desek, sanırız durumu anlatmış oluruz. Bu bahtsız ada topluluğunun kötü kaderi iklim değişikliğinin de etkisiyle sürüyor. Yükselen deniz seviyesiyle birlikte 61 bin kişinin yaşadığı adalar korkunç sonlarına doğru yaklaşırken, umutsuz bir hazırlık yapılıyor. Kıyılara barikatlar kuruluyor, evler kuvvetlendiriliyor. Ancak Marshall adaları bugün var, yarın yok. Durumu inceleyen Greenpeace, özellikle adalardan Majuro'nun durumunun kötü olduğunu belirledi. Burada şu ana kadar kıyı bölgelerinde okyanus karaya doğru 50 ila 100 metre arasında girmiş durumda. Cancun’da ise liderler ayak sürümeye devam ediyor, Türkiye hala 47 kömürli termik santral planından vazgeçmedi, petrole dayalı kalkınmacı model süregidiyor, sular yükselirken.

Küresel ısınmaya bağlı kuraklık gibi iklim değişikliklerinin öncelikle tarımsal faaliyetleri sekteye uğratacağı gerçeğinden yola çıkan TÜBİTAK, beş üniversite ile birlikte kıt yem şartlarına dayanıklı Anadolu keçisinin populasyonunu koruyacak ‘embriyon saklama’ projesi yürütüyor. Yani bilim adamları bu politikacıların birşey yapacağı yok, biz kendimizi kurtarmaya bakalım diyor. Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesinden Prof. Dr. Şeref İnal, “Bu hayvanlara ihtiyacımız olabilir. Zaten bu yüzden koyun, keçi ve büyükbaş yerli ırkların embriyo dondurma işlemleri devam ediyor. Küresel ısınma, iklim değişikliği gibi şartlarda kullanılmak üzere; son derece kanaatkar hayvanlar olan yerli koyun, keçi ve büyükbaş hayvan ırklarımızın embriyoları saklanıyor. Bu embriyolar eksi 186 derecede sıvı azot içinde, yaklaşık 100 yıl boyunca korunmaya alınıyor. Bu süre sonunda ihtiyaç duyulursa yeni embriyolar yeniden saklanacak. Amaç, zorlu tabiat şartlarına dayanıklı bu yerli ırkları korumak, ihtiyaç duyulduğunda bu gen kaynaklarından yararlanmak” dedi. Doğrusu bunları embriyo olarak değilde yaşatarak niye saklamıyoruz anlamadım. Neyse olmamasından iyidir herhâlde.

Cambridge Üniversitesi ile büyük şirketlerden oluşan Galler Prensliği İklim Değişikliği Liderleri Grubu’nun, Meksika’nın Cancun kentinde düzenlediği Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Zirvesi öncesinde hazırladıkları Cancun bildirisi geçtiğimiz günlerde yayınlandı. Cancun bildirisi, İklim Değişikliğine karşı daha etkin mücadeleye yönelik uluslararası işbirliğinin arttırılması uyarısında bulunuyor, ayrıca hükümetlere yerel, ulusal ve bölgesel düzeyde düşük karbon ekonomisinin hayata geçirilmesi konusunda çağrı yapılıyor. Cancun’da hükümet temsilcilerine sunulan bildiriyi 35 ülkeden farklı sektörlerde faaliyet gösteren 384 şirket imzalarken, Akbank Cancun Bildirisi’ne imza atan tek Türk bankası oldu. Akbank Genel Müdürü Ziya Akkurt, Türkiye’de sürdürülebilirliğin öncüsü olarak, ülkemiz ve dünyamız için gerekli tedbirleri almanın sorumluluğunu taşıyoruz. Akbank olarak daha yaşanabilir bir dünya ve sürdürülebilir bir çevre için iklim değişikliği ile küresel mücadeleye dikkatleri çeken ve duyarlılığı artıran bu bildiriye destek vermekten gurur duyuyoruz” dedi. Ancak biz Akbank’tan imza ve laf değil gerçek adımlar bekliyoruz, Hasankeyf projesinden çekilmesi gibi.

İklim değişikliği insan sağlığını olumsuz etkiliyor. 2003 ve 2006 yıllarındaki aşırı sıcaklar çok sayıdaki kişinin tansiyon ve kalp yetmezliğinden ölmesine yol açtı. Alman çevre örgütü Germanwatch 2010 Küresel İklim Risk Raporu'nun verilerine göre, son 20 yılda kayıt altına alınan 14 bin aşırı hava durumu, 650 bin can aldı. Alman Meteoroloji Genel Müdürü Paul Becker, çevre felaketlerinin başlıca nedeninin, iklim değişikliği olduğunu söylüyor. Becker, "İkisinin arasında mutlak bir bağlantı var. Almanya, hatta tüm dünyada aşırı sıcaklar daha sık görülmeye başlandı. Bu durumda sıcak geçen gece ve gündüzler artıyor ve sıcaklık 20 derecenin altına düşmüyor. Biz buna tropikal hava şartları da diyoruz. Bu hava insan vücudunu olumsuz etkiliyor" şeklinde konuşuyor.
İklim değişikliğine dikkat çekmeye çalışanlar sadece çevre örgütleri değil; Fransız bilim adamları da, iklim değişikliğine bağlı olarak şarabın son 30 yılda alkol oranının giderek artmasının önüne geçmeye, bu arada da şarabın aromasını muhafaza etmeye çalışıyor. Çünkü iklim değişikliğine bağlı olarak yaşanan aşırı sıcaklar, azalan yağış, aşırı buharlaşma, üzüm bağlarında ve üretilmiş olan şarapları değiştiriyor. Önemli şarap üretimi kapasitesine sahip Fransa'nın güneyinde 80'li yıllarda üretilen şarap ortalama yüzde 10 ila 11 alkol içerirken, bu oran bugün yüzde 13 ila 14, hatta daha sıcak hasat bölgelerinde yüzde 15'e kadar çıkıyor. Aşırı buharlaşma nedeniyle su kaybeden üzümler, böylece daha şekerli bir karışıma sahip oluyor, fermantasyon sırasında da şeker alkole dönüşüyor. Bunun önüne geçmek ve daha düşük şeker oranına sahip ürün almak için şarap üreticileri, üzümü daha erken hasat ederken, bu yöntem sadece beyaz ve roze şaraba uygulanabiliyor ve şarabın aromasını sağlayan olgun meyveyi garanti etmiyor. Kürsel iklim değişikliği bu şekilde tarımı da etkiliyor, e şaraba su katmak da olmaz.

Türkiye ile Libya arasında “Çevre ve Ormancılık Alanında İşbirliği Anlaşması” imzalandı. Anlaşmayı iki ülkenin çevre bakanları imzaladı. Çevre Bakanı Veysel Eroğlu, Libya heyeti ile yapılan görüşmelerde taşkın, kuraklık, deniz kirliliği, iklim değişikliği, meteoroloji faaliyetleri, çevresel etki değerlendirilmesi, tabiat ve biyolojik çeşitliliğin korunması, ağaçlandırma ve erozyon kontrolü konularında işbirliği yapılmasının kararlaştırıldığını ifade etti. Çöllerden gelen tozlar, rüzgar erozyonu konularında Türkiye, Suriye, Katar, Irak ve İran ile kurulan çalışma grubuna Libya'nın da dahil edileceğini söyleyen Eroğlu, Libya’nın aynı zamanda Akdeniz Bölgelerindeki İklim Değişikliği ile Mücadele Grubu'na katılacağına dikkat çekti. Libya Sağlık ve Çevre Bakanı Mohammed Mahmud El-Hegazzi ise imzalanan işbirliği anlaşmasının ilişkileri güçlendireceğini kaydederek, heyetler arasında yapılan görüşmelerde iklim değişikliği, ormanların geliştirilmesi, su-hava kirliliği ve sanayi-tarımsal atıklar ile mücadele konularının ele alındığını kaydetti. Artık Türkiye’nin iklim değişikliği konusunda güçlü adımlar atması gerek yoksa çölleşme probleminin önüne geçmesi mümkün olmayacak.

Meksika Cancun sonrası yansımalar devam ediyor. Neredeyse bütün tarafar iklim değişikliği tehlikeli sınıra gelmeden devletlerin anlaşmasının hâlâ zor olduğu ancak artık imkansız olmadığı görüşünde. Cancun’da hükümetler, bilimsel verilere uygun olarak 2020’ye dek yüzde 25-40 salım azaltımına gitmeleri gerektiği konusunda hemfikir. Gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliği ve ormansızlaşma ile mücadele etmeleri için bir iklim fonu oluşturulması ve tropikal ormanları, yerli halkların haklarını ve biyoçeşitliliği koruyan bir mekanizmanın kabulü, olumlu gelişmelerdi. Cancun’da bir ivme yakalandığını ama, hedefe henüz ulaşılmadığı değerlendirmesini yapan Greenpeace Akdeniz sözcüsü Emel Türker, gelecek yıl Güney Afrika’da Durban’da yapılacak görüşmelerde, ülkelerin yeşil bir ekonomi oluşturmalarını ve dünyayı kirletenlerin sorumlu tutulmalarını sağlayacak küresel bir anlaşma imzalanması gerektiğini söyledi. Türk Delegasyonu Baş Müzakerecisi Rende ise istediklerini elde ettiklerini iddia ederken, Türker görüşmeler süresince Türkiye hükümetinin binde 4’lük sera gazı salımı ile tarihsel sorumluluk sahibi olmadığını belirtmesiyle, görüşmelerdeki olumlu havanın dışında kaldığının altını çizdi ve, “Şu anda sera gazı salımlarında 194 üyeli BM ülkeleri içinde 19. kirletici ülke olduğumuzdan, bundan sonraki ‘tarihsel sorumluluk’ sürecinde en sorumlu ülkelerden olacağımızdan söz edilmedi. Türkiye bir an önce sorumluluklarının farkına vararak iklim politikasını değiştirmelidir” dedi.

Cancun Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi’nin cuma günü sona ermesi beklenen sonuç oturumu Cumartesi sabaha karşı sona erdi. Delegeler sabahın erken saatlerine kadar heyecanla bir sonuç çıkması için müzakereye devam etti. Sonuç rahatlatmadı ama derin bir nefes aldırdı. İklim kurutlmadı ama Birleşmiş milletler süreci hayatta kaldı. Türkiye dahil 194 ülkeden sadece Bolivya karar metnini kabul etmedi. Bolivya delegasyonu, belgeleri Kyoto Protokolü`nü gerçekleştirmeye dönük ikinci bir girişim içermedikleri ve 4 derecenin üzerinde bir küresel ısınmaya izin verdikleri yönünde eleştirdi. Buna ek olarak Bolivya, sera gazı salımının net olarak ne kadar azaltılacağının açık olmadığına, ayrıca Kyoto Protokolü`ne dönük ikinci bir çabayı kimse istemezken, Kyoto`da kabul edilen esnek piyasa mekanizmalarının sürdürüleceğine dikkat çekti. Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez de, anlaşma taslağına itirazları olduğunu belirtti ama sonunda kabul etti. Birincisi sera gazı salımına dair açık ve yeterli hedefler konulmadı. İkincisi, Kyoto Protokolü`nü gerçekleştirmeye dönük ikinci bir girişim dönemi bu süreçte yaşamsal görünüyor, ancak bu da karara bağlanamadı. Üçüncüsü, mali katkı ve kaynakların dağılımı konusunda sorunlar var - daha kaynaklar hakkında somut bir öneri yapılmış değil. Rodriguez, `En tartışmalı konulardan biri Dünya Bankası destekli bir Yeşil Fon oluşturulması oldu. Diğer Bretton Woods mali kurumları gibi bu da özel koşullar, ayrımcılık ve dışlama ile sonuçlanabilir,` dedi. Fona yıllık 100 milyar dolar ayrılması hedefleniyor. Önemli olan bu fonun eski fonların yeniden paketlenmesi değil artı ve yeni bir 100 milyar dolar olması. Sonuç olarak bütün sivil toplum kuruluşları son metni yeterli bulmadı ancak umudumuz hala canlı.

Artık tamamlanmakta olan birinci gündem maddemiz, Meksika’daki Cancun BM İklim Zirvesi. Iklim fonu üzerine görüşmeler ABD tarafından sekteye uğratılmışa benziyor. Çin’den istedikleri şeffaflık ve bağlayıcılık taahhütlerini alana kadar görüşmeleri geciktirirlerken, yeni bir fonun kurulmasıyla ilgili farklı yasal problemlerden söz ediyorlar. İklim fonu bazı müzakerecilerce hala Cancun’dan çıkabilecek bir şey gibi görülüyor olsa bile, bakanların tıpkı Kopenhag’da olduğu gibi, önümüzdeki yıl boyunca fonu oluşturacaklarını söylemenin dışında bir şey yapmayacakları güçlü bir olasılık. Ancak hükümetlerin tartışmasına sunulan yeni metinde bazı ilginç gelişmeler var. Bu metinde, yalnızca gelişmiş ülkeleri ilgilendirmesine rağmen, gezegeni kurtarmak için doldurulması gereken giga ton boşluğundan açık olarak söz ediliyor ve Kopenhag vaatleri hem Kyoto Protokolü dahilinde hem de Kyoto dışındaki sınırlarıyla bağlanıyor. Ayrıca, gelişmekte olan ülkelerin şeffaf olmasının gerekliliği belirtilirken, gelişmiş ülkelerin tarihi sorumluluğuna da atıfta bulunuluyor. İklim Zirvesi'nde sonuç aşamasına yaklaşılırken gigaton boşluğuna yapılan atfın kalıp kalmayacağı, gelişmiş ülke güvencelerinin KP kararlarına dayandırılıp dayandırılmayacağı hususu gibi belirsiz. Bağlayıcı bir anlaşma konusunda beklentiler düşük. BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon, ülkelere "Elinizi çabuk tutun" çağrısı yaptı. Meksika’daki buluşmaya Kopenhag’da olduğu gibi çok sayıda hükümet ve devlet başkanı katılmadı. Yaklaşık 30 ülkenin devlet ve hükümet başkanı zirveye iştirak etti. Diğer ülkeler ise bakanlar düzeyinde temsil ediliyor. Ancak Cancun'daki iklim müzakereleri oldukça zorlu sürmeye devam ediyor. Uluslararası toplum, süresi 2012 yılında dolacak olan Kyoto Protokolü’nün yerini alacak bir anlaşma üzerinde uzlaşma sağlamaya çalışsa da şu ana dek önemli bir adım atılamadı. BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon, kaybedilen her anın, ekonomik, ekolojik ve insanî açıdan ek masraflar doğurduğu uyarısında bulundu. Ban Ki Moon, “İklim değişikliği bir gecede yaratılmadı. Bir gecede de çözülmeyecektir. Ancak her ülke çözümün bir parçası olmalı, her ülke bir rol oynamalıdır" dedi.
Yine yaratıcı bir eylemle Greenpeace, iklim değişikliğinin oluşturduğu tehlikeye dikkat çekmek için dünyanın çeşitli yerlerindeki önemli yapıların modellerini Meksika'da denize batırdı. Meksika'nın Cancun kentindeki Birleşmiş Milletler (BM) İklim Konferansı'nın son günlerinde Greenpeace üyeleri, aralarında, Özgürlük Anıtı, Tac Mahal ve Eyfel Kulesi'nin de bulunduğu dünyaca ünlü yapıların modellerini suya batırdı. Çevre örgütü, yarısı suya batmış yapılarla, eğer tedbir alınmazsa karşı karşıya kalacağımız tehlikeyi bir kez daha hatırlattı. Türkiye de suların yükselmesinden etkilenecek ülkeler arasında. Eğer yeterli düzenlemeler yapılmaz ve önlem alınmamaya devam ederse İstanbul'da da Beylerbeyi Sarayı, Kuleli Askeri Lisesi, Kız Kulesi gibi tarihi yapıların sular altında kalacağı belirtiliyor. Eylemle ilgili konuşan Greenpeace Uluslararası Genel Direktörü Kumi Naido, "Greenpeace, liderlere iklim değişikliğinin şu anda gerçekleşmekte ve yüzlerce insanın yaşamına mal olan etkilerini hatırlatıyor. Liderlerin bir iklim fonu oluşması, ormanlarımızın korunması ve hukuki bağlayıcılığı olacak adil bir anlaşmanın oluşturulabileceği bir sonraki zirve için acilen harekete geçme şansları var." dedi

2010 Gezegenin Geleceği Almanağı - HES Hidro Elektrik Santral Haberleri - Banu Koç

2012-01-05T01:10:00.001+02:00

Gezegenin Geleceği Programından Sınıflandıran Banu Koç

OCAK

Doğa Derneği, Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin yok olmasına neden olacak Ilısu baraj projesine kredi vermesi sözkonusu olan Akbank ve Garanti Bankası’na karşı ülke çapında bir kampanya başlattı. Ayrıca, Garanti Bankası Genel Müdürlüğü önünde bir Hasankeyf protestosu gerçekleştirdi. Doğa Derneği’nin protesto için hazırlamış olduğu pankartta, derneğin maskotu Kaplumbağa Rafet tahtaya yazmış olduğu sınav sorusunda “Garanti Bankası Hasankeyf’i yok edecek krediyi verir mi” diye sordu.
Doğa Derneği, geçtiğimiz haftalarda Garanti Bankası’nın üst düzey yetkilileri ile görüşerek Hasankeyf’in önemini anlatmıştı. Ayrıca bankanın projeden çekilmesini talep etmişti. “Doğa için Garanti” diyerek “Çevreci Bonus” kartıyla doğaya olan duyarlılığını öne çıkaran Garanti Bankası’nın bu sınavda yapacağı tercih, Hasankeyf ve Türkiye doğasının geleceği için belirleyici olacak. Doğa Derneği, herkesi UNESCO Dünya Mirası kriterlerin tamamını karşılayan Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin Dünya Mirası alanı ilan edilmesine destek vermeye çağırıyor. Peki yarın siz, paranızı Garanti Bankasına mı yatıracaksınız?

Bu arada Greenpeace’den Türkiye’de bir eylem, Başbakan Erdoğan’a sürpriz ziyaret! Meclis’te AKP’nin Grup Toplantısı’na giren Greenpeace eylemcisi, Başbakan Erdoğan’ın konuşması sırasında pankart açarak hükümetin nükleer planlarına “Hayır” dedi. Başbakan Erdoğan’a “Nükleer İnattan Vazgeç” mesajı veren eylemci, polis tarafından göz altına alındı. Kapalı kapılar ardında, kamuoyu ile paylaşılmadan sürdürülen nükleer görüşmelerin bir örneği de Başbakan Tayyip Erdoğan’ın Rusya’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yaşandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ve Rusya Başbakan Yardımcısı Igor Seçin’in de katıldığı bir toplantıda iki ülke arasında nükleer santral tesisi yapımı işbirliği ortak beyannamesi imzalandı. Yapılan anlaşmanın detayları ise bugüne kadar kamuoyu ile paylaşılmadı. Bugüne kadar uygulanan enerji politikaları, Türkiye’nin diğer ülkelere ve fosil yakıtlara olan bağımlılığını ortadan kaldıramadı. Alternatif yenilenebilir enerji kaynaklarını görmezden gelen hükümetin, halkı ayağa kaldıran nükleer enerji ve HES’ler – yani Hidroelektrik Santraller, yeni doğalgaz alım anlaşmaları ve planlanan 47 kömürlü termik santral dışında önümüzdeki dönemler için temel bir enerji politikası bulunmuyor. Nükleer santral görüşmeleri ise başka enerji projeleri ile ilişkilendiriliyor. Burgaz-Dedeağaç projesinden hoşnut olmayan Ruslar, daha karlı olduğunu düşündükleri Samsun-Ceyhan petrol boru hattına dahil olmak peşinde. Bu projeye dahil olmak için de Rusya’nın Türkiye ile yapmak istediği başka anlaşmalar için nükleer santral ihalesini önkoşul olarak koyduğu da dolaşan söylentiler arasında. Kapalı kapılar ardında şaibeli olabilecek işlere karşı çıkan, kirli, tehlikeli ve pahalı olduğu kanıtlanmış nükleer enerjiye hayır diyen 1 milyon “radyoaktivist”, http://nukleer.greenpeace.org sitesinde biraraya geliyor.

Muğla Köyceğiz'e bağlı Beyobası beldesinden geçen Yuvarlakçay Irmağı üzerine Hidroelektrik Santrali kurulması planlanıyor. Köylüler farklı yerlerden gelen aktivistleri ile beraber, 300 yıllık anıt çınar ağaçlarının HES inşaatı için kesildiğini söyleyerek eylem yaptı. Gösteriye, Muğla İl Genel Meclisi Başkanı Zeki Köylü ve bazı Muğla İl Genel Meclisi üyeleri de katıldı. Zeki Köylü, burada yaptığı konuşmada, Muğla İl Genel Meclisi tarafından oluşturulan İmar, Tarım, Turizm, Hayvancılık ve Orman Komisyonu’nun Yuvarlakçay’da inceleme yaptığını söyledi. Incelemenin ardından, buranın gerçekten santral yapmaya uygun olup olmadığı belli olacak. Ardından İl Genel Meclisi, raporları ilgili kurumlara göndererek HES'in kurulmasını önleyeceğini ve bunun için ne gerekiyorsa yapacaklarını açıkladı.

Türkiye Su Meclisi, Rize'de ilk toplantısını gerçekleştirdi. Meclis'in amacı, 81 ilden çevre kuruluşlarını bir araya getirerek, Türkiye'nin su politikalarına tepki göstermek. Toplantının ardından, Su Meclisi Genel Kurulu'nun hazırladığı Su Manifestosu yayınlandı. Manifestoda, suyun öneminden ve ülkemizde su varlığına nasıl zarar verildiğinden bahsedildi. Suyun ticari bir mal olmadığına değinilirken, su varlığını esas kurutanın barajlar ve hidroelektrik santralleri olduğu açıklandı. Suya erişimin ve doğa hakkının, Anayasayla güvence altına alınması ve kamu tarafından sahiplenilmesi talep edildi. Türkiye Su Meclisi, bu değişiklik gerçekleşene dek, tüm baraj projelerinin durdurulmasını istiyor. Onlara katılmamak mümkün değil.....

Bu arada Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Türkiye’nin rüzgar ve güneş potansiyelini görüyor görünüyor. Yıldız, CHP’nin yenilenebilir enerjilerle ilgili verdiği soru önergesini yanıtladı. Buna göre, Türkiye, 2023’e kadar enerji ihtiyacının %30’unu yenilenebilir enerjilerden karşılamayı hedefliyor. Yıldız’a göre, rüzgar enerjisi kurulu gücünün 2023’e kadar 20 bin megavata çıkarılması düşünülüyor. Güneş enerjisinin de kullanımının yaygınlaştırılması ve teknolojik gelişmelerin yakından takip edilmesi hedefleniyor. Fosil yakıt kullanımının da azaltılması gündemde. Sonuçları görmeyi dört gözle bekliyoruz. Yalnız Sayın Yıldız’ın hidroelektrikten sağlanan enerji ile nükleer enerjiyi de yenilenebilir enerji sınıfına sokması çok yanlış. Küçük ölçekli HES’lerin dahi çevrelerindeki toprağı kurutması ve suyu tüketmesinin çok kısa bir süre aldığından daha önce bahsetmiştik. Nükleer enerjinin ise zararlarını zaten hepimiz biliyoruz. Siz de “Rüzgar, güneş bize yeter” diyorsanız, www.ilovvenuclear.org’a girin, siz de radyoaktivistlerin arasına katılın.

Doğu Karadeniz’de Hidroelektrik Santrallere karşı mücadele veren muhtarlar ise ne yazık ki mücadelelerinde henüz sonuç alamadılar. Radikal gazetesinin haberine göre, Doğu Karadeniz Senoz Vadisi’nde 11 köyün muhtarı, 2008’de Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulu’na başvurmuş ve Senoz’un sit alanı ilan edilmesini istemişti.
Ancak 1,5 yıl sonra, geçen hafta Rize’nin Çayeli ilçesine kurul, taşocakları ve yapımı devam eden HES projelerinin vadiyi olumsuz etkilediğini söyledi. Bu nedenle alanın sit alanı özelliklerini yitirdiğine karar Verdi. İnşaatlar, aksine verilen mahkeme kararlarına rağmen sürüyor. TEMA Rize Temsilcisi Nevzat Özer, iki HES projesinde yürütmeyi durdurma kararı verildiğini, yine de inşaatın devam ettiğini söyledi. Doğal Sit alanı olan yerlerde bile, HES atağı nedeniyle Çevresel Etki Değerlendirme raporuna gerek duymadan inşaatlara başlandığını da ekledi. Dünyanın en güzel vadilerini barındıran Doğu Karadeniz’in böyle acımasızca katledilmesi ve hukuken buna “Dur” denmiş olmasına rağmen katliamın devam etmesi hukuk devletinin nerede olduğu sorusunu gündeme getiriyor. Acilen hukuk kararları uygulamaya geçilmeli veya uygulamayanlar hakkında kanuni işlem başlatılmalı.

Hasankeyf’i sular altında bırakmak için hükümet, çalışmalarına devam ediyor. Önce Dünya Bankası, ardından da Avrupa’daki yatırım bankaları doğaya ciddi zararlar verecek olan bu projeden çekildiklerini açıklamıştı. Ancak hükümet, nükleer sevdası gibi anlamsız bir sevda olan Ilısu Baraj projesini, tüm çağrılara rağmen hayata geçirmeye çalışıyor. Doğa Derneği, Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu’nun, Ilısu baraj projesinin hayata geçirilmesi için gerekli krediyi yerli bankalardan sağlamaya çalıştığını duyurdu. Bu bankalar arasında Garanti Bankası ve Akbank da bulunuyor. Bakan, bu ay içinde bankalardan biriyle anlaşma yapmayı umuyor. Doğa Derneği, Hasankeyf’in dünyanın en önemli kültür ve doğa miraslarından biri olduğunu bu bankalara hatırlattı. Ancak her iki bankadan da cevap alınamadı. Hasankeyf, UNESCO dünya mirası kriterlerinin onda dokuzuna uyan dünyadaki tek yer. Garanti Bankası, çevre koruma projeleriyle tanınıyor. Akbank ise BM Küresel İlkeler Sözleşmesi’ni imzalayan bir banka. Bu nedenle ikisinin de bu yanlışa düşmeyeceğini ve hatta hükümeti bu yanlıştan geri döndürebileceğini umuyoruz. Ayrıca dileriz, Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin Dünya Kültür Mirası listesine dahil edilmesi için bir an önce UNESCO’ya başvuru yapılır.

ŞUBAT
Rize'de, Tek Gıda-İş Sendikası Bölge Başkanlığı toplantı salonunda , 9 ilden 36 platformun 57 temsilcisinin katıldığı Derelerin Kardeşliği Platformu Bölge Koordinasyon Kurulu Toplantısı gerçekleştirildi. Toplantı sonunda yayımlanan bildiride yine konu hidroelektrik santralleriydi. Platform, planlanan ve yargı kararlarına karşın yapımı devam eden HES projeleri ile iletim hatları nedeniyle yaşam alanlarının büyük ölçüde tahrip edildiğini belirtti. Sudan elde edilmeye çalışılan enerjinin alternatifi olduğuna, oysa doğamızın alternatifi olmadığına değinildi. Türkiye Su Meclisi’nde de belirtildiği gibi suyun ticari bir mal değil, tüm canlıların yaşamını sürdürebilmek için ulaşmaya hakkının olduğu doğal bir varlık, ekolojik sistemin bir parçası olduğunun altı çizildi. Milyonlarca yıldır varlığını sürdüren, suyun beslediği ekosistemleri yok edecek HES projelerinin, yenilenebilir temiz enerji olarak görülmemesi gerektiği de özellikle belirtildi. Platform, Senoz Vadisi başta olmak üzere mahkemelerce verilen durdurma veya iptal kararlarının derhal uygulanması çağrısında bulundu.

Erzurum'da yapılan HES toplantısında Vali Sabahattin Öztürk, önce TEMA temsilcisinin elinden mikrofonu aldı, ardından da köylülere tehdit anlamı taşıyabilecek sözler söyledi. Öztürk, Erzurum’un Karadeniz bölgesine yakın kesimlerinde dereler üzerine yaptırılacak 100 HES için DSİ’nin Tortum’da düzenlediği toplantıya katıldı. Toplantıda DSİ Bölge Müdürü Mustafa Bahadır, Erzurum’daki dere ve çayların üzerine 100 HES yaptırılacağını ve bunların yörede yaşayanlara olumlu etkilerinin olduğunu iddia etti. Vatandaşlar ise akarsular üzerine konulacak HES’ler yüzünden kırmızı benekli doğal alabalıklarla birlikte tüm canlıların yok olacağını belirttiler. Toplantıda TEMA İl Temsilcisi Işıl Bedirhanoğlu, şimdiye kadar 30 kadar HES yapıldığına dikkati çekti. Su kaynaklarının vatandaşın haberi olmadan satıldığına değindi. ÇED raporlarının 1980’deki su verileri üstünden verildiğinin altını çizdi. Vali, Bedirhanoğlu’nun sözünü yarıda kesti. Ardından “HES’lerle ilgili olarak buraya gelenlere yardımcı olunuz. Yoksa canınız yanar” dedi! Bu işten zaten canı yanacakların, canı yanmış ve yanmaya devam ediyor, başta kırmızı benekli alabalık, Doğa Ana ve yöre halkı.

Hasankeyf’i sular altında bırakacak olan Ilısu Baraj projesiyle ilgili, Diyarbakır İdare Mahkemesi, önemli bir karara imza attı. Hasankeyf’teki tarihi eserlerin taşınacağı ‘Yeni Hasankeyf’in kamulaştırılmasıyla ilgili verilen karar, köylülerin açtığı davayla iptal edildi. Kararın gerekçesi ise eserlerin taşınacağına dair bir karar olmaması. Ilısu Barajı’nın sular altında bırakacağı Hasankeyf’teki tarihi eserlerin, bölgenin birkaç kilometre uzağında ‘Kesmeköprü’ adlı köye taşınması planlandı. Bu nedenle, devlet önce köylülerden arazilerini satmasını istedi. Razı olmayan köylünün mülkü, Bakanlar Kurulu kararıyla 2008’de kamulaştırıldı. Karara itiraz eden köylülerin açtığı davada mahkeme, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na tarihi eserlerin taşınması konusunda bir karar olup olmadığını sordu. Bu yönde bir karar olmadığını öğrenen mahkeme, gelen cevabı gerekçe göstererek kamulaştırma kararını hukuka uygun bulmadı ve kararı iptal etti. Hasankeyf’I sular altında bırakmaya çalışanlarla ilgili akıllarda gitgide daha çok soru işareti oluşmaya devam ediyor.

Beyobası'nda ciddi bir çevre mücadelesi 50 gündür kararlı bir şekilde devam ediyor! Muğla'nın Köyceğiz ilçesine bağlı Beyobası beldesindeki Yuvarlakçay Irmağı'na kurulacak olan hidroelektrik santraline tepki gösteren köylüler, 50 gündür "çevre" nöbeti tutuyor. Santralin kurulması için ağaç kesimi başladıktan sonra, Pınarköyü sakinleri, bölgeye çadırlar kurdular. Şu anda nöbette 60'ı kadın ve çocuk 100 kadar kişi var. Kesilen ağaçların yaşları 150 ile 300 arasında değişiyor, yani hepsi “anıt ağaç” statüsünde. Çocuklar, her kesilen ağaç için bir çınar fidani ekti. Köylüler, suyun kendileri için hayat demek olduğunu, bunun da paradan çok daha değerli olduğunu ifade ediyor. Muğla Valiliği ise, HES'in kurulması için gerekli ön izinlerin çıktığını söylüyor. Gezegenin geleceğini ve bölgede yaşayanların fikrini önemseyen hiç kimse, böyle bir projeyi hayata geçiremez.

Türkiye’de HES projelerine karşı eylemler bütün hızıyla devam ediyor. Bu kez Tunceli'de HES projesi için yapılan toplantıyı protesto eden aktivistler, İl Çevre ve Orman Müdürlüğü'ne ait araca yumurta attı. Tunceli Çevre ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, HES’i kuracak firma temsilcileri ile ÇED raporu hazırlamak için Mutu Köyü’ne gitti. Tunceli, Pülümür, Pertek ve Hozat Belediye Başkanları ile yaklaşık 200 kişi de Mutu köyüne gittiler. Hazırlanan ÇED raporuna kendi görüşlerinin de katılmasını istediler. Köylüler aralarında topladıkları 70 imzalı dilekçe ile köylerine HES kurulmasını istemediklerini söylediler. Tunceli Belediye Başkanı, Tunceli'de yapılacak bu barajların Dersim’in doğasını yok edeceğini söyledi. Devletin tüm HES projelerinden vazgeçmesi için ellerinden geleni yapacaklarını da belirtti.

Bu arada ülkemizde HES hikâyeleri devam ediyor. Muğla’nın Köyceğiz ilçesine bağlı Yuvarlakçay’da yapılmak istenen hidroelektrik santraline karşı köylüler yaklaşık iki aydır nöbet tutuyor. Yaklaşık 200-250 kişilik bir jandarma ekibi önceki gün köylülerin nöbet tuttuğu bölgede daha önce kesilen ağaçların kütüklerini almak için baskın yaptı. Ancak jandarma, köylüleri aşıp kesilen ağaçları alamadı. Köylüler, kesilen ‘anıt ağaçların’ açılan davalara delil olduğunu söylüyorlar. Köylüler Yuvarlakçay Koruma Platformu adı altında bir Platform kurdu. Yuvarlakçay civarında altı köy bulunuyor. Pınar Köyü’nden Dulkadir Yorulmaz, köylülere santral konusunda bilgi verildiğini söylediklerini ancak bunun doğru olmadığını belirtti. Yuvarlakçay'ın suyu içme suyu. Sırf bu neden bile, buraya bir HES kurulmasının ne kadar mantıksız olduğunu gösteriyor. Zaten HES projesine karşı 10 kadar dava açılmış. Mahkemenin de gezegenin aleyhine karar vermeyeceğine inanıyoruz.

WWF, Türkiye'de son 40 yıldaki sulak alanların yarıdan fazlasının, sürdürülebilir olmayan politika ve su altyapı projeleri sonucunda kaybedildiğini açıkladı. Halen ülkenin neredeyse bütün akarsularında planlanan ve inşaat halinde olan yüzlerce HES bulunduğuna da dikkat çekildi. Hidroelektrik enerji, bütüncül ve havza bazında planlama yapılmadan ele alındığında geri dönüşü olmayan ekolojik ve sosyoekonomik kayıplara neden oluyor. WWF, Dünya Barajlar Komisyonu'nun, su altyapı projelerinin karar alma süreçlerinde uygulanmak üzere 7 stratejik ilke geliştirdiğini hatırlattı. Bunlar toplumsal kabul görme, alternatiflerin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi, mevcut barajların göz önüne alınması, nehirlerin ve sağladıkları geçim kaynaklarının sürdürülebilmesi, tanınmış hakların kabul edilmesi ve faydaların paylaşımı, kurallara uygunluğun sağlanması. Işte bu ilkeler, tüm HES projelerinde göz önünde bulundurulmalı. Şu anda, örneğin Hasankeyf'i sular altında bırakacak Ilısu Barajı Projesi'nde, bu kriterlerin hiçbirinin uygulanmadığını görmemiz ve harekete geçmemiz gerekiyor.

Brezilya Çevre Bakanlığı, dünyanın en büyük üçüncü hidroelektrik santrali için lisans verdi. Ne yazık ki, santral, Amazon Yağmurormanları'nın ortasına kurulacak. 17 milyar dolarlık proje, hem Yağmurormanları'na, hem de yerlilerin hayatlarına çok büyük zararlar verecek. Çevre Bakanı Carlos Minc, bu santrale verilen iznin, Bakanlık dönemindeki en çelişkili karar olduğunu söyledi. Belo Monte adı verilen proje, 250 kilometre karelik alanı sular altında bırakacak. Şarkıcı ve çevre aktivisti Sting, Kasım ayında Brezilya'ya giderek, projeden vazgeçilmesi çağrısında bulunmuştu. Çünkü, bölge yerlisi Kayapo halkı, yüzyıllardır sular altında kalması beklenen bölgede yaşıyor. Hükümet, barajın vereceği zararın son derece farkında. Ihaleyi kazanan grup, tüm ülkede parklar oluşturmak, ormanların durumunun takip edilmesine yardımcı olmak ve barajın zarar vereceği gruplara finansal destek sağlamak için 800 milyon dolar harcayacağına söz verdi. Giden parayla geri gelmez. Hasankeyf'i sular altında bırakarak, Brezilya'nın yaptığı hatanın aynısını yapma yolunda ilerliyoruz! Başkaları “dam”dan atlıyor, bizde atlarız diyenleri bıraktım, atlarken bizi de sürüklüyorlar “dam”dan aşağı.

Hidroelektrik santraller, kısa ismiyle HES'ler, Türkiye'nin doğasını tehdit ediyor. Hükümet, Türkiye'de tam 1601 adet HES projesini hayata geçirmeyi planlıyor. Neyse ki mahkemeler, bu planların ne kadar tehlikeli olduğunun farkında. Gezegenin geleceğini düşünenlerin son mutluluğu, Rize İdare Mahkemesi'nin Fındıklı'da yapılması planlanan iki HES projesini durdurması oldu. Üstelik mahkeme, iki önemli gerekçe sundu. Santrallere onay verilmesini sağlayan Çevresel Etki Değerlendirme, yani ÇED raporları, yalnızca bir prosedür gibi görülüyor, gerçekleri yansıtmıyor. Diğer gerekçe ise, havza planlaması yapılmadan HES planlaması yapılmasının kabul edilemez olması. Bu karar, yapılması planlanan 1600 proje için de emsal karar olabilir. Yürütmesi durdurulan projenin, birinci derecede doğal sit alanı olan Abu Çağlayan Deresi üzerine kurulması planlanıyordu. Umarız, hukuki kararlar, devletin, Türkiye'nin en güzel yerlerinde doğayı kısa zamanda yok edecek HES planlarından vazgeçmesine yardımcı olur.

MART
HES’lere karşı nihayet hukuki bir zafer! Rize İdare Mahkemesi, İkizdere Vadisi'nde yapılacak hidroelektrik santrali projesinin iptali için açılan davada "gerekçeli yürütmeyi durdurma" kararı verdi. Bir şirket, İkizdere Vadisi’ne iki HES projesi yapmak için lisans almıştı. Üstelik Çevre ve Orman Bakanlığı da olumlu ÇED raporu vermişti. Bunun üstüne İkizdere Derneği Başkanı Kadem Ekşi ve halk, tüm bunların iptali için İdare Mahkemesi’ne başvurmuştu. Ekşi, diğer HES projelerinin iptali için verdikleri mücadelenin devam ettiğini belirtti.
Türkiye Su Meclisi Yürütme Kurulu üyesi avukat Yakup Şekip Okumuşoğlu ise kararın emsal karar olduğunu söyledi. Çünkü verilen karar, nehir tipi HES projelerinin planlama aşamasında eksik işleyen süreci, uygulama sürecindeki yanlışlıkları, HES’ler için uygulanan ÇED yönetmeliği ve eksik olan mevzuat düzenlemelerini de değerlendiren bir karar. Mahkeme kararı, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğuna, çevreyi koruma ve geliştirmenin devletin ve vatandaşların ödevi olduğuna vurgu yapıyor. Bu yalnızca İkizdere Vadisi’nin değil, tüm gezegenin geleceği için önemli bir karar.

Bu arada Muğla’da güçlü bir yerel çevre aktivizmi sürmeye devam ediyor. Muğla'nın Köyceğiz ilçesine bağlı Beyobası beldesindeki Yuvarlakçay Irmağı'na kurulacak olan hidroelektrik santraline HES tepki gösteren köylülerin başlattığı çevre nöbeti, tam 62 gündür sürüyor. Santrale haklı olarak karşı çıkan Pınarköyü sakinleri, Topgözü’ne çadır kurarak başlattıkları eylemi sürdürüyor. Yuvarlakçayı Koruma Platformu Sözcüsü Murat Demirci, Yuvarlakçay Irmağı’ndan doğrudan yararlanan 6 köy ve 1 belde halkının, HES projesi kapsamında aralarında asırlık çınar ağaçlarının da bulunduğu bine yakın ağacın kesilmesine özellikle tepki gösterdiğini belirtti. Üstelik, HES için kesilen ağaçları almak için bölgeye gelen Köyceğiz Orman İşletme Müdürlüğü ekiplerine karşı çıkarak, ağaçları görevlilere vermeyen 13 köylü hakkında "Orman görevlilerinin görevlerini engelledikleri ve ormanlık alanda çadır kurdukları" gerekçesiyle tutanak tutulduğunu belirtti. Çevreyi korumanın bedelinin bu şekilde ödenmesi kabul edilemez... Köylüler, haklarını hukukla arayacaklar. Bu arada, eylem yapan köylüler, bölgede bulunan 380 yıllık çınar ağacını dilek ağacına dönüştürdüler. Bu dilek ağacı, gezegenin geleceğine dair hala umut olduğunun çok güzel bir göstergesi. Köylüleri çabaları için tebrik ediyor ve kendilerine buradan destek mesajı yolluyoruz. Aklınıza, ellerinize, emeğinize sağlık.

NİSAN
Tortum Şelalesi, mahkeme kararı ile sadece ilkbaharda değil her mevsim akacak ve hiç kurumayacak. Tortum Şelalesi'nin suyu, 1960’da kurulan hidroelektrik santralı nedeniyle sadece ilkbahar mevsiminde akıtılıyordu. Tortum Gölü'nden beslenen şelaleye, elektrik üretimi nedeniyle 9 ay su verilmiyor. Birinci derecede doğal SİT alanı olarak tescil edilen Tortum Şelalesi'nde, 22 metre genişliğindeki su 48 metreden düşüyor ve üzerinde sürekli gökkuşağı oluşuyor. Şelalenin tam karşısında bulunan Çağlayan Köyü Muhtarı Osman Baykal, 14 Aralık 2009’da mahkemeye başvurdu. Davada sunulan bilirkişi raporunda, su kısıtlamasının hem jeomorfolojik yapıya zarar verdiği, hem de ekolojik dengeyi bozduğu belirtildi. Tortum Selalesi'nin geleceğini ilgilendiren karar 21 Ocak 2010 günü çıktı. Yarım asırdan beri ziyaretçilerin kuru halini gördükleri çağlayan, artık her mevsim akacak ve doğa zarar görmeyecek.

Yuvarlakçay'a HES yapılmasına karşı 150 gündür gece gündüz nöbet tutan köylülerin açtığı davaya, Muğla İdare Mahkemesi tarafından bir 'yürütmeyi durdurma kararı' daha verildi. Orman Genel Müdürlüğü'nce 'HES için 2055 yılına kadar verilen iznin' yürütmesi durduruldu. Bu karar Yuvarlakçay'da kazanılan ikinci hukuk zaferi.

Dün sizlere yasalar ve kamuoyunun tepkisinin hiçe sayılarak Türkiye'nin dört bir yanında yapılmak istenen hidroelektrik santrallerin mahkemeler tarafından birer birer durdurulmaya başlandığı haberini vermiştik. HES haberleri üzerine Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, Türkiye'nin yapımı planlanan hidroelektrik santrallerinin (HES) tamamlanması durumunda yılda 8 milyar dolar kazanacağını belirterek HES’leri savundu. Türkiye’de HES’lerin kurulmasını bir zaruret olarak nitelendiren Eroğlu, Türkiye’nin su fakiri olmamasına karşın sınırlı kaynakları olduğuna dikkati çekti. ve “HES’ler dünyada en masum, en ucuz, en çevreci, en iyi elektrik üretim sistemidir! " dedi. Veysel Bey, enerji bakanı mı? maliye bakanı mı? sulama bakanı mı yoksa çevre bakanı mı biran önce karar vermesi gerekiyor, çünkü Karadenizli’nin ve Doğa’nın bekleyecek vakti kalmadı.

Yasalar ve kamuoyunun tepkisi hiçe sayılarak Türkiye'nin dört bir yanında yapılmak istenen hidroelektrik santraller mahkemeler tarafından birer birer durduruluyor. Rize'nin Fındıklı ilçesinde bulunan Abu Çağlayan deresi ve Çayeli Senoz deresi üzerinde yapımı planlanan HES projelerine verilen emsal niteliğindeki yürütmeyi durdurma kararlarına peş peşe yenileri ekleniyor. Bu kararlarla, Türkiye'de yapımı planlanan 2 bine yakın HES projesinin büyük kısmının hukuk dışı olduğu anlaşılıyor. Şu ana kadar yirminin üzerinde regülatör ve HES projesi çeşitli aşamalarında durduruldu. Her bir HES projesi, kamu kaynaklarının kaybına, doğal mirasın tahribatına ve HES yapılan bölgelerde pek çok toplumsal soruna neden oluyor. Türkiye'nin su politikasının ivediklikle değiştirilmesi gerekmektedir. Alınan mahkeme kararları, doğa tahribatı ile ünlü Devlet Su İşlerini bünyesinde barındıran Çevre ve Orman Bakanlığı'nın dayattığı bu yanlış politikanın ne kadar yıkıcı olduğunun bir belgesi niteliğindedir. Bakanlık Devlet Su İşlerinin misyonunu yeni baştan tanımlamalı ve DSİ’yi yeniden yapılandırmalı.

HES davaları domina taşları gibi ardı ardına sonuçlanıyor. Rize İdare Mahkemesi, Artvin Macahel Vadisi'nde yapılmakta olan Düzenli HES Projesi için bilirkişi incelemesi yapılabilmesi amacıyla yürütmeyi durdurma kararı verdi. Bölgenin UNESCO tarafından biyosfer rezerv alanı içine alındığını ifade eden Avukat Yakup Şekip Okumuşoğlu, ''Bölge, pek çok endemik bitkiye ev sahipliği yapan çok özel bir yer. Bölgede inşaat çalışması başlayan HES nedeniyle pek çok doğal güzellik yok olacak. Ormanlar tahrip edilecek. Bu nedenle projenin durdurulması için Rize İdare Mahkemesine başvurduk'' dedi. Dava kapsamında mahkemenin mahallinde inceleme yapmaya karar verdiğini bildiren Okumuşoğlu, ''Bu kapsamda, işlemin devam etmesinin telafisi imkansız zararlar doğurabileceği nedeniyle bu konuda yeni bir karar verilinceye kadar yürütmenin durdurulmasına da karar verildi.” Tabii henüz mücadele sürüyor.

Hükümetin, Yuvarlakçay’a bir hidro-elektrik santralı yapımına karar vermesi ve uygulamaya başlamasından sonra; yöre halkı, hükümet yetkilileri ve ihaleyi alan özel şirket ile karşı, karşıya geldi. Yuvarlakçay’ı sahiplenen yöre halkı, santral projesini ancak kamulaştırma kararlarının uygulanması sırasında öğrendi. Bunun üzerine, kamulaştırma kararlarını iptal davaları açıldı, ancak bölgede yüzlerce ağacın kesimine başlanması üzerine halk direnişe geçti. Yuvarlakçay, santralin kurulacağı Topgözü mevkiinde kurduğu çadırlarda suyu, ağacı, doğası ve geleceği için gece/gündüz nöbet tutuyor. Kadimden gelen su kaynaklarını ve kullanım haklarını kaybetmemek; çınar, çam ve sığla gibi doğal ağaçların kesilmemesi ve bölgede yaratılacak doğa tahribatını durdurmak için seslerini yetkililere ve kamuoyuna duyurmaya çalışıyor. Aldığım bir habere göre de Muğla 1. İdare Mahkemesi ÇED yani Çevre Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine uygun olduğuna dair mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılıncaya kadar Yuvarlakçay HESi hakkında yürütmeyi durdurma kararı verdi. Mücadele bu başarılarla eminim daha da güçlü sürecek. Bir başka olumlu haberde Yusufeli Demirdöven’de yapılmak istenen HES projesi ÇED olumlu kararına da Rize İdare Mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı verdi. Ancak önemli olan bundan sonra ÇED’lerin HES yapılamaz kararı vermesi, zira pekçok ÇED durdurulduktan sonra inşaatlar devam etti ve sonunda olumlu ÇED raporları tekrar onandı. Burada kazanılan süre ile mücadele başarıya götürülmeli.

Öte yandan çevre için güzel bir gelişme oldu. 128 gündür Yuvarlakçay'da çadır kurarak hidroelektrik santrala karşı mücadele eden köylüler ilk hukuk zaferini kazandı ve ihale durduruldu. İdare Mahkemesi, Muğla Valiliği tarafından verilen ‘ÇED gerekli değildir’ kararının yürütmesi durduruldu. Keşif ve bilirkişi incelemesi yapılıncaya kadar, HES ihalesini alan AKFEN, bölgede hiçbir çalışma yapamayacak. Yuvarlakçay’da nöbet tutanlar önceki akşam öğrendikleri mahkeme kararını büyük bir coşkuyla kutladı ama karara rağmen nöbetlere devam edeceklerini söyledi. 11 davanın ilkini kazanan köylülerin geride 10 idari davası daha var

MAYIS
Bir gün geçmesin ülkemizden bir hidroelektrik santral (HES) haberi olmasın. Şimdi de Aksu deresi üzerine yapılması planlanan santral, bölge köylülerini ayaklandırdı. Aksu Deresi'nin üzerine yapılması düşünülen HES'e karşı çıkan 28 köy halkını temsilen yaklaşık 200 kişilik grup, Valilik binası önünde açıklama yaptı. Grup adına konuşan elektrik mühendisi Ali Aşbay, 28 köyü temsil ettiklerini belirterek, şunları söyledi: ''Bugün Çevre ve Orman Bakanlığına Bilgi Edinme Kanunu çerçevesinde 28 köy olarak başvurumuzu yapıyoruz. Aksu Deresi üzerinde yürütülen ve düşünülen herhangi bir proje varsa, hayat bütünlüğümüzün dikkate alıp alınmadığını, hangi aşamada olduğunu, hangi bilimsel ölçüm ve deneylere dayandığını bilmek istiyoruz. Onlarca yıldır hayatımızı sürdürdüğümüz bu kıymetli coğrafyanın korunmasını sadece biz yaşayanlar değil, tüm ülkenin sahip olduğu bir değer olduğunu düşünüyoruz. Aksu'dan vazgeçmeyeceğiz. Toprağımızdan ve hayatımızdan vazgeçmeyeceğiz.''

Rize'nin Senoz Vadisi'ndeki Uzundere-1 Hidroelektrik Santralı'nın (HES) inşaatı hakkındaki tüm yargı kararlarına rağmen bitirildi. Santral bugün üretime geçiyor. Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi, Uzundere-1 HES 'in iletim sitemine bağlantısını sağlayacak olan Trafo Merkezi ve Yüksek Gerilim Şalt Sahası'na bugünden itibaren 154 bin voltluk gerilim uygulanacağını açıkladı. Rize Valiliği yayınladığı yazısında Uzundere-1’in Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın talimatıyla yapıldığı belirtildi. Uzundere-1’in inşaatı neredeyse her aşamasında mahkemelik oldu, hakkında olumsuz kararlar verildi. En son Nisan 2010’da açılan dava henüz sonuçlanmadı ama HES’te üretim başlıyor.

Breilya’da yaşayan Kayapó yerli topluluğu şefi Raoni Metuktire Avrupa’da. Brezilya’da Amazonların bir bölgesinde kurulmasına dönük resmi izin çıkan ve Xingu Nehri üzerinde inşa edilmesi planlanan hidroelektrik santrale karşı uluslararası destek arıyor ve Metuktire hidroelektrik santralinin yapımının engellenmesi için gereken bütün yolları kullanacaklarını açıkladı. “Halkımı daima kavgadan, şiddetten uzak tutmaya çalıştım ama şu an oldukça endişeliyim. Artık bize ait olanı geri alma vakti geldi” diyen Metuktire “3bin savaşçımız silahlanmaya ve savaşa hazır” sözlerini sarf etti. Xingu Nehri üzerinde inşa edilmesi planlanan santralin, binlerce yerliyi topraklarından etmesi muhtemel. Kararın alındığı gün başkent Brasilia’da bulunan Brezilya Elektrik Düzenleme Ajansı önünde 500 kişinin katıldığı bir protesto gösterisi düzenlenmişti. Greenpeace Brezilya ise “Lula hükümeti, bu projede ısrar ederek kendi mirasını yiyor” açıklamasında bulundu. Çevreci gruplar, inşa edilecek olan HES’in bölgede yaşayan yerli topluluklarının hayatlarını sürdürebilmeleri açısından büyük sıkıntı yaratacağını ve projenin gerçekleştirileceği 500 km2’lik alan dahilinde 40bin kişinin bu projenin olumsuz etkilerine maruz kalacağını belirtiyorlar.

Bir HES’e direniş haberi de Türkiye’den. Karadeniz de süregelen yıkım ve talan şimdi de Cide Loç Vadisini tehdit ediyor. Dünyanın ikinci büyük kanyonu olan Valla Kanyonu’nun içinde yer alan Küre Dağları milli parkını dolaşan Devrekani çayı, varlığını sürdürebilmek için yardım istemekte. Yöre halkı, onların itirazlarını dinlemeyen Ümran Çelik Boru Sanayi A.Ş.’nin iştiraki olan Orya Enerji Elektirik A.Ş.’yi ve yaşamları hiçe sayan kar hırsını teşhir etmek için bir araya geliyor. Loç Vadisi’ndeki yağma ve katliama dur demek için halk sesini yükseltiyor... katliama biran önce dur demesi gerekenler ise oylarımızla seçtiğimiz politikacılar.

Rize'nin Güneysu İlçesi'ndeki Çevre Platformu üyeleri, 2 hidroelektrik santral projelerinin yürütmesinin durdurulması istemiyle dava açtı.
Her fırsatta Doğu Karadeniz Bölgesi’nin ve Güneysu’nun ekonomik yönden kurtuluşunu yayla ve doğa turizmi olarak gösterenlerin, bir yandan da bu vadilerin HES’lerle tahrip edilmesine destek verdiklerini anlatan Güneysu Çevre Platformu sözcüsü Ceyhun Kalender “Bugün şunu rahatlıkla söyleyebiliriz ki artık HES’ler büyük çevre sorunları yanında sosyal, kültürel ve ekonomik sorunları da tetikleyecektir. Birbirine düşman olan komşular, doğasına yabancı olan insanlar, köyde yaşayıp da suyu tanımayan çocuklar, değirmenini döndürecek suyu bulamayan kadınlar, artık yüzecek küçük bir gölü bile olmayan gençler, sığınacak liman bulamayan alabalıklar ve daha niceleri bunlara eklenebilir” dedi.

Muğla'nın Köyceğiz ilçesine bağlı Yuvarlakçay'da Hidroelektrik santralı (HES) yapımına karşı mücadele eden köylüler, nöbet tutmaya devam edeceklerini söyledi. Daha önce bölgeye 3.5 megavatlık bir HES kurmayı planlayan Akfen Holding’in CEO’sunun “Çevreci tepkiler yüzünden Yuvarlakçay’a HES yapmaktan vaçtik” dediği haberini vermiştik. Ormanın içine kamp yaparak 3 Aralık’tan bugüne 150 gündür mücadele eden Pınar köyünden Dulkadir Yorulmaz ve köylülerin avukatı Berna Babaoğlu Ulutaş dün İstanbul’da bir basın toplantısı düzenledi. Toplantıda konuşan Ulutaş, “EPDK’ya başvuruda bulunduk, Akfen’in resmen projeden vazgeçip geçmediğini araştırdık. Ancak böyle bir başvurunun olmadığını gördük” dedi. Akfen Holding’in yaptığı açıklama ile kötü bir şaka yapmadığını umuyoruz. Acilen sözünün arkasında durup duruşunu resmileştirmesi gerekiyor.

Gezegenimizin git gide işgal edildiği bu günde çok güzel bir haberle başlamak istiyorum. Bildiğiniz gibi daha önce Hidroelektrik Santrallara (HES) karşı halk mücadelesinin peş peşe sonuçlar verdiğini söylemiştik. Bunun en güzel örneği ise Yuvarlakçay'da çevre mücadelesinden 'uzlaşma ve zafer' çıkması. Akfen Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Akın, ‘çevreci tepkiler nedeniyle’ Yuvarlakçay’a hidroelektrik santral (HES) yapmaktan vazgeçtiklerini açıkladı. Akın, 'Yuvarlakçay'da gece-gündüz çevre için nöbet tutan herkese de selam gönderiyorum' dedi. Muğla’nın Köyceğiz ilçesine bağlı Yuvarlakçay’da köylüler ve çevreciler HES projesine karşı dört aydır çadır kurup nöbet tutuyordu. Akfen’in 20 HES projesi vardı. Kendilerini, diğer on dokuz projeleri için de aynı duyarlılığı göstermeye davet ediyoruz.

HAZİRAN
Mahkeme kararlarına rağmen “HES’lere karşı çıkmak yanlıştır” diyen Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, HES’lerin zararlı olduğunu, su kaynaklarını tükettiğini dile getirenlerin kendi rantlarını düşündüğünü ve insanları yanlış bilgilendirdiğini söyledi. Bakan Eroğlu, bu sözleri Iğdır’da Çevre ve Orman Bakanlığı’na bağlı birimlerin Koordinasyon Kurulu Toplantısı öncesinde sarf etti. Bakan, “Bazı kesimler kendi rantları için HES’in zararlı olduğunu, su kaynaklarını tükettiğini, yalan yanlış beyan ederek, insanları yanlış bilgilendiriyorlar. Türkiye’nin ucuz ve temiz enerji kaynağını elde etmemesi için her türlü yalanı söylüyorlar. Hiçbir HES su tüketmez, sadece suyun gücünden istifade eder. Bunun için de HES’lere karşı çıkmak yanlıştır. Türkiye genelinde 2 bin HES var. Bunun iki tanesi yanlış yaptı diye hepsini karalamak doğru olmaz. Yanlışlık yapan varsa ceza verip, kapattırıyoruz.” diye konuştu. Iğdır’a, “müjde” veren Bakan Eroğlu, Iğdır Ünlendi Barajı’nın yapımına da başlanacağını söyledi. Iğdır Ovasında çölleşmeyi önlemeye yönelik çalışmalar ve su tasarrufuna yönelik projeler de ise kayda değer bir ilerleme yok. Çevre ve Orman Bakanı’nın, geçmişte Devlet Su İşleri Genel Müdürü olduğu ve doğayı katleden HES’leri yapmaktan sorumlu olduğu ve bugün misyonu değişmeyen DSI’nin Çevre Bakanlığı bünyesine alındığı düşünülürse bu söyleme şaşırmamak gerekir. Ancak kendisinin çevre bakanı işlevini yerine getirmediği aşikâr, doğa ve çocuklarımızın geleceği için derhal istifa etmesi veya görevden alınması gerekiyor.

Geçtiğimiz haftasonu Loç Vadisi Koruma Platformu üyeleri, bölgelerini tehdit eden hidroelektrik santralleri, HES’lere karşı yöre halkının tepkilerini dile getirmek ve diğer HES mağdurlarıyla dayanışmak için çeşitli çevreci gruplardan dostlarını köylerinde ağırladılar. Dönüş yolunda Karakadı Malyas Kanyon’una uğrandığında, toprakta derin çukurlar açmakta olan iş makinalarıyla karşılaşıldı. Kendilerine kim oldukları, ne yaptıkları sorulan işçilerin “biz işe yeni girdik, çalıştığımız firmanın da ismini bilmiyoruz” gibi şüpheli ifadelerinden endişelenen insanlar, çalışanları araçlarıyla birlikte vadiden ayrılmaya ikna etti. Önde iş makinaları, arkada Loç’lular ve aktivistleri taşıyan minibüslerle köyden geçilip vadiden çıkıldığı sırada jandarma yolu kesti ve araçları yeniden vadiye göndermek istedi. Ancak grup araçların önünde oturma eylemi gerçekleştirerek blokaj uyguladı. Yöreden alınan son bilgilere göre, 20 Haziran Pazar günü gerçekleşen olay hakkında henüz bir işlem yapılmadı ve iş makineleri halen Loç merkezinde bağlı bekletiliyor.

Bildiğiniz gibi geçen günlerde Güneysu İlçesi Gürgen Vadisi’nde yapımı planlanan Tepe 1 ve 2 HES projesi için Çevre ve Orman Bakanlığı’nın, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporunda olumlu karar vermesi sonrasında yöre halkı harekete geçmişti. Gürgen Vadisi’nde daha önce yapılan ve deneme üretimine geçmesiyle birlikte Gürgen Deresi'nin bir bölümünü kurutan Kale HES projesinin bir benzerinin daha yapılmasıyla vadinin tamamen kuruyacağını söyleyen yöre halkı, 14 Mayıs 2010 tarihinde Rize İdare Mahkemesi’ne ÇED olumlu raporunun iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle dava açtı. Davacılar avukat olarak Derelerin Kardeşliği Platformu Kurucu Başkanı Remzi Kazmaz’ı görevlendirdi. Mahkeme heyeti karara bağladığı davada Tepe 1 ve 2 HES projesinin yürütmesini durdurdu. Derelerin Kardeşliği Platformu Dönem Sözcüsü Ömer Şan’ın verdiği bilgiye göre Doğu Karadeniz’de planlanan 700 HES projesinden 145’inin yapımına başlandı. Bazıları deneme üretimine başlayan HES’lerden 65 iptal, yürütmeyi durdurma ve ÇED iptal davası açıldı. Bunlardan 29’unda ise mahkemeler yürütmeyi durdurma ve ÇED raporlarının iptali yönünde karar verdi.

Yalova Çevre Platformu’ndan Kemal Bayrı, Greenpeace Akdeniz Ofisi’nde gerçekleşen basın açıklamasında “Bugün ülkemizin tüm doğal kaynakları, Türkiye’nin enerji ihtiyacı bahane edilerek, enerji sermayedarlarının emrine sunulmuştur. Ülkenin en verimli alanlarında nükleer santral, yüzlerce hidroelektrik santrali ve onlarca termik santral kurulmak istenmektedir. Çevre Bakanlığı’nın enerji şirketlerine bol keseden dağıttığı ÇED olumlu raporlarını çevreciler hukuk yoluyla iptal ettirmekte ve enerji üretim lisanslarının verilmemesi için çaba sarfetmekteler. Ne için? Hükümetin, korunmasını pek umursamadığı doğal kaynaklarımızı korumak, yaşanabilir çevreyi bilinçsiz yatırımlara kurban vermemek için. Fosil yakıtlı enerjilere dayanan termik santral projeleri rafa kaldırılmalı, HES projelerine sıkı kotalar getirilmeli, yenilenebilir kaynakların geliştirilmesi için derhal harekete geçilmelidir“ dedi. Basın açıklamasının ardından bir müzik dinletisi gerçekleşti.

Rize’de çevrecilerin mücadelesi ve yargı kararlarına rağmen sayıları her geçen gün artan HES’ler, deneme üretimlerine başladı. Başladığı gibi de, gürül gürül akan Gürgen Deresi kurudu. RİZE’de Hidroelektrik Santraller (HES) deneme üretimlerine başladı. Suları tünellere alınınca, gürül gürül akan dereler kurudu, vadilerde su sesi kesildi. Derenin susuz kalması yöre sakinlerinin de tepkisine neden oldu. Derelerin Kardeşliği Platformu Dönem Sözcüsü Ömer Şan, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde 700 kadar HES projesinin planlandığını belirterek, bu projelerden 145’inin yapımının başladığını ve bazılarının deneme üretimine geçtiğini söyledi. Bunlara karşı 65 iptal, yürütmeyi durdurma ve ÇED kararının iptali istemiyle dava açıldığını kaydeden Şan, 29 davada mahkemelerin yürütmeyi durdurma kararı verdiğini belirtti. Doğa Derneği, Buğday Derneği ve Atlas Dergisi 17-20 Haziran’da Bey Dağları (Antalya) arasındaki Alakır Vadisi’ne sadakat yolculuğu gerçekleştirecek. Katılımcılar HES tehdidi altındaki yöreye gidip bölge doğasına sahip çıkacak.

TEMMUZ
Sakarya'da, Aksu Deresi üzerine yapılması planlanan hidroelektrik santrali (HES) projesini adliye önünde protesto eden bir grup, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın ÇED Raporu gerekli değildir kararının iptali için Sakarya Bölge İdare Mahkemesine başvurdu. Düzce sınırlarındaki Sağlamsu ve Emeksiz mevkisinden başlayıp, Sakarya'nın Hendek ilçesine bağlı köyleri dolaşan ve yine Düzce'nin Gölyaka ilçesindeki Efteni Gölü'ne dökülen Aksu Deresi'nin üzerine yapılması düşünülen HES'e karşı çıkan 28 köy halkını temsilen yaklaşık 150 kişilik grup, Adliye binası önünde açıklama yaptı. Grup adına konuşan Tayfun Habicoğlu “projelendirilen ve başlanan HES'lerden elde edilecek enerjiden 10 kat fazlasını, enerji nakil hatlarındaki kayıplar başta olmak üzere, daha akılcı ve bilinçli enerji kullanımına dönük politikalarla kazanabiliriz” dedi. Basın açıklamasının ardından, grubun avukatı Çevre ve Orman Bakanlığınca 2007 yılında alınan 'ÇED Raporu gerekli değildir'' kararının iptali için Sakarya Bölge İdare Mahkemesine başvurdu.

Rize'nin Çayeli ilçesinde Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) bilgilendirme toplantısı, Hidroelektrik Santrali (HES) projelerine karşı çıkan vatandaşlarca protesto edildi. Buzlupınar Köyü'nde yapımı planlanan Kayalar Regülatörü ve HES projesiyle ilgili olarak, vatandaşların bilgilendirilmesi için Madenli beldesinde “ÇED Sürecine Halkın Katılımı ve Bilgilendirilmesi” toplantısı düzenlendi. Çevre ve Orman İl Müdürü Sabit Kandemir, projenin yapımını üstlenen firma yetkilileri ile ÇED raporunu hazırlayan uzmanların katıldığı toplantıda, vatandaşlara ÇED süreci ve yapılacak HES'lerle ilgili bilgi verdi. Toplantı salonunun dışında da ellerinde HES'ler aleyhine pankart ve döviz bulunan vatandaşlar slogan attı. Bir süre protesto nedeniyle ara verilen toplantı, daha sonra tüm tepkilere rağmen tamamlandı. Burada halkın ketılımı ve halkın ne istediği açık.

Erzurum’un İspir ilçesinde 5 bin kişinin yaşadığı Aksu Vadisi’nde yapımı süren 2 hidroelektrik santrala (HES) karşı köylüler ilginç bir tepki ortaya koydu. Aksu Çayı üzerindeki köprüde kameralara doğru ayakkabılarını fırlatan köylüler, ‘Karadeniz isyanda’ pankartı açarak, “Ölürüz de vadimizi HES’lere vermeyiz” diye bağırdı. Çoruh Havzası’nda bulunan ve 2004’te ‘Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’ olarak koruma altına alınan Aksu Vadisi’ndeki huzur tablosu HES’ler yüzünden bozuldu. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi’nde köylüler ile çevrecilerin açtığı dava sonuçlandı, ancak gerekçeli karar henüz açıklanmadı. Gazeteci Muntazar el Zeydi’nin, Irak’a veda ziyaretine gelen dönemin ABD Başkanı George W. Bush’a fırlattığı ayakkabı olayının bir benzerini Aksu Vadisi’nde çevreciler ve köylüler gerçekleştirdi. HES’lere tepki göstermek için toplanan köylüler ve eylemciler ayakkabılarını kameralara fırlatarak, “Bunlar HES için” dediler.

Derelerin Kardeşliği Platformu (DEKAP) üyeleri, Artvin'in Şavşat ilçesi Tigrat deresi üzerinde Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yaptırılan tersib bentlerinin yıkılması sonucu sel sularına kapılan 5 kişinin hayatını kaybetmesinin 1'inci yıldönümünde Şavşat'ta "HES'lere hayır" mitingi düzenlendi. Artvin'den Sinop'a kadar Karadeniz'deki tüm vadi ve derelerin temsilcilerinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 5 bin kişinin katıldığı mitingde, "Su temel haktır, satılamaz" , "Su hayattır satılamaz", "Dereler özgür akacak" ve "HES' lere geçit yok" pankartları açıldı, "HES' lere hayır" sloganları atıldı. Burada konuşan tertip komitesi başkanı Mümtaz Temiz, “ DSİ yetkilileri, şirket yetkilileri ve sözcüleri gibi ÇED raporu düzenliyorlar. Onlara sorarsanız her şey güllük gülistanlık, ne moloz dökülüyor, ne gürültü oluyormuş, ne ormanlar kesiliyormuş. 49 yıllığına arazimizi kiraladıktan sonra 49 yıl sonra bu doğada hiçbir şey bulamayacağız" dedi. Platform sözcüleri, tüm engellemelere rağmen Artvin'de yapımı planlanan 176 HES projesine karşı duracaklarını söylediler.

Karadeniz'deki yaşamı yok eden enerjilere karşı mücadele eden Karadeniz İsyandadır Platformu'nun (KİP) düzenlemiş olduğu ve iki hafta sürecek olan "Karadeniz Yaşam yolculuğu" Hopa'da yapılan basın açıklaması ile başladı. Kip aktivistleri açıklamalarında, " Karadeniz, sahil yolu ile denizinden koparıldı ve Çernobil ile ölüme terk edildi. Şimdi de HES projeleri ile vadileri ve dereleri şirketlere satılıyor, nükleer santral projeleri ile tehlikeli atık çöplüğüne döndürülmek isteniyor. Şirketlerin kar amaçlı yürüttüğü bu yok oluş projeleri yaşam alanlarımızı geri dönüşü olmayan bir yıkım sürecinin içerisine sokmuştur" dediler.

Karadeniz'de yapılması düşünülen, yaşamı yok edecek hidroelektrik santrallere (HES), nükleer santrallere ve termik santrallere karşı Karadeniz İsyandadır Platformu (KİP), kapsamında bir araya gelen yaşam savunucuları, İstanbul'dan Karadeniz'e HES direnişi yapan köylüleri desteklemeye gidiyor. 10 Temmuzda 20 kişilik bir grupla yola çıkacak olan grup 11 Temmuz'da Kazım Koyuncu'nun memleketi Hopa'dan başlatılacak olan yolculuk boyunca, HES yapılacak olan noktalarda basın açıklamaları ve halkı bilgilendirme toplantıları düzenlenecek. Sinop’ta yapılması planlanan Nükleer santral ve Amasra’da planlanan Termik Santral direnişçileri ile de bölgelerinde bir araya gelecek olan KİP eylemcileri yaşam alanlarına yönelik saldırılara tepki göstermeyi hedefliyor.

Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından Rize'de yapımları devam etmekte olan Hidroelektrik Santrali (HES) inşaatlarında, tüm firmalarda, yapılan proje izleme ve kontrol çalışmalarında uygunsuzluklar tespit edildi. Gerekli tedbirler alınmadığı için çevre kirliliği oluştuğu, işletmeye geçmiş tesislerde dere yatağına bırakılacak can suyu olarak adlandırılan, biyolojik olarak mutlaka gerekli olan suyun yetersiz, balık geçişleri için ise uygun yapılmadığı anlaşıldı. Bu nedenlerde faaliyeti devam eden 15 HES firmasına 513 bin TL para cezası kesildi. Bu cezalar derelerin soykırımını tabii önlemiyor ve sadece hazineye para kazandırıyor. Artık Çevre ve Orman Bakanığı’nın görevlerini hatırlayıp derelerin bekçileri yerel halkın sesini dinlemeli.

Rize’nin ünlü İkizdere Vadisi’nde 95 megavat kurulu gücündeki Cevizlik Hidroelektrik Santralı deneme üretimine geçti; dere, suyun tünele alındığı 8.5 kilometre boyunca kurudu. 64 kilometrelik vadide 20’yi aşkın HES’in daha yapılmasının planlandığını, bu olduğunda suyun 55 kilometre boyunca tünele alınacağını belirten yöre halkı, İkizdere’nin tamamen kurumasından endişe ediyor. Bölgede daha önce de deneme üretimine geçen HES nedeniyle Güneysu Gürgen deresi kurumuştu. İkizdere Vadisi, endemik bitki ve canlı çeşidi açısından dünyanın en önemli 200 vadisi arasında gösteriliyordu.

Enerji Bakanı Taner Yıldız, Yenilenebilir Enerji Kanunu’ndaki değişikliklerin bu hafta TBMM’ye gelebileceğini, rüzgarda 5.5 euro/cent, hidroelektrikte 5.5 euro/cent, jeotermalde 8 euro/cent, güneşte 10 euro/cent, biyokütlede ise 12 euro/cent teşvik uygulamayı düşündüklerini söyledi. Yatırımcılar teşviklerin çok daha yüksek olmasını bekliyordu. Yıldız’ın verdiği rakamlar, sektöre yatırım yapmayı düşünen potansiyel yatırımcılar tarafından kabul edilemez bulunuyor. Hükümetin enerji politikaları da, Yıldız’ın verdiği rakamlarla yeniden sorgulanmaya başladı. Bu konuda yatırımcıların, “Türkiye nükleere on yıl sonra ve 15 sene boyunca ortalama 10 euro cent yani 12.5 dolar sent alım garantisi verip, Rus nükleer teknolojisine para bulabiliyor. Ancak sıra kendi yenilenebilir kaynaklarımıza gelince para çıkmıyor. Türkiye, rüzgarda 1000 megawat’lık yatırımı ile övünürken rüzgar kalitesi Türkiye’den daha düşük olan İspanya 20 bin megawat’lık rüzgar enerjisini hayata geçirdi bile. Yunanistan ise rüzgar yatırımcısına 9 euro/cent ve 20 yıl alım garantisi verebiliyor. Her konuda AB’yi örnek gösterenler neden bu fiyatları dikkate almıyorlar?” eleştirileri ağırlık kazanıyor.

Türkiye Su Meclisi'ni oluşturan, 50'yi aşkın vadiden gelen dere mağdurları, sayısı 1700'ü aşan dere ve akarsuda, bölge insanlarına, kültür mirasına ve doğaya zarar veren hidroelektrik santral (HES) ve baraj inşaatını protesto etmek için Çevre ve Orman Bakanlığı önünde bir araya geldi. Bugüne kadar Türkiye'nin farklı bölgelerinde HES ve barajlara karşı yerel kampanyalar yürüten gruplar, Çevre ve Orman Bakanlığı önünde ilk kez ortak bir protesto gerçekleştirerek "Dere soykırımını durdur!" mesajı verdiler. Yapılan basın açıklamasında, yürüttüğü su politikasındaki kabul edilemez yanlışları nedeniyle Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu'nun görevden alınması da talep edildi.

 
AĞUSTOS
Türkiye, geleceğin karbon piyasaları için ilk adımını attı; 7 Haziran’da Resmi Gazete’de yayınlanan tebliğ ile Türkiye’de ‘karbon sicili’ uygulaması başladı. Uygulama, gönüllü karbon piyasalarının kayıt altına alınmasını sağlayacak. Gönüllü ve zorunlu olarak ikiye ayrılan karbon piyasası, iklimi değiştiren sera gazlarının denetim altına alınmasına yönelik karbon sertifikalarının alınıp satıldığı piyasa olarak ifade ediliyor.
2009’da Kyoto Protokolü’ne taraf olan Türkiye, 2012’ye kadar olan ilk yükümlülük döneminde zorunlu karbon piyasasına giremiyor ancak bu mekanizmalardan bağımsız işleyen gönüllü karbon piyasasına giriş için ilk adım, yayınlanan tebliğ ile atıldı. Tebliğ ile Gönüllü Karbon Piyasalarına yönelik geliştirilen ve yürütülen projeler kayıt altına alınacak ve Çevre Bakanlığı’nın elektronik kayıt sistemine işlenecek.
Şimdi Ulusal karbon sicili, kayıt için ilk karbon projelerini bekliyor. Şu ana kadar Türkiye’den halka açık kayıt sistemlerinde kayıtlı 109 gönüllü karbon projesi bulunuyor. Geliştirilen projelerin 50’sinin HES, 49’unun rüzgar santrali, 6’sının termik, 3’ünün jeotermal, birinin biyogaz projesi olduğu ifade ediliyor. Karbon üretmemek tabii ki çevre açısından iyi olacak anlamına gelmiyor. Bunun dışında çevresel ve sosyal kriterler de önemli.

Türkiye'nin saklı cenneti olarak gösterilen Artvin'in Arhavi ilçesindeki Kamilet Vadisi'nin el değmemiş doğal yaşlı ormanları, bitki çeşitliliği, su kalitesi, yaban hayatı, tarihi köprüleri ve doğa harikası şelaleleri tehlike altında. HES'ler yapılmaya devam ederse bu güzellik ve zenginliğin yok olacağı bildirildi. Türkiye'nin ekolojik özellikleri en iyi korunan alanlarından birinin Kamilet Vadisi olduğunu açıklayan Artvin Çoruh Üniversitesi (AÇÜ) Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Oğuz Kurdoğlu; “Kamilet Vadisi'nin sarp topoğrafyası nedeniyle önemli bir bölümünde yol ağı bulunmuyor. Tamamen el değmemiş bu coğrafyada Doğu Karadeniz kuzey kesimi florasının önemli bir bölümü bulunmakta. Alan aynı zamanda Kafkasya ekolojik bölgesinin en bozulmamış doğal yaşlı ormanlarına sahip ve 300 yaşına ulaşan ağaçlar mevcut. Ekolojik özellikleri en iyi korunan ve temsil edilen bu alan, koruma değeri yüksek ormanlar sınıfında değerlendiriliyor. Vadideki bu saklı doğa Doğu Karadeniz'de bulunan karaca, çengel boynuzlu yaban keçisi, ayı, domuz, kurt ve tilki gibi büyük memeli hayvanlara da bir anlamda korunak oluşturuyor.” dedi. Vadi içerisinde 4 adet hidroelektrik santrali (HES) yapılması planlanıyor.

Ülkenin dört bir yanında enerji adına yapılan doğa tahribatlarına halk şiddetle karşı çıkmaya devam ediyor. Munzur Vadisi Milli Parkı üzerine yapımı planlanan 'Kaletepe 1' ve 'Kaletepe 2' barajları için yüklenici firmanın sondaj çalışması yaptığının duyulması, kentte çevrecileri hareket geçirdi. Sondaj makinesi taşıyan 2 kamyonun yolunu kesen yaklaşık 40 çevre gönüllüsü, 'Munzur Vadisi Milli Parkı doğal sit alanı ilan edilsin' yazılı pankart açtı. Yolu 1 saat trafiğe kapatan duyarlı vatandaşlar, sondaj çalışmasının yasal olmadığını savundu. 1 saatin sonunda, sondaj makineleri taşıyan iki kamyon Emniyet Müdürlüğü’nce alıkonuldu ve konuyla ilgili yasal işlem başlatıldı.

Kayseri’de bir konferansa katılan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, HES projelerine ve yerli enerji üretimine karşı çıkan sivil toplum örgütleriyle çevrecilerin gösterdiği tepkiyi masum bulmadığını söyledi. Hem temiz bir dünya, hem de refahı sağlayacak şartlar istenildiğini kaydeden Bakan Yıldız, “Zaman zaman iyi niyetli, spekülatif bazı sivil toplum örgütleri, eylem yaparak, HES’lere karşıyız diyor. Bir kısmı haklı, bir kısmı haksız. Şu anda üç tarafı denizlerle kaplı Türkiye'nin bu kıyılarda 436 projesi var. Hepsine itiraz var. Bu itirazları çok masum bulmam. Ben burada sivil toplum örgütlerimize bir mesaj veriyorum. Onların mesajlarını alıyorum. Oturup birlikte çay kahve içeriz. Oturup, birbirleriyle herşeye karşı olanlar kendi aralarında konuşsunlar. Bir karar versinler. Enerji ihtiyacımızı hangi kalemden yapacağız, buna karar versinler.” dedi. Bunun kararı Greenpeace Enerji(D)evrimi Raporu ile ortada, yapılması gereken rüzgar ve güneşe azami yatırım, enerji verimliliğine gereken önem. Bakan çay – kahve, nükleer, kömür ve HES yerine artık Enerji Devrimini harekete geçirmeli.

"Çevre Delisi" “Doğa Aşığı” olduğunu iddia eden Erdoğan, sivil toplum örgütlerinin uyarılarına karşın, deneme üretimine başlamasıyla İkizdere Deresi'ni kurumanın eşiğine getiren Sanko Holding'e ait Cevizlik HES projesinin açılışını yaptı. Yöre halkıysa bunu protesto bile edemedi. “Turizme Evet, HES'lere Hayır” ve "Dereler Özgür Akacak" afişleri korumalarca yırtıldı. Rize'de bir yerel gazete, Başbakanı, dava süreci devam eden HES'lerin açılışını yaptığı için "hukuku göz ardı etmekle eleştirdi.” Açılışı yapılan HES, İkizdere Vadisinde kurulması planlanan 24 HES projesinden sadece biri. Tören alanının içerisine girmeden gazetecilere açıklama yapan çevreciler, açılışın yasal olmadığını ve açılış törenini protesto ettikten sonra Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunacaklarını belirttiler.

Doğa Derneği, Avrupa ölçeğinde "en nadir yırtıcı" olarak nitelendirilen ve nesli tükendiği düşünülen Balık Baykuşunu Toroslar'da buldu. Doğa Derneği kuş uzmanlarının 3 farklı bireyi belirleyerek fotoğraflamayı başardığı belirtilirken, bölgede daha çok bireyin olduğunu tahmin ettikleri de kaydedildi. Avrupa’da sadece Türkiye’de yaşayan Balık Baykuşunun sayısının 10 çiftten daha az olduğu tahmin ediliyor. Uzmanlar, yapılan çalışma sırasında, özellikle yapım aşamasında olan hidroelektrik santrallerin, kuşların yuvalama alanlarını olumsuz etkilediği için türü tehdit ettiğini belirterek, Balık Baykuşunun bulunduğu alanlarda avcılığın da önemli bir sorun olduğuna dikkati çekti. Anadolu ve Avrupa’da etrafı ormanlarla kaplı vadi sistemlerinde nehir ve çaylarda Balık Baykuşunun Avrupa’daki tek yaşam alanının Türkiye’nin güneyi boyunca uzanan Toros Dağları silsilesi olduğu bilinmesine rağmen, türe dair gözlem olmadığı için neslinin tükendiği sanılıyordu.

Doğu Karadeniz'de yapılan hidroelektrik santrallerinden (HES) dere yatağına yeteri kadar su bırakılmaması halinde bölgedeki sucul yaşam ve endemik türlerin yok olacağı bildirildi. Ulusal ve yerel sivil toplum, Rize’nin Güneysu ve İkizdere ilçelerinde deneme üretimine başlayan HES’lerden yatağa vaat edildiği miktarda "can suyu" bırakılmadığını, hatta suyun gece tamamen kesildiğini öne sürerek, tepki gösteriyor. DSİ, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve EPDK verilerine göre, ülke genelindeki dere ve vadiler üzerinde kamu ve özel sektöre ait 187 adet HES işletme halinde bulunuyor. Bunların dışında inşa çalışması devam eden 145, proje aşamasında olan 1576 civarında HES bulunuyor. Planlama aşamasında olan 325 HES ile birlikte bu sayının 2 bini geçmesi bekleniyor. Bakir Karadeniz şantiyeye dönmüş durumda.

EYLÜL
Özbekistan Cumhurbaşkanı İslam Kerimov, Orta Asya'nın en büyük çevre felaketine yol açan Aral Gölü'nün kurumasının önlenmesinde uluslararası kamuoyundan yardım istedi. Özbekistan Cumhurbaşkanlığı basın bürosundan yapılan açıklamaya göre, Kerimov, New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda yaptığı konuşmada, Aral Gölü ve havzasında meydana gelen çevre felaketine dikkati çeken Kerimov, bu gölün, "bir insan ömrü kadar bir süre içinde, güzel bir denizden, kurumaya mahkum gölete" dönüştüğünü kaydetti. Kerimov, son 40 yılda Aral Gölü hacminin 7 kat, su miktarının ise 13 kat azaldığını kaydederek, bölgedeki bitki ve hayvan dünyasının tamamen yok olduğunu vurguladı ve Aral Gölü’nün Emuderya ve Sirderya gibi ırmaklardan sulandığını ve bu ırmakların su miktarındaki en ufak azalmanın, bölgedeki ekolojik dengeleri ve milyonlarca insanın hayatını etkileyeceğini belirtti. Emuderya ve Sirderya ırmaklarının yukarı kısmında yerleşen Kırgızistan ve Tacikistan, bu ırmaklarda yeni hidroelektrik santral kurmayı planlarken, bu ırmaklarla tarım arazinin büyük bir kısmını sulayan Özbekistan ve Kazakistan ise, bu santrallerin inşaatına başlamadan önce bağımsız uluslararası inceleme yapılmasını istiyor.

Rize İdare Mahkemesi, Rize ve Artvin'de yapımı planlanan üç hidroelektrik santralinden (HES) ikisi hakkında “ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) olumlu”, biri hakkında da “ÇED gerekli değildir” kararlarını iptal etti. Derelerin Kardeşliği Platformu Dönem Sözcüsü Ömer Şan, yaptığı yazılı açıklamada, Rize İdare Mahkemesinin Rize'nin Çayeli ilçesi Senoz Vadisi üzerinde yapımı planlanan 34,8 megavat gücündeki Kayalar HES projesi için “ÇED gerekli değildir” kararı ile Fındıklı ilçesi Çağlayan Vadisi üzerinde yapımı planlanan 40 megavat kurulu gücündeki Paşalar HES ve Artvin'in Şavşat ilçesi Papart Vadisinde yapımı planlanan Cüneyt 1-2-3-4 HES projelerindeki “ÇED olumlu” kararları için iptal kararı verdiğini belirtti. Rize İdare Mahkemesinin gerekçeli kararlarında HES projelerinin yapıldıkları alanlara kontrolsüz ve geri dönüşümü olmayan zararlar verdiği, bu durumun aynı zamanda insan yaşamı ile diğer projeleri olumsuz etkilediğine işaret ediliyor.

Malatya'nın Darende ilçesindeki Tohma Çayı üzerine kurulması planlanan Hidro Elektrik Santrali'ne (HES) karşı 11 bin imza toplandı. Santralin doğal denge ve ekolojik yapıyı etkileyerek, Darende bölgesine yarardan çok zarar vereceğini savunan yetkililer, turizm kenti olma yolunda ilerleyen ilçenin doğal yaşam alanlarını enerji üretme uğruna bozulmasına izin vermeyeceklerini dile getirdi. Darende Zaviye Mahallesi Muhtarı Celalettin Ateş ''İkinci derece doğal sit alanı olan Tohma Kanyonu'na HES kurmak istiyorlar. Burası ülkemizde ender yetişen kırmızı benekli alabalıkların doğal yaşam alanıdır. Bu balıklar, temiz serin sularda yavrular ve çoğalarak bazı hastalıklara iyi geldiği tıbben ispatlanan şifalı canlılardır. Buraya bir HES kurulması, öncelikle bu canlı türünün yok olması demektir. Suyun kanala alınarak bir süre taşınmasıyla, su yatağında akan miktarın azalması doğal yaşamı etkilemektedir'' dedi. Darendeliler, kurulması planlanan HES'e karşı topladıkları 11 bin imzayı, Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlıkları, Malatya Valiliği ve ilgili bağlı kuruluşlar ile Sivas Anıtlar Kurulu'na gönderecekler.

EKİM
?Hükümet, Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun sürpriz bir kararla Rize'nin İkizdere Vadisi'ni doğal sit alanı ilan etmesine yasa tasarısıyla rest çekti. Tasarıya göre, mevcut doğal sit ilan edilmiş alanların statüsü sona erdirilecek. Sona erdirme kararını Çevre ve Orman Bakanlığı Müsteşarı’nın başkanlık edeceği “Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Kurulu” verecek. Kurul, mevcut doğal sit alanlarından koruma özelliği taşımadığına karar verdiklerinin statülerini sona erdirecek. Böylece Kurul bir süre önce doğal sit ilan edilen ve Başbakan’ın büyük tepkisi çeken İkizdere Vadisi için de yeniden karar verme yetkisine sahip olacak. Kurul, İkizdere’nin doğal sit alanı ilan kararının yanlış olduğuna karar vermesi halinde bölgede 22 HES barajının yapılmasının yolu açılmış olacak. Çevre Mühendisleri Odaları Genel Başkanı Murat Taşdemir, ”Elektrik santrallarını kurmak için ne gerekiyorsa yapacaklar. Girişimlerini legalleştirmek istiyorlar. Doğal sit prosedürünü kaldırmak için ellerinden geleni yapacaklar. Tasarı geçerse yargıya taşıyacağız. Uluslararası bilimsel platformları harekete geçireceğiz, destek arayışında olacağız.” dedi.

?Çoruh Aksu Vadisi Koruma Platformu'nun bir mesajı var; zengin bir biyocesitlilige sahip bir sit alanı ve dünya ölçeğinde korunması gereken 305 Önemli Doğa Alanı'ndan biri olan Çoruh Aksu Vadisi bütün canlıları ile yok ediliyor. Çevre ve Orman Bakanlığı, yerel halkın doğa hakkını ve yasaları ihlal ederek sular 49 yıllığına “Sanatın ve Çevrenin Dostu” oldugunu iddia eden Borusan’a satıldı. Patlatılan dinamitlerle HES (Hidro elektrik santral) tünellerinden çıkan tonlarca moloz dere yatağına döküldü. Borusan sanata verdiği önemi yaşama da vermeli. Borusan Quartet 1 Kasım saat 20:00’de Kadıköy Süreyya Operasında konser verirken, dışarıda ise Son Irmak Quartet konser veriyor olacak.

Çevre ve Orman Bakanlığı, Rize’nin İkizdere Vadisi’nde hidroelektrik santralı (HES) yapılmasını engelleyen Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun kararını yargıya taşıyacak. Çevreden sorumlu Bakan Eroğlu, Koruma kurulunun karar alırken Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile Özel Çevre Koruma Kurulu’ndan görüş alması gerektiğini savunurken, HES’e karşı çıkanları da enerji pastasından pay almak isteyenlerden maddi yardım sağlamakla suçlamayı ihmal etmedi. Hidroelektrik enerjinin bütün dünyada doğayı koruyan en önemli enerji kaynaklarından birisi olduğunu iddia eden Eroğlu “Önümüzü kesmek isteyenler var. Ben buna şaşıyorum. Bu, bizim kendi kaynağımız, temiz kaynağımız. Ucuz ve yenilenebilir bir kaynak. Hidroelektrik santrallerine karşı çıkmak kesinlikle cinnettir” dedi. Böylece bakan olarak görevi olan koruma yerine DSİ Müdürü olarak kullanmayı seçti. Ancak burada apaçık HES’ler derelere zarar verirken, halk ve bilim adamları buna karşı iken insan ister istemez cinnet geçiren kim diye düşünüyor.

Rize’nin İkizdere ilçesinde bulunan ve dünyada korunmada öncelikli 200 ekolojik bölgeden biri ilan edilen İkizdere Vadisi’nde yapılması planlanan hidroelektrik santralleri için 2008 yılında İkizdere Derneği öncülüğünde hukuk mücadelesi başlatılmıştı. Mahkemeler ve bilirkişi incelemeleri sürerken bölgede 4 hidroelektrik santrali yapılmış ve hizmete açılmıştı. Santrallerden birini de geçtiğimiz aylarda Başbakan Recep Tayyip Erdoğan hizmete açmıştı.
Bölgede ayrıca 22 hidroelektrik santrali de yer tespitleri yapıldıktan sonra proje onay aşamasına geldi. Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun Bilimsel ve Teknik Kurulları İkizdere Vadisi’nde son incelemelerini yapan kurul, oy birliğiyle İkizdere Vadisi’ni Doğal SİT Alanı ilan etti. Hukuk mücadelesini başlatan eski İkizdere Derneği Başkanı Kadem Ekşi, İkizdere Vadisi’nin alt kesiminde bugüne kadar 4 HES projesi gerçekleştirildiğini hatırlatarak, “Ama SİT alanı ilan edilen bölgede hiç başlanmış proje yok. 22 tane planlanıyordu, onlar da rafa kalktı. Kurulun kararı sonrasında artık 2863 sayılı yasa uyarınca bölgede taşocağı açılamayacak, madencilik çalışması yapılamayacak, HES inşaatlarına izin verilmeyecek. Yani ekosistemi ve canlı yaşamını tehdit eden hiçbir yapılaşma olmayacak” dedi. Ancak basında yer alan haberlere göre Çevre Bakanı anlaşılan çevreyi korumak yerine SİT kararını mahkemeye verecekmiş... bu durumda doğanın korunmasına karşı dava açan ilk çevre bakanı olarak tarihe geçecek.

Trabzon’da bölge halkının karşı çıktığı ancak yıllardır yapımı süren HES’lerin doğayı katlettiğini DSİ de sonunda itiraf etti. Kurumun Trabzon 22. Bölge Müdürü Çıtır, halkın şikâyetçi olmakta haklı olduğunu belirterek “Firmalar dereleri hoyratça kullandı” dedi. Başta Doğu Karadeniz olmak üzere ülkenin her yanında hidroelektrik santrallara (HES) karşı tepkiler artarken Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü’nün proje denetimlerini arttıracağı açıklandı. DSİ Trabzon 22. Bölge Müdürü Recep Çıtır, “Firmalar dereleri hoyratça kullandı. Ama artık HES’leri denetim altına alıyoruz” dedi. 9 Ağustos’ta HES’lerle ilgili yeni bir genelgenin yayımlandığını anımsatan Çıtır, “Eskiden DSİ’den su kullanım hakkı anlaşması yapan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’ndan lisans alan firmalar babalarının malıymış gibi dereleri hoyratça kullandılar. Şimdi bir heyet kurdum. HES’leri kontrol altına alıyoruz” dedi. Bunu yorumlayacak olursak, DSI bundan sonra derelerin kibarca yok edilmesini gözetecek.

15-16-17 Ekim tarihlerinde Boğaziçi Üniversitesinde Suyun Ticarileştirilmesine Hayır Platformu'nca düzenlenen ''Suyuna, Toprağına, Ormanına, Emeğine Sahip Çıkanlar Buluşuyor'' forumu dün sonuç bildirgesinin okunmasıyla tamamlandı. Bildirgede, suyun ticarileştirilmesine, suyun ticarileştirilmesiyle insanların insanca ve sağlıklı yaşamlarının ellerinden alınmasına, Hidroelektrik Santrallerine (HES), tarım ve meraların kamulaştırılarak sermayeye satılmasına, su havzalarının yok edilmesine karşı olunduğu kaydedildi. Herkesin eşit koşullarda parasız olarak suya erişim hakkının savunulduğu belirtilen bildirgede, yapımı başlamış ve tamamlanmış HES'lerin kalkması için mücadele edileceği de ifade edildi.

Tüm bu doğa kıyımı haberlerinin ardından Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu’nun, “Sözde değil özde çevreciyiz, farkımız bu. Şu anda çevrecilik deyince çevreciliği bilen biziz” mesajı şaşırttı. Sakarya nehri üzerine yapılacak HES'in temel atma töreninde konuşan Bakan Eroğlu, Sakarya Büyükşehir Belediyesi Adapazarı Su ve Kanalizasyon İdaresi ADASU’nun, santralin tamamlanmasının ardından ihtiyacı olan enerjinin yüzde 95'ini buradan elde edeceğini söyledi. Bakan Eroğlu, yapımın ardından bölgenin muhteşem bir mesire alanı olacağını ifade ederek, Türkiye'de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'dan önce bütün suların boşa aktığını anlattı. Eroğlu, “Türkiyedeki en büyük çevre yatırımlarının temelini Başbakanımızla birlikte ben attım. İstanbul'da ağaç yoktu, baştan aşağıya ağaçla donatan biziz. Çöp dağları vardı, çöp dağlarını kaldırıp ilk defa düzenli depolama, yakma tesislerini, tıbbi atıkları ayrı toplayıp bertaraf eden tesisleri kuran biziz. Haliç'i kurtaran biziz. ” dedi. HES'lerin enerji için gerekli olduğunu iddia eden Eroğlu; “Bunları yapmazsak ne olur? Buraya termik santral kuracaksanız, kömürlerden çıkan baca gazları veya dışarıdan doğalgaz alıp doğalgaz çevrim santrali ile elektrik vereceksiniz. Bunlar mı daha çevreci? Yoksa doğaya ve suya hiç bir kirlilik vermeyen hidroelektrik santraller mi çevreci? Bunu vatandaşların takdirine bırakıyorum” dedi. Vatandaşlar bu konuda takdirini ortaya koymuş, çöp üretmeyen politikalar istiyorlar, yok edilen doğanın yerine mesire yeri değil, artık kullanılmasına gerek kalmamış çöp depolama sahalarının üstüne mesire yeri yapılsın diyorlar, yeni santral olacaksa rüzgar güneş olsun, olsun ama daha iyisi enerji tasarrufu olsun diyorlar. Vatandaş diyor ki Eroğlu gerçek çevreci olsa bu şekilde gösterir, ancak politikaları vatandaşları değil inşaat şirketlerini gözetiyor diyor.
KASIM
Bağdat Caddesi'ndeki hayatlarını bırakıp dağda doğal yaşamı seçen Tuğba ve Birhan, tüketim toplumunun sıradan bireyleriyken, 6 yıl önce hayatlarını değiştirmeye karar verip Antalya’da Alakır Vadisi’ne yerleşti.
Su, elektrik ve para kullanmayan çift, köylülerle de kısa sürede kaynaştı. Ancak vadinin içinden geçen ve Antalya’nın narenciye ve sebze bahçesi olarak bilinen Kumluca ve Finike Ovaları’nı sulayan Alakır Çayı’na yapılmak istenen HES projesi, bu çiftin hayatını bir kez daha farklılaştırdı. “Barışçıl, huzur dolu bir dünya özlemimiz vardı. İnsanların sağlıklı besin hakkı olsun istiyorduk. Bunu şehir ortamında yaratabilecek miyiz’ düşüncesiyle gitmeye karar verdik” diyen Birhan ve Tuğba, 6 yıldır kullanmadıkları cep telefonu ve dizüstü bilgisayarını, HES’lere karşı mücadele için 12 metrekarelik evlerine tekrar almışlar. Enerjilerini de 50 Wat’lık bir güneş panelinden sağlıyorlar. Bunun dışında medeniyetle hiçbir ilişkileri yok. Ne elektrik var, ne şehir suyu... Su ihtiyaçlarını ise kaynak suyundan taşımalı olarak sağlıyorlar. Şimdilerde inşaatı süren Hidro Elektrik Santrali (HES) sebebiyle devrilen asırlık kızılçamlar, kesilen ağaçlar yüzünden “çevre katliamının” yaşandığı vadinin, iki “İstanbullu” doğa bekçisi çift, Birhan’ın Alakır Vadisi’nin yok olmaması için yaptığı bestelerden oluşan ‘Alakır’ın Sesi’ CD’sini satarak davaları için kaynak yaratıyor, mücadelelerine devam ediyor.

Avrupa Parlamentosu Yeşiller Grubu’nun AB-Türkiye ilişkilerini tartışmak amacıyla 2 gün boyunca İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlediği konferans son buldu. Konferansın ilk gününde yeni HES’lerin yapılabilmesi adına SİT alanlarının Çevre Bakanlığı’na devri konusu gündeme geldi. Yeşiller grubu Eşbaşkanı Rebecca Harms Ilısu Barajı’na ilişkin tartışmaların devam ettiğini hatırlatarak, Yeşiller olarak çevre konusunda çalışma yapıp hükümete sunmak kararı aldıklarını belirtti. Daniel Cohn-Bendit de çevre konuları ile ilgili bir rapor hazırladıklarını ve birkaç ay içinde hükümete bazı çevre yönetmelikleri sunacaklarını, hükümetin planına karşı olduklarını ve bu konuda hükümetle tartışabilmeyi umduklarını söyledi. Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu’nun sit alanları ile ilgili yeni yasanın AB ile uyum adına atılmış bir adım olduğunu söylediği kendisine iletilince “Bu bir tartışma konusu. Onun söylediği kadar kolay değil bu iş” dedi.

Gümüşhane'nin Torul ilçesindeki Çit Deresi’ne kurulması planlanan HES projesine, Trabzon İdare Mahkemesi tarafından yürütmeyi durdurma kararı verildi. Torul’un Gümüştuğ köyü Çit Deresi üzerinde özel bir şirket tarafından kurulması planlanan 5.8 MW kurulu gücündeki regülatör ve HES Projesi ile ilgili olarak Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Yönetmeliği gereğince verilen 'ÇED Gerekli Değildir' kararına karşı, Gümüştuğ Köyü tüzel kişiliği adına açılan dava sonuçlandı. Trabzon İdare Mahkemesi tarafından verilen kararda, Gümüştuğ köyü Çit Deresi üzerinde kurulması planlanan 5.8 MW kurulu gücündeki regülatör ve HES Projesi için ÇED Yönetmeliği'nin 17. Maddesi gereğince verilen 'Çevresel Etki Değerlendirme Gerekli Değildir' kararında hukuka ve mevzuata uygunluk görülmediği belirtildi. Hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin, uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğurabileceğine değinilen kararda, teminat alınmaksızın dava sonuçlanıncaya kadar yürütmesinin durdurulması kararlaştırılırdı.

İkizdere’de Çakçor Deresi üzerinde yapılması planlanan 3.33 Megavat kurulu gücündeki HES için ÇED toplantısının yapılacağını duyuran Rize Çevre Müdürlüğü’ne karşı İkizdere Derneği yöneticileri ve yöre halkı, bölgenin SİT kapsamına alındığını belirterek Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu. Dernek yöneticileri ayrıca aynı gerekçelerle toplantının ‘iptali ve yürütmesinin’ durdurulması istemiyle Rize İdare Mahkemesi’ne de başvurdu. Bu gelişmenin ardından Çevre ve Orman İl Müdürü Sabit Kandemir dün bir açıklama yaparak toplantının ertelendiğini duyurdu. İkizdere Derneği Başkanı Musa Yılmaz, İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’nün söz konusu açıklamasını son güne bırakmasının da anlamlı olduğunu belirterek; “Bu durum HES projelerini bizlere dayatmak isteyen zihniyetin yasa ve hukuk tanımazlığın bir başka açık göstergesidir” diye konuştu.

27-28 Kasım tarihlerinde Sinop Gerze’de 4 çevre platformunun çağrıcısı olduğu, “İklim Adaleti İçin Buluşma” gerçekleştirilecek. Yeşil Gerze Çevre Platformu, Bartın Platformu, Yalova Çevre Platformu ve Erzin Çevre Platformu’nun bir araya geldiği buluşmada enerjinin HES, Termik, Nükleer santral projelerine indirgenmiş haline hayır denecek. Enerji politikalarının plansız ve şirketlerin sadece faydalandığı halkın mağdur olduğu şekilde gelişmesi masaya yatırılacak. Gerçek yenilenebilir enerji ve enerji verimliliğine odaklanılacak. Sonuç bildirgesi ise, 2012 yılı sonrasında iklim değişikliği konusunda devletlerin ve şirketlerin alacağı tavırla ilgili Türkiye’nin de katılacağı, BM İklim Değişikliği 16. Konferansı zirvesine gönderilecek. Yeşil Gerze Çevre Platformu’ndan Şengül Şahin, “Gerze başta olmak üzere Türkiye’nin pek çok bölgesinde Amasra’da, Yalova’da, Zonguldak’ta, Çanakkale’de, Bursa’da, Balıkesir’de, Afşin’de, Silopi’de, Erzin’de, Sugözün’de milyonlarca insanın benzer bir kaderi paylaştığını biliyoruz. Bu süreç içinde bulunan tüm kurum, kuruluş ve kişilerle birlikte yaratacağımız ortak talepleri Cancun’a göndereceğiz. Toprağı, denizi, suyu, ekmeğimizi soluksuz bırakan bir üretim sistemini kabul etmiyoruz” dedi. Buluşmayı neredeyse bildiğimiz bütün sivil toplum kuruluşları ve platformlar hatta odalar ve sendikalarda destekliyor. Yavaş yavaş Türkiye doğa katliamına karşı birleşiyor. Çağımız artık sivil toplum için güç birliği çağı, egolar ve logolar rafa kalkıyor.

Muğla'nın Köyceğiz ilçesi Beyobası belde sınırları içindeki Yuvarlakçay üzerine bir firma tarafından kurulmak istenen Hidro Elektrik Santrali (HES) ile ilgili açılan davalarda arka arkaya gelen yürütmeyi durdurma karalarından sonra, 11 aydır yörede eylem çadırı kuran köylüler çadırlarını kaldırma kararı aldı. Yuvarlakçay'ı Koruma Platformunun arka arkaya açtığı yürütmeyi durdurma kararlarının ardından Yuvarlakçay üzerine Hidro-Elektrik Santrali yapmak için başvuran AKFEN köylülerin tepkisi nedeniyle Yuvarlakçay üzerinde HES inşaatı yapmaktan vazgeçtiklerini açıklamıştı. Yüklenici firmanın HES inşaatından vazgeçmesinin ardından platform üyeleri Köyceğiz Orman İşletme, Muğla Orman Bölge Müdürlüğü, Özel Çevre Koruma Kurumu ve Orman Genel müdürlüğü aleyhine ağaç kesiminin durdurulması, doğa tahribatının önlenmesi için dava açmışlardı. Muğla 1. İdare Mahkemesi'nin1 Kasım 2010 tarihli kararıyla da köylüler istedikleri sonucu aldıklarını belirterek çadırları kaldırma kararı aldılar.

Bu arada Doğa Derneği’nin “Hasankeyf Yok Olmasın” kampanyası ünlü sanatçılarla devam ediyor. Tarkan, Sezen Aksu, Yıldız Kenter, Kibariye ve Şivan Perwer Hasankeyf'in sular altında kalmaması için halka billboardlardan seslenerek, imza atmaya çağırıyor. Ilısu Barajı’nın durdurulmasını ve Hasankeyf'in de içinde bulunduğu Dicle Vadisi'nin UNESCO Dünya Miras Alanı ilan edilmesini talep eden imza kampanyasına bugüne kadar sanatçıların yanı sıra 80 bin kişi daha imzasıyla destek verdi. Ankara ve İstanbul’daki billboardlarda halka “Hasankeyf’e sahip çık” çağrısı yapan sanatçılar verdikleri mesajla Hasankeyf’in bir dünya mirası olduğunun altını çiziyor. Beş ünlünün imzaladığı metinde, Hasankeyf'in en az 10 bin yıllık geçmişi ile UNESCO'nun 10 dünya mirası kriterinden 9'unu karşılayan dünyadaki tek yer olduğuna dikkat çekiliyor. Siz de http://hasankeyf.dogadernegi.org/ adresinden imza atabilirsiniz.

Meksika’da yapılmakta olan El Zapatillo Barajına karşı, zarar gören Temaca halkına destek olmak için pekçok ülkede Meksika temsilcilikleri önünde eylem yapıldı. Türkiye’de de benzer mücadeleleri yürüten Doğa Derneği dünyanın bir başka ucunda diğer baraj mağdurlarına destek olmak için İstanbul’daki Meksika Fahri Konsolosluğu önünde hazırladıkları pankartı açtı ve barajın durdurulması için dilekçeleri konsolosluğa teslim etti. Farklı ülkelerden tüm destekçilerin pankartlarında aynı cümle yer aldı: “Los Ojos De Mundo Estan Puestos En TEMACA” -Dünyanın Gözleri TEMACA’nın Üzerinde- ve “Temaca Vive, La Lucha Sigue” -Temaca Yaşıyor, Mücadele Sürüyor-!

Çorlu Bisiklet Topluluğu'na üye üç bisikletçi Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yapılması planlanan HES projelerine karşı dikkat çekmek için Samsun-Hopa arasında yapmakta olduğu bisiklet turunun ikinci etabı olan Samsun-Giresun arasını tamamladı. Bisikletçi gençler adına konuşan Aykut Müsget, HES'lere karşı tepkilerini göstermek için böyle bir şey yaptıklarını belirterek, ''Geleceğin mirası yeşil alanların tahribatına neden olan, kırsal kesimin doğal dengesini bozan, tarım ve hayvancılık adına riskler taşıyan, bazı kesimlerin rant sahibi olmasını kolaylaştıran ve meşrulaştıran HES Projelerine karşı, pedallarımızı döndürmeye devam edeceğiz. Turumuzda ''HES Katliamdır'' ve ''Anti-HES'çiler'' sloganlarını kullanıyoruz'' dedi. Grubu karşılayanlar arasında bulunan Giresun Derelerin Kardeşliği Platformu Dönem Sözcüsü Ali Dursun da derelerin susuz bırakılmasını ve dere sularının kullanım hakkının 49 yıllığına HES firmalarına verilmesini asla kabul etmeyeceklerini söyledi. Dursun, platform olarak bütün bu projelere karşı açılan 80 davanın 35'inde yürütmeyi durdurma ve iptal kararı alındığını ve Giresun bölgesinde doğal yaşamın korunması için yeni davalar açmanın hazırlığında olduklarını söyledi.

“Tabiatı ve Biyolojik Çeşitliliği Koruma Kanunu” tasarısının, kültürü, tarihi ve tabiatı koruma ‘yetkisini’ hükümete vermeyi amaçladığını söyleyen farklı illerden platform ve sivil toplum kuruluşları, ortak bir bildirgeye imza atarak, tüm duyarlı vatandaşları ve stk’ları www.dayanısma.net
linkindeki ortak bildirgeye katılmaya davet etti. Bildirgede, korunan alanların belirlenmesiyle ilgili yetkinin uzmanlar ve koruma kurulları yerine Çevre Bakanlığı veya Bakanlar Kurulu’na devredilmek istenmesine karşı ciddi bir tepki var. Bilimsel tespitlerin yerini siyasi tercihlerin alma tehlikesine işaret edilen bildiride, “Mevcut durumda bile sit alanlarının yok edilmesine yönelik “projeler” devam ederken bu çıkartılmak istenen “yasa” ile Türkiye’nin dereleri vadileri ovaları, kültürel varlıkları ve tarihi “rant” uğruna “yasal” olarak yok edilecek ve çevreciler yaşam savunucuları yasadışı ilan edilecek. Tabiatımıza uymayan bu yasaya Hayır! Diyoruz. Bu Yasa Tasarısı ile Hükümet, HESLERİ KORUMA, Tarihi Gömme, Kültürleri Yok Etme Kanunu çıkartmak istiyor. Kültürü, Tarihi ve Tabiatı Koru(ma)ma Tasarısına “HAYIR! diyen tüm çevrecileri yaşam savunucularını bu çağrıyı imzalamaya ve birlikte direnişe çağırıyoruz” deniliyor. İmza kampanyasına, http://www.dayanisma.net/ adresinden katılabilirsiniz.

Adana Valisi İlhan Atış’dan modernist inciler. Son birkaç yılda Adana'da gerçekleşen büyük çaplı yatırım projelerini anlatan Vali Atış, Tufanbeyli ilçesinde 600 milyon ton kömür rezerv kapasiteli termik santrali için imar planı değişikliği yapıldığını belirtti. Böylece çocuklarımızın geleceğinin karartıldığını söylemedi ve kendisinin Greenpeace’in Kömür’ün gerçek maliyeti isimli raporunu okumadığı anlaşıldı. Kentte inşaatı devam eden 17 hidroelektrik santralinden Karaisalı Çakıt HES'in hizmete girdiğini, akarsuların üzerinde inci tanesi gibi dizilen diğer HES'lerin de birkaç yıl içinde devreye gireceğini ifade etti. Ancak vatandaşların her yerde HES’lere karşı ayaklandığını ve enerji üretmenin rüzgar ve güneş gibi daha iyi yöntemleri olduğunu söylemedi. Vali, Çalık Grubu'nun kuracağı Petrokimya ve Rafineri Sanayi Entegre Tesisi'nin ÇED'leri hazırlandı. 1/25 binlik planlar ve yer tespiti yapıldı, istimlâklar başladı.” dedi ama Dünya’daki petrol rezervleri yakıldığında küresel ortalama sıcaklıkların 6 santigrat derece artacağını ve böylece Adana’nın çöle değil çölden de sıcak Merkür tarzı bir cehenneme döneceğini söylemedi. Vali Atış, “Ben çok heyecanlanıyorum. Ama Adanalılarda bu heyecanı göremiyorum. Ben üç nalı, atı da buldum. Polyannacı değilim, gerçekleri görerek konuşuyorum." dedi... bence aklı selim Adanalılar’ın söylediklerine heyecanlanmadığına şaşmaması gerekir, çünkü onlar artık söylemediklerini biliyorlar.

Tüm bu doğa kıyımı haberlerinin ardından Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu’nun, “Sözde değil özde çevreciyiz, farkımız bu. Şu anda çevrecilik deyince çevreciliği bilen biziz” mesajı şaşırttı. Sakarya nehri üzerine yapılacak HES'in temel atma töreninde konuşan Bakan Eroğlu, Sakarya Büyükşehir Belediyesi Adapazarı Su ve Kanalizasyon İdaresi ADASU’nun, santralin tamamlanmasının ardından ihtiyacı olan enerjinin yüzde 95'ini buradan elde edeceğini söyledi. Bakan Eroğlu, yapımın ardından bölgenin muhteşem bir mesire alanı olacağını ifade ederek, Türkiye'de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'dan önce bütün suların boşa aktığını anlattı. Eroğlu, “Türkiyedeki en büyük çevre yatırımlarının temelini Başbakanımızla birlikte ben attım. İstanbul'da ağaç yoktu, baştan aşağıya ağaçla donatan biziz. Çöp dağları vardı, çöp dağlarını kaldırıp ilk defa düzenli depolama, yakma tesislerini, tıbbi atıkları ayrı toplayıp bertaraf eden tesisleri kuran biziz. Haliç'i kurtaran biziz. ” dedi. HES'lerin enerji için gerekli olduğunu iddia eden Eroğlu; “Bunları yapmazsak ne olur? Buraya termik santral kuracaksanız, kömürlerden çıkan baca gazları veya dışarıdan doğalgaz alıp doğalgaz çevrim santrali ile elektrik vereceksiniz. Bunlar mı daha çevreci? Yoksa doğaya ve suya hiç bir kirlilik vermeyen hidroelektrik santraller mi çevreci? Bunu vatandaşların takdirine bırakıyorum” dedi. Vatandaşlar bu konuda takdirini ortaya koymuş, çöp üretmeyen politikalar istiyorlar, yok edilen doğanın yerine mesire yeri değil, artık kullanılmasına gerek kalmamış çöp depolama sahalarının üstüne mesire yeri yapılsın diyorlar, yeni santral olacaksa rüzgar güneş olsun, olsun ama daha iyisi enerji tasarrufu olsun diyorlar. Vatandaş diyor ki Eroğlu gerçek çevreci olsa bu şekilde gösterir, ancak politikaları vatandaşları değil inşaat şirketlerini gözetiyor diyor.

ARALIK
Kuş Araştırmaları Derneği Başkanı Osman Erdem, 2010 yılının Birleşmiş Milletler (BM) tarafından ''Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Yılı'' olarak ilan edildiğini söyledi. Erdem, Türkiye'nin Avrupa, Asya ve Afrika kıtaları arasında bulunması, üç tarafının denizlerle çevrili olmasına rağmen ortalama yüksekliği bin yüz metreyi geçen yeryüzündeki tek ülke olduğunu ifade etti. Batı palearktik bölgedeki 4 ana kuş göç yolundan 2'sinin Türkiye üzerinden geçtiğini vurgulayan Erdem, ''Bu nedenle Türkiye'deki sulak alanlar pek çok kuş türünün varlığını devam ettirebilmesi bakımından herhangi bir ülkedekinden daha fazla önem taşımaktadır. Türkiye biyolojik çeşitlilik açısından zengin bir ülke. '' diyen Erdem, ''Son yıllarda 'doğa korumanın yatırımların önünde bir engel olarak görülmesi anlayışı' doğal değerlerimizin ve biyolojik çeşitliliğin tahrip edilmesindeki en büyük etkendir. Hidroelektrik santrallerin kurulması ve aşırı su kullanımı nedeniyle sulak alanların kuruması da biyolojik çeşitliliği tehdit etmekte” Şeklinde sözlerini tamamladı.

İzmir 2 No'lu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Bergama'daki Allianoi Antik Kentinin sular altında kalmasına ‘uygundur’ kararı verdi. Kumla örtülerek üzeri tamamen kapatılan Allianoi Antik Kenti'nde inceleme yapan kurul üyeleri Yortanlı Barajı'nda su tutulmasına olanak sağlayacak kararı verdi. Kararda Koruma Projesi uygulama sonuçlarının uygun olduğu ve Yortanlı Barajı’nın faaliyete geçirilmesinde kültür varlıkları açısından sakınca bulunmadığına yer verildi. Gelişme üzerine İzmir Barosu Başkanı Avukat Sema Pekdaş, Allianoi antik kentinin Türkiye’nin altına imza attığı uluslararası anlaşmalar nedeniyle evrensel hukukun koruması altında olduğunu ve karara karşı dava açacaklarını söyledi. Allianoi Girişim Grubunun eski dönem sözcüsü Avukat Arif Ali Cangı ise, Allianoi ile ilgili açtıkları davaların sürdüğünü, bu bilindiği halde yapılanın, yargı kararlarını etkisiz hale getirmek anlamına geldiğini söyledi. Cangı, “Koruma ile görevlendirilen kurul kendi görevini unuttu barajın su tutması için elinden geleni yapıyor. Kurul üyeleri görev sınırlarını aştı. Bundan sonrası görevi kötüye kullanmaya giriyor. Su tutulursa işlenen suç sabitlenmiş olacak ve bundan sonraki davalar da hep ceza davası olacak” dedi.

İstabul Boğazı'na üçüncü köprü yapılmasına karşı olanlar Kadıköy'de bir araya geldi. Yetmişin üzerinde dernek, demokratik kitle örgütü ve siyasi partinin bir araya gelerek oluşturduğu Üçüncü Köprüye karşı Yaşam Platformu'nun Kadıköy’de düzenlediği miting renkli görüntülere sahne oldu. Aynı zamanda doğayı talan yasalarına, termik santrallere, HES’lere, kentsel dönüşüme ve suyun ticarileştirilmesine karşı da mesajların da verildiği miting, büyük bir buluşmaya dönüştü. TMMOB Başkanı Mehmet Soğancı, Suyun Ticarileştirilmesine Hayır Platformu adına Prof. Dr. Beyza Üstün ve Tozkoparanlılar Derneği adına Ömer Kiriş de birer konuşma yaptı. Miting esnasında, Loç Vadisi'nden kovulan kepçelerin tekrar çalışmaya başladığı duyurulunca alandan protesto sesleri yükseldi. Konuşmaların ardından İlkay Akkaya ve Bandista’nın şarkıları ile destek verdiği mitingde, İstanbul’daki çok sayıda STK, dernek ve siyasi partinin yanı sıra Bursa, Yalova, Gerze, Hemşin, Loç Vadisi, Bergama ve Karadeniz’in çeşitli yerlerinden de katılanlar oldu.

Hasankeyf’e yok olmasın diyen sanatçılara Erkan Oğur da katıldı. Doğa Derneği’nin, Hasankeyf’in sular altında kalarak yok olmaması için başlattığı uluslararası imza kampanyasına destek her geçen gün büyüyor. Tarkan, Kibariye Yıldız Kenter, Şivan Perver ve Sezen Aksu gibi ünlü isimlere sanatçı Erkan Oğur da katıldı. Hasankeyf’in de içinde bulunduğu Dicle Vadisi’nin UNESCO Dünya Miras Alanı olarak ilan edilmesini talep eden dilekçeyi imzalayan Erkan Oğur, kampanya için hazırlanan ilanlarda “Hasankeyf’i Batıramazsınız” diyerek Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin tüm insanlığın ortak çıkış noktası olduğuna dikkat çekiyor. Erkan Oğur’un da imzaladığı dilekçe Başbakan Recep Tayyip Erdoğan başta olmak üzere, uluslar arası ilgili kişi ve kurumlara iletilecek.

HES protestocuları arasına üniversiteliler de katıldı. İstanbul Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi ve İTÜ öğrencileri, Kastamonu'da Loç Vadisi’nde yapılmak istenen HES’leri protesto etti. Yanlarında temsili yumurta taşıyan öğrenciler, “ODTÜ'de uzun eşek, SBF'de yumurta, Loç Vadisi'nde sarı yazma, Üniversitelerde özgürlüğüz” yazılı yumurtayı HES projesini yürüten Or-Ya şirketinin önüne bıraktı.Fındıklı’daki Tramvay Durağı’nın önünde toplanan
öğrenciler, “Santral yapma boşuna, yıkacağız başına”, “ “Dereler özgürdür, özgür akacak” sloganları atarak, Karaköy’deki Or-Ya şirketinin önüne yürüdü. Şirket önünde 15 gündür oturma eylemi yapan Loç Vadisi sakinleriyle bir araya gelen gruptan Sibel Eliçora basın açıklamasını okuyarak, Türkiye’de planlanan 2 bine yakın büyük ve mikro ölçekli HES’e öğrenciler olarak direnmeye devam edeceklerini söyledi. Öğrenciler açıklamanın ardından oturma eylemi düzenledi.

EPDK tarafından açıklanan verilere göre Türkiye’de yatırım değeri 30 milyar doları aşan 651 santral inşa ediliyor. İnşaa halindeki santraller faaliyete geçtiklerinde toplamda 30 bin 913 MW elektrik üretecek. Bu santrallerin önümüzdeki birkaç yıl içinde tamamlanacağı söyleniyor. 651 santralin büyük kısmı ise HES’lerden meydana geliyor. Bu santrallerin yüzde 80’ini oluşturan kısmı yani 521’i HES projesi. 66’sı RES, 21’i termik-kömür, 10’u termik, 13’ü doğalgaz termik, 6’sı biogaz, 3’ü biokütle, 2’si çöpgazı santrali olacağı belirtilen enerji tesislerinin yatırımcıları arasında, OMV ve E.On gibi yabancı şirketler de var. Türkiye’den EnerjiSa 523.4 MWe güçte 8 santral, Kazancı Holding Aksa 928.6 MWe güçte 13 santral, Çalık Enerji 493.4 MWe güçte 5 santral, Eren 600 MWe güçte bir santral, Zorlu ise 369.8 MWe güçte 7 santral kuruyor. Bu şirketler Türkiye’nin geleceğini ya karatacak yada aydınlatacak. Rüzgar ve Güneş aydınlatırken, kömür, petrol, gaz yani fosil yakıtlar karartacak.

Türkiye’nin pek çok bölgesinden eylemcilerin destek verdiği Loç Vadisi’ndeki HES direnişi, artarak ve HES projelerini yapmak isteyen şirketin İstanbul’daki merkezinin önüne kadar sıçrayarak sürerken, Loç Vadisi’nde HES taraftarları da ortaya çıktı. Kastamonu Cide Loç’ta bir kahve önünde toplanan 20 ve içinde Loç Vadisi’ndeki dört köyün muhtarının yer aldığı küçük bir grup, HES isteriz eylemi yaptı. Grup, “Türkiye’nin enerjiye ihtiyacı var” gibi yazılar yazan 3-4 döviz açtı. Alternatif eylemde, Hamitli Köyü, Çamdibi Muhtarı, Şen Köyü Muhtarı, Karakadı Köyü Muhtarı, ağız birliği yaparak baraj istediklerini ve böylece bölgede istihdam sağlanacağını savundu. Muhtarlar, bir haftadır Cide’deki köylerin çoğuna elektrik verilmediğini, Cide merkeze ise Kapusuyu Santrali’nden elektrik verildiğini söyleyerek, HES istediklerini belirtti. 3 hafta önce Bayındırlık ve İskan Bakanı Mustafa Demir, Yalova’da özel sektörce yapılan termik santral yüzünden kendisini protesto edenlere, o gün Yalova’da elektriklerin kesik olmasını örnek vermiş ve, “Enerjiye ihtiyacımız var” diyerek yanıtlamıştı. Bu gibi örnekler, geçmişten bugüne enerji ile ilgili protestoculara karşı haklılık gerekçesi ortaya atabilmek için ‘elektrik kesintilerinin’ bir koz olarak sıkça kullanıldığı şeklinde yorumlanıyor. Soru elektrik ihtiyacı değil zaten, Loç halkının sorduğu soru elektriğin nerede ve hangi yöntemle üretildiği ve ne kadar, kimin tarafından çar çur edildiği.

Loç Vadisi HES’lerine karşı bölge halkının İstanbul’da yürüttüğü protesto eylemlerine Son Irmak Doğa Orkestrası’nın Çigan müziği ekibi destek verdi. HES’leri yapacak Fındıklı-Tophane arasındaki ORYA Enerji AŞ şirket genel merkezinin önünde süren oturma eylemine katılan doğa müzisyenleri, burada müzikleriyle HES’lere karşı eyleme katıldı. Oturma eylemi ORYA Enerji’nin LOÇ Vadisi’ndeki yatırımlarından vazgeçtiğini açıklayana kadar süreceği ifade eden eylemcilere Son Irmak Çigan Orkestrası, Kemanda Beyhan Öztürk, Gitarda Orhan Altunsöğüt, Kontrbasta Akif Çarık’la eylemcilere Çigan müziği ile moral verdi.

Loç Vadisinde yapılması planlanan HES’lere karşı bölge halkının yürüttüğü protesto eylemleri İstanbul’da sürüyor. HES’leri yapacak şirket genel merkezinin bulunduğu binanın önünde oturma eylemi gerçekleştiren LOÇ halkı şirket projeden vazgeçinceye kadar eylemlerini sürdürecek. Bilirkişi raporuna göre proje, Kastamonu Loç vadisi milli park alanına dahil olmayan bir alanda planlanmasına rağmen, milli park ile aynı havza içerisinde yer aldığından projenin gerçekleştirilmesi halinde havza ekosistemi bütünlüğüne uzun dönemde zarar verecek nitelikte. Projeye göre, bölge içerisinde yapımı planlanan HES projesi, 4 bin 800 metre boyunca Devrekani Çayı’ndaki suyun en az yüzde 85’ini tüneller içine alacak. Oysa 305 önemli doğa alanı ve 122 önemli bitki alanı olarak mutlak korunması gereken Loç Vadisi, 16’sı nesli tükenme tehlikesinde olan 29 endemik bitkiye ev sahipliği yapıyor. Salıpazarındaki şirket binası önünde yağmur demeden, kar demeden nöbet tutan eylemciler her gün mesai saatiyle eyleme başlayıp akşam mesai bitiminde şirketin önünü terk ediyorlar. Protestolarının barışçı niteliğine dikkat çeken eylemciler amaçlarının sadece yaşam alanlarını korumak olduğunu söylüyorlar. Gün boyunca ziyaretçilerin eksik olmadığı eyleme her kesimden, özellikle benzer HES projeleri kapsamında tehdit altında yaşayan bölgelerden büyük destek var.

Hopa Derelerini Koruma Platformu kuruldu. Doğu Karadeniz’in en güzel yerlerine yapılan ve yapılmak istenen toplam 2 bin 300’e yakın hidroelektrik santrallerinin ekolojik dengeyi bozacağını belirten Hopalılar, yaşadıkları bölgenin doğal dengesinin insan eliyle bu şekilde bozulmasına karşı çıkıyor. Platform sözcüleri, Türkiye’de üretilen elektriğin yüzde 2,3’ünü HES’ler oluşturacağını, ama devletin sadece yüzde16-22 olan kayıp ve kaçak elektriği engelleyerek, zaten sorunun en büyük bölümünü çözebileceğini söylüyor. Platform sözcüleri, “HES’lere gösterilen hassasiyetin Rüzgar santrallerine gösterilmemesi, hatta engellenmesine varan uygulamalar gösteriyor ki, bunun altında “karbon vergisi” ve gelecekte “sulara sahip olma” dürtüsü olduğunu düşünüyoruz.
Türkiye’nin akciğeri olan Karadeniz dağlarına HES kanserini zorla bulaştırıyorlar. Hopa’da ise bu işin kolay olmayacağını bizden daha iyi biliyorlar. Tarihinde birçok badireler geçirmiş Hopa halkı HES kanserinde de birlik ve beraberliğini koruyacağını gerekli önlemleri hep beraber alacakları bir gerçektir” dediler. Direniş Hopa’ya da sıçradı! Hükümetin HES’lerden vazgeçme vakti geldi de geçiyor.

2010 Gezegenin Geleceği Almanağı - İklim ve Doğal Gaz Haberleri - Banu Koç

2012-01-04T20:50:00.004+02:00

Gezegenin Geleceği Programından Sınıflandıran Banu Koç

OCAK

Bu arada Greenpeace’den Türkiye’de bir eylem, Başbakan Erdoğan’a sürpriz ziyaret! Meclis’te AKP’nin Grup Toplantısı’na giren Greenpeace eylemcisi, Başbakan Erdoğan’ın konuşması sırasında pankart açarak hükümetin nükleer planlarına “Hayır” dedi. Başbakan Erdoğan’a “Nükleer İnattan Vazgeç” mesajı veren eylemci, polis tarafından göz altına alındı. Kapalı kapılar ardında, kamuoyu ile paylaşılmadan sürdürülen nükleer görüşmelerin bir örneği de Başbakan Tayyip Erdoğan’ın Rusya’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yaşandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ve Rusya Başbakan Yardımcısı Igor Seçin’in de katıldığı bir toplantıda iki ülke arasında nükleer santral tesisi yapımı işbirliği ortak beyannamesi imzalandı. Yapılan anlaşmanın detayları ise bugüne kadar kamuoyu ile paylaşılmadı. Bugüne kadar uygulanan enerji politikaları, Türkiye’nin diğer ülkelere ve fosil yakıtlara olan bağımlılığını ortadan kaldıramadı. Alternatif yenilenebilir enerji kaynaklarını görmezden gelen hükümetin, halkı ayağa kaldıran nükleer enerji ve HES’ler – yani Hidroelektrik Santraller, yeni doğalgaz alım anlaşmaları ve planlanan 47 kömürlü termik santral dışında önümüzdeki dönemler için temel bir enerji politikası bulunmuyor. Nükleer santral görüşmeleri ise başka enerji projeleri ile ilişkilendiriliyor. Burgaz-Dedeağaç projesinden hoşnut olmayan Ruslar, daha karlı olduğunu düşündükleri Samsun-Ceyhan petrol boru hattına dahil olmak peşinde. Bu projeye dahil olmak için de Rusya’nın Türkiye ile yapmak istediği başka anlaşmalar için nükleer santral ihalesini önkoşul olarak koyduğu da dolaşan söylentiler arasında. Kapalı kapılar ardında şaibeli olabilecek işlere karşı çıkan, kirli, tehlikeli ve pahalı olduğu kanıtlanmış nükleer enerjiye hayır diyen 1 milyon “radyoaktivist”, http://nukleer.greenpeace.org sitesinde biraraya geliyor.

Litvanya'da 26 yıldır çalışan nükleer santral kapatıldı. Santral, Litvanya'nın elektrik ihtiyacının %70'ini karşılıyordu. Yapısı ise, 1986'da dünyanın en korkunç nükleer kazasına sahne olan Çernobil ile aynıydı. Litvanya, 2004'te AB'ye üye olabilmek için bu santrali 2010'da kapatacağına söz vermişti. İki reaktörün birini ise 2004 yılında kapatmıştı. Litvanya, elektrik ihtiyacını karşılamak için, yine eski teknolojilerden medet ummaya devam ediyor. Şu anda enerji açığını, doğalgaz ve termik santrallerden karşılamaya çalışıyor. Ancak AB desteğiyle yakın zamanda yenilenebilir enerjilere döneceğini açıkladı. Maalesef şu anda enerji konusunda tamamen Rusya'ya bağımlı durumda. Türkiye'de nükleer santral inadı sonlanmazsa, bizim de dış ülkelere bağımlı olmamız kaçınılmaz. Dışa bağımlılığa hayır demek için www.ilovvenuclear.org adresini ziyaret edin, siz de nükleere hayır deyin.

ŞUBAT
Enerji haberlerine gelince... Obama, 'yeşil enerji' planlarını yavaş yavaş açıklamaya başladı. Ancak ne yazık ki, beklediğimiz kadar yeşil bir plan sunmadı. Obama, ABD'yi petrol ve doğalgaza olan bağımlılığından kurtarmaya çalışacak. Ancak bunu, nükleer santraller ve biyoyakıtlarla yapacağını açıkladı. Obama, gerçekten bu hataya düşecek mi? Bunu yakın zamanda göreceğiz.

NİSAN
Alman haber ajansı Deutsche Welle, Türkiye'nin yenilenebilir enerji potansiyelinin önemine yönelik bir makale yayınlandı. "AB enerji politikalarında Türkiye'nin rolü" başlıklı makalede görüşlerine başvurulan Berlin Hür Üniversitesi Hazar Bölgesi Çalışmaları Merkezi Koordinatörü Dr. Lutz Mez'e göre enerjide transit ülke olan Türkiye'nin doğalgaz taşıma ve depolama kapasitesinin yanında enerji verimliliğini de artırması ve yenilenebilir enerjiye yatırım yapması zorunlu. Bir sonraki sanayi devriminin yenilenebilir enerjiler ile olacağını ve nükleer enerji ve petrol'ün geçmişte kaldığını söyleyen Mez yenilenebilir enerjilerin maliyetlerinin olmadığını sadece bunları kullanmak için gereken teknolojinin maliyetli olduğunu ifade etti. Türkiye’nin sahip olduğu büyük potansiyeli kullanamamasında en büyük sebep teknolojinin olmaması olarak gösterildi.

MAYIS
Bunları derken bakın ne oluyor. Dünyada, kişi başına düşen enerji kullanımı sürekli bir artış eğilimi içerisinde. 2020 yılında tüm dünyanın enerji talebinin, bugünkü enerji talebine göre yüzde 65 daha fazla olacağı açıklandı. 2050 yılındaki enerji talebinin ise yüzde 250 kat daha fazla olacağı tahmin edilmekte. Bu gidişle 2030 yılına kadar petrol, doğal gaz ve kömürün diğer yakıtlara göre hakim durumda olması bekleniyor ancak bu dünyanın sonu olur. Yeni rezervler bulunmadığı takdirde, petrolün 41 yıl, doğal gazın 62 yıl ve kömürün 204 yıl sonra biteceği öngörülüyor ancak bu yakıtların artık yerin ve okyanusların dibinde kalması gerekiyor ki iklim değişikliği alıp başını daha da kötü hale gelmesin. Fosil kaynakların yoğun olarak kullanılmasıyla tüm dünyada Karbon emisyonlarının artışı ve küresel ısınma nedeniyle ekolojik dengenin alarm vermeye başlaması enerjinin verimli kullanılmasını ihtiyaçtan çok bir zorunluluk haline getirdi. En temiz enerjinin hiç üretilmemiş enerji olduğu düşünüldüğünde, enerji verimliliği çalışmaları çevrenin korunmasına da büyük katkı sağlar. Çevreyi korumanın en az maliyetli yolu, enerjinin verimli kullanılmasından geçmekte. Enerji verimliliğinde en önemli faktör, enerji tasarrufu. Tasarruf konusunda hükümetlerin bir an önce çeşitli çalışmalar yürütmesi, yeni politika ve stratejiler üretmesi ihtiyacı artık kaçınılmaz oldu.

TEMMUZ
İstanbul'da gerçekleşen İran, Brezilya ve Türkiye nükleer zirvesinin ardından Tahran, eylül ayının ikinci haftasında nükleer müzakereler için masaya dönmeye hazırlandığını açıkladı. Ancak, AB İran'a yeni yaptırım kararını onayladı. Yaptırımlar enerji (petrol ve doğalgaz), taşımacılık, ticaret ve bankacılık sektörlerini kapsıyor. İran'ın doğalgaz ve petrol endüstrisini hedefleyen AB, yeni yatırımları, teknik yardım ve teknoloji transferini, özellikle rafine etme işlemi ve doğalgazın sıvılaştırılmasını yasakladı. Öte yandan İran yönetimi, nükleer takasa ilişkin ikinci mektubu dün Viyana'daki Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Başkanı Yukiya Amano'ya sundu. İran'ın UAEK nezdindeki daimi temsilcisi Büyükelçi Ali Asker Sultaniye, ülkesinin ABD, Rusya ve Fransa'dan oluşan Viyana Grubuyla zenginleştirilmiş uranyum takasına ilişkin görüşmelere başlamaya hazır olduğunu söyledi. Viyana Grubuyla yapılan ilk görüşmenin ardından İran'ın takas işlemini ülke içinde yapmak istemesi üzerine çıkmaza giren görüşmelerin, Türkiye ve Brezilya'nın arabuluculuk yapması ve İran'ın uranyumu Türkiye'ye göndermeye hazır olduğunu kabul etmesi üzerine yeniden başlaması bekleniyor. İran bağımsızlığını sağlayacak yenilenebilir enerji yerine nükleer ile zaman kaybediyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Çin'in geçen yıl ABD'yi geride bırakarak dünyanın en büyük enerji tüketicisi olduğunu bildirdi. Çin, 2009 yılında 2 milyar 252 bin ton petrole eşit, ham petrol, kömür, doğalgaz, nükleer enerji ve yenilebilir enerji kullandı. Raporda, Çin'in enerji tüketimi konusunda ABD'yi geride bırakmasında en önemli etkenin ekonomide yaşanan durgunluğun ABD sanayini ciddi oranda etkilemesi olduğuna işaret edildi. Bir başka etkenin ise Çin’de yoğun talep artışı olduğu belirtildi. Kişi başına enerji tüketiminde ABD'nin hala liderliğini koruduğu ifade edilen raporda, bir ABD vatandaşının bir Çinli'den beş kat fazla enerji tükettiği kaydedildi. Raporda ayrıca, ABD'nin hala dünyanın en çok petrol tüketen ülkesi olduğu da vurgulandı. Petrol devi BP'nin Haziran ayında yayımladığı Dünya Enerji Raporu'na göre, ABD geçen yıl 843 milyon ton petrol, Çin ise 405 milyon ton petrol tüketti. Çin, geçen yıl 1 milyar 537 milyon ton kömür, ABD ise 498 milyon ton kömür yaktı.

Günde 140 geminin geçtiği Çanakkale Boğazı'nda, tanker trafiğinin her geçen gün artması vatandaşları tedirgin ediyor. Hergün geçen 140 gemiden bir kısmının tanker olmasının kendilerini huzursuz ettiğini belirten vatandaşlar, “Çanakkale’de adeta yüzen bombalarla iç içe yaşıyoruz. Bu gemilerin boğaz içinde bir kaza yapması halinde şehrimiz büyük tehlike yaşayacak. Bunun ardından ortaya çıkacak çevre felaketi de ayrı bir durum. Bizler artık boğazlardan tanker trafiğinin tamamen kaldırılmasını, doğalgaz ve petrol sevkiyatının başka yollarla yapılması için yetkililerin en kısa sürede gerekli çalışmayı yapmalarını istiyoruz. Aksi halde Meksika Körfezi’nde yaşanan çevre felaketi Çanakkale Boğazı’nda da yaşanabilir” diyerek tedirginliklerini dile getiriyorlar. Yani başka yerden taşınsa sorun ortadan kalkacak, öyle mi? Gerçek protesto ise petrol ve diğer fosil yakıtlara hayır, yenilenebilir enerjiye evet demekten geçiyor.

AB dışişleri bakanları, gelecek hafta başında yapacakları toplantıda, BM Güvenlik Konseyi kararlarıyla yetinmeyerek İran'a ilave yaptırımları görüşecek. AB devlet ve hükümet başkanlarının 17 Hazirandaki zirvesinde, İran'da petrol ve doğalgaz üretimi başta olmak üzere birçok hayati sektörde yaptırım üzerinde uzlaşılarak, detayları dışişleri bakanlarına bırakılmıştı. Üye ülkelerin üzerinde çalıştığı ek yaptırımlar karar taslağında, "ticaret, mali hizmetler, enerji ve taşımacılık alanlarında yeni kısıtlamalar yanında özellikle İran Bankaları, Devrim Muhafızları ve İran Gemi Nakliyat şirketinin ilave varlıklarının dondurulması ve vize yasağı getirilmesini içeren kapsamlı ve güçlü bir önlemler paketinden " bahsediliyor. AB ülkelerinin onaylamaya hazırlandığı ilave yaptırımlar arasında, İran'ın petrol ve doğalgaz sektörüne yeni yatırım, teknik destek ve teknoloji transferinin yasaklanması da bulunuyor. Iran’ın nükleere yatırım yapması en az bizim yatırım yapmamız veya Amerika’nın nükleer bombaları kadar yanlış, ama peki ambargo sonuç getirecek mi... bundan nükleeri zaten istemeyen suçsuz halk nasıl etkilenecek.

EYLÜL
"Enerji devlerinin gözü Kuzey Buz Denizi'nde" diyen Greenpeace eylemcileri, bu kez dondurucu sularda petrole dur dedi. Danimarka'ya bağlı yarı özerk bir bölge olan ve büyük bir bölümü Kuzey Kutup dairesi içerisinde kalan Grönland'da petrol ve doğalgaz çıkarılması çalışmalarına karşı Greenpeace. Esperanza yani Umut gemisinden yola çıkan Çevre örgütü Greenpeace'in 4 üyesi, Grönland'ın dondurucu sularında Danimarka donanmasının güvenlik önlemlerini atlatarak, botlarla Cairn şirketine ait petrol kuyusuna yanaştı ve petrol arama platformuna tırmandı. Tırmanışçılar, tentelere yerleşti ve birkaç gün asılı kalabilecek kadar malzemeye sahip. Konuyla ilgili yapılan açıklamada, "Eğer kısa bir süreliğine de olsa petrol çıkarma işlemini durdurabilirlerse, işletmeci şirket olan Cairn Enerji'nin petrol çıkarma işlemi hava koşullarının sertleşmesi nedeniyle gelecek yıla sarkacak" denildi.
Kuzey Kutbu denizinde dondurucu soğukta on beş metre aşağıya sarkmış eylemcilerden ABD vatandaşı Sim McKenna, "Enerji şirketlerini Kuzey Kutbu'ndan uzak tutmalıyız ve petrole olan bağımlılığımızdan kurtulmalıyız. Meksika Körfezi'nde yaşanan BP petrol felaketi bize artık petrolün ötesine geçmemiz gerektiğini gösterdi.” dedi.
KASIM
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Azerbaycan'dan alınan gazın fiyatının Rusya'dan alınan gazın fiyatına endekslenip endekslenmediğine ilişkin soruya, "Doğalgaz alım satım anlaşmaları 20-25 yıllık uzun dönemli, uluslar arası ilişkiler açısından ekonomik ve siyasi etkileri olan ticari akitlerdir. Bu anlaşmaların hükümleri ticari gizlilik içermekte ve içeriğinin açıklanması da sözleşmeye aykırılık teşkil etmektedir. Bu durum gerektiğinde sözleşmenin feshi veya bu nedenle doğan zararın giderimi gibi yaptırımlara yol açabilecektir." dedi. Enerjide dışa bağımlılığımız sürerken hala Yenilenebilir Enerji Kanunun’daki değişiklikler meclise gelmedi...

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu'nun (UNFPA) 2010 Ülkeler Dünya Nüfusu Raporu’ndan yaptığı derlemeye göre, petrol ve doğalgaz da yüksek oranda dışa bağımlı Türkiye'nin enerji tüketiminde alacağı çok yol var. Petrol, kömür, linyit, doğalgaz, hidrolik, jeotermal, elektriği kapsayan birincil enerji tüketiminde,19 bin 504 kg petrol eşdeğeri kişi başı tüketimi ile petrol zengini Katar, har vurup harman savurarak 186 dünya ülkesi içinde ilk sırada yer alıyor. Neyseki Türkiye 69. sırada ve daha onurlu bir konumu var. Ancak bu sırayı verimliliğe yatırım yaparak korumaalı ve enerji bakanlığı planlarında öngörüldüğü gibi radyoaktivite, kömür ve petrol canavarı olmamalı.

ARALIK

Samsun'un Tekkeköy ilçesindeki Doğalgaz Çevrim Santralinin kapasite artırım projesi için düzenlenen ön ÇED toplantısında doğaseverlerin protestosu etkili oldu. Toplantıyı protesto eden bir grup, halkın katılmadığına dair tutanak tutulmasını talep etti. Çevreciler, ilgili kamu kurum ve kuruluş temsilcilerine tepki gösterirken, kapasite artırımının çevreye daha büyük zarar vereceğini ve kanser vakalarını arttıracağını dile getirdi. Jandarma ekiplerinin çağırılmasına rağmen protestolarını sürdüren grup, taleplerinin yerine getirilmesini yineleyerek salonu terk etti. Grubun dışarı çıkmasının ardından yetkililer sunumu gerçekleştirdi. Samsun Tekkeköy Selyeri mevkiinde 240 megavat kurulu güce sahip santralde Cengiz Enerji Sanayi Ticaret AŞ, kapasite arttırımına gitmek istiyor. Halkın bu tepkilerinin artık dinlenerek rüzgâr ve güneşe yatırım yapmak gerekiyor, yoksa gezegenin ve bizim geleceğimizi karartan fosil yakıtlara değil. Yer altında kalması gerekeni orada bırakıp Hades’i hortlatmak yerine Gökyüzü’ne Zeus’a bakmak gerek.

EPDK tarafından açıklanan verilere göre Türkiye’de yatırım değeri 30 milyar doları aşan 651 santral inşa ediliyor. İnşaa halindeki santraller faaliyete geçtiklerinde toplamda 30 bin 913 MW elektrik üretecek. Bu santrallerin önümüzdeki birkaç yıl içinde tamamlanacağı söyleniyor. 651 santralin büyük kısmı ise HES’lerden meydana geliyor. Bu santrallerin yüzde 80’ini oluşturan kısmı yani 521’i HES projesi. 66’sı RES, 21’i termik-kömür, 10’u termik, 13’ü doğalgaz termik, 6’sı biogaz, 3’ü biokütle, 2’si çöpgazı santrali olacağı belirtilen enerji tesislerinin yatırımcıları arasında, OMV ve E.On gibi yabancı şirketler de var. Türkiye’den EnerjiSa 523.4 MWe güçte 8 santral, Kazancı Holding Aksa 928.6 MWe güçte 13 santral, Çalık Enerji 493.4 MWe güçte 5 santral, Eren 600 MWe güçte bir santral, Zorlu ise 369.8 MWe güçte 7 santral kuruyor. Bu şirketler Türkiye’nin geleceğini ya karatacak yada aydınlatacak. Rüzgar ve Güneş aydınlatırken, kömür, petrol, gaz yani fosil yakıtlar karartacak.